Fauda kurgusu gerçek öfkeyi dindirir mi?..

. Yazar - Kimbilir Editör 17 Eylül 2026 Perşembe

Uluslararası Adalet Divanı’ndaki davalar veküresel protestolarlasıkışanİsrail,dünyada en çok izlenenler arasında yer alanFauda (Kaos)dizisinin yeni vizyona giren5.sezonuyla dikkatleri Gazze’dekikatliamdan,sivilölümlerinden uzaklaştırıp7 Ekim travmasına geridöndürmek hesabında...Yayına girdiği8 Eylül’den sonra daha ilk 24 saatte dünya çapında 43 farklı ülkede en çok izlenen ilk 10 arasına giren dizi olayların başlangıç noktasını 7Ekim olarak belirleyip,ardındanİsrail'in Gazze'ye yönelik başlattığı ve tüm dünyanın tepkisini çeken askeri harekâtı tamamen atlıyor.İzleyiciyesadece“saldırıya uğrayan ve arkadaşlarını/ailelerini kaybeden çaresiz İsrailli savaşçılar”imajı sunuluyor.Gazze'dekikatliamdansöz etmek, dizinin inşa etmeye çalıştığı bu“mutlak mağduriyet ve haklı intikam”anlatısını zedeleyeceği için sansürleniyor... Konu doğrudan daha kişisel birintikam hikâyesinedönüşüyor... Dizide güya bir denge kurmak adına, aileleri katledilen birİsrailliile birFilistinlikarakter yan yana getirilerekMarsilyasokaklarındaortak düşmana karşı bir av başlıyor. HikâyeMarsilya’ya taşınarak, peşine düşülen “Hamas’tan kopmuş Arap/Gazze unsurları” Batı dünyasını da tehdit eden küresel bir tehlike olarak konumlandırılıyor.. Niyet belli: HikâyeyiBatı dünyasınataşıyarak,İsrail'inGazze'dekiaskeri operasyonlarını“bir işgal, katliam, soykırım”olmaktan çıkarıp, sözde“Batı medeniyetini terörden koruyan bir kalkan”algısı yaratmahesabı, tezgâhı... İsrail’in alçaklıklarınaküresel kamuoyundabir türahlakivehukuki meşruiyetsağlama çabası... BunaFauda,Gazze’dekiçok ağır siyasi/insanigerçekliğin altında ezilmemek ve küresel izleyici kitlesini kaybetmemek adınaMarsilya’yı yeni bir anlatı alanı olarak seçti de denilebilir. Dolayısıyla dizinin 11 bölümlük 5. sezonunda kurgu tam anlamıyla toplumu aldatma amaçlı aşağılık birdezenformasyonfaaliyeti...

★★★

İlk bölümü 2015 yılındaİsrail TV’sinde yayınlanan daha sonra uluslararası bir yayın kuruluşuna transfer olan önceki sezonlarda olduğu gibi...Arapçakonuşup, Arap gibi davranan bir komandoİsrail Savunma Kuvvetleri (IDF)timinin hikâyesini içeren o bölümlerde deBatı Şeriabölgesinde Ramallah,Cenin’de,Gazze’de,Lübnan’ın güneyindekiHizbullahbölgesinde hastanelere, mülteci kamplarına operasyonlar yapılıyor ama gerçektekiİsrail terörühep perdeleniyor. Kadınlar, çocuklar asla hedef olmuyor!.. Aksine en ufak bir zarar görmemeleri için büyük hassasiyet gösteriliyor!... Hatta bir bölümde bomba yerleştirilmiş aracın yanına tesadüfen gelenFilistinli bir çocuğutim elemanı kendi canı pahasına kurtarıyor!.. Değil sivilleri vurmak öldürmek, düşüncesi bile tim elemanlarının hem kendileri hem deİsrailliyetkililer arasında büyük tartışmalara neden oluyor!.. Senaryo neredeyse her bölümde hep aynı yürüyor:

İsrailözel birliği bir operasyon yapmazsa, sivil kıyafetlerle bir şehre dalıp insanları öldürmezse, karşı taraf çok daha büyük ve korkunç bir katliam (örneğin kimyasal silah saldırısı veya intihar bombacısı) yapacaktır. Bu kurgu, izleyiciye “Evet, burada insanlar ölüyor ama yapılmasaydı daha çok kişi ölecekti, o yüzden bu operasyonlar haklıdır” düşüncesini bilinçaltından aşılıyor...

★★★

İsrail'in uyguladığıaşağılıkpolitikalarınameşruiyet kazandırmak,küresel kamuoyunu etkilemek ve tepkileri etkisiz kılmak adına yürüttüğüHasbaradenilenFaudave benzerleri gibialgı operasyonlarınabakıldığında da yanıtı kritik soru şu:

İnsanları, mahkemeleri etkileyip yaptıkları zulmü,soykırımı, katliamıunutturabilirler mi?

Bir zamanlar belkiama artık pek değil...

Dünya genelinde dizi hakkında yapılmış akademik incelemelere, film/dizi eleştirmenlerinin yazılarına, insan hakları raporlarına ve farklı kesimlerden izleyicilerin yorumlarına göre; Batı dünyasındaki protestolar, üniversite eylemleri ve hükümetlerin diplomatik kararları, sahadaki gerçek insani kriz verilerine (can kayıpları, insani yardım engelleri, uluslararası raporlar) dayanıyor. İnsanlar gerçeği, kurgulanmış senaryoları izleyerek değil; sahada acı çeken insanlarınseslerini duyarak, uluslararası hukuk raporlarını okuyarak ve devletlerin ikiyüzlü politikalarına karşı meydanlara iniyor. Gerçek görüntüler sosyal medyada canlı olarak akarkenkurgusal bir senaryonun Batı sokaklarındaki ve siyasetindeki diplomatik baskıyı ya datoplumsal öfkeyi nötrlemesirasyonel bulunmuyor...

DolayısıylaFauda,İsrailadınagüçlü bir kültürel araç (propaganda) işlevi görse deİsrail'e,Netanyahu’ya yönelik öfkeyi değil dindirmek, nefreti ve “sistematik propaganda yapıldığı” inancını daha da keskinleştiriyor...