Fon tasfiyesiyle 275 milyarlık göç

. Yazar - Kimbilir Editör 20 Eylül 2026 Pazar

Borsada yankı bulan ve tasfiye kararı verilen fonlarla birlikte endeks bir haftada yüzde 8.2 geri çekildi. Piyasa taban olan hisseler üzerinden önemli bir likidite sınavı verirken fonlardan haftalık bazda net 275 milyar liralık çıkış yaşandı. SPK’nın fonlara yönelik düzenlemeleri kalıcı bir yapısal dönüşüme işaret ediyor.

Portföy yönetim stratejilerinin, hesapsız bir getiri ihtirasıyla kurgulandığında nasıl tehlikeli bir likidite tuzağına dönüşebildiğini bu hafta tüm piyasa aktörleri bizzat yaşayarak deneyimledi. SPK’nin önce fonlara yönelik getirdiği düzenleme ve ardından mevzuata aykırılıkları nedeniyle tasfiye sürecine aldığı 131 fon, pazarın genelinde bir güven testini de beraberinde getirdi.

Piyasayı etkileyen dalga, temerrütlerin ve zorunlu pozisyon azaltımlarının hızla bir dalgaya dönüşebilme riskini hatırlatırken; sorun bozulan risk iştahından ziyade, acil nakit ihtiyacının bu portföyleri eritmesindeydi. Tasfiye süreci ise piyasanın bir tür kol kesmesi olarak okunabilir. Tasfiye süreci başlatılan fonlar için asıl problem portföylerindeki hisselerin fiyat düşüşünden ziyade, bu hisselerin alıcısız kalmasıyla alakalı.

Nakit ihtiyacı ilk işaret

SPK’nın fonlara yönelik düzenlemesinin ardından güvenli liman arayışındaki yatırımcıların hisse payını yüksek tutan para fonlarından uzaklaşmaya başlaması, ister istemez bu fonların nakit ihtiyacını artırdı. Nakit için portföylerindeki hisseleri satmaya yönelirken, yeterli alıcının tahtaya gelmemesi bu hisselerde taban serisi ile düşüşe yol açtı. Bu da bumerang misali fonun değerini aşağı çekti.

Hızlı kâr riski

SPK’nın fonlarla ilgili hisse sınırlamasına uyum için yeterli zamanları olmasına rağmen kimi fonların agresif şekilde kârlarını erkenden nakde döndürme çabası taban gören hisselerin sayısını bir anda artırdı. Bu gelişme piyasada panik satış dalgası olasılığını gündeme getirdi. Riskin hızla yaklaştığını fark eden SPK ise 131 fon hakkında tasfiye kararı verirken piyasaların olası bir kırılma ve bozulma olasılığını önledi.

Tabanda kalan hisseler

Hacmi yüksek olmayan hisselerdeki fon yığılmalarının yarattığı tahribat temel sorun olarak öne çıkıyor. Bir haftada yüzde 40.86 değer kaybeden Hedef Holding, Gündoğdu Gıda, Selçuk Ecza Deposu, Katılımevim ve Anel Elektrik gibi hisseler, adeta satışlarının merkez üssü konumunda bulunuyor. Hedef Holding 19.35 TL fiyatla tabandan işlem görürken, altı fonun elinde halen 38.72 milyon lot bulunması baskının sürme riskini işaret ediyor. Benzer şekilde Gündoğdu Gıda’da 3,68 milyon lotluk yoğunlaşma, alıcıların çekildiği bir piyasada zarardaki şirketin 24.18 PD/DD çarpanı ile daha da gerileme olasılığını gösteriyor.

Krizi söndürecek satın alma

Fiyatların tabana indiği ortamda piyasayı desteklemek adına Emlak Katılım Bankası bağlı ortaklığı aracılığıyla Katılımevim’i satın almaya karar verdi. Katılımevim’in bir haftada yüzde 40.86 düşerek 22.26 TL’ye inmiş olsa da alım fiyatının ne olacağı henüz belli değil.

Portföyler hızlı eridi

Fonların bir haftalık kaybında başı yüzde 72.35 ile Pusula Portföy Birinci Değişken Fon çekiyor. Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu yüzde 67.84 düşüşle onun ardından geliyor. Tera Portföy Dördüncü Hisse Senedi Serbest Fon ise yüzde 22.27 kayıp yaşadı. Fonların portföylerindeki hisselere alıcının gelmemesi halinde yüksek miktarda konumlanmalarından kaynaklı olarak portföylerdeki erimenin devam etme riski masada duruyor.

Çıkış kapısındaki yığılma

Sistemin genelinden hareket eden para takip edildiğinde bir hafta içinde yatırım fonlarından net 274,8 milyar liralık para çıkışı gerçekleştiği görülüyor. En büyük kan kaybı 272,3 milyar lira ile para piyasası fonlarında yaşanırken, hisse senedi fonlarından 55,5 milyar lira çıktı. Borsa yatırım fonlarına net 60,6 milyar lira, serbest fonlara ise 838,6 milyon lira giriş yaşanması, yatırımcının fırtına ortasında dahi kendine güvenli yeni sığınaklar bulduğunu söylüyor. Bu rakamlar, yatırımcının piyasadan kaçışından ziyade akılcı bir yer değiştirme manevrası yaptığı anlamına geliyor.

Yabancı piyasanın dinmesini bekliyor

Yurt dışından gelen değerlendirmeler, içerideki satış dalgasından farklı bir tablo çiziyor. Morgan Stanley piyasada geniş tabanlı bir bozulma sinyali görmediğini söylüyor. Çapraz kur bazının stabil kalması ve TCMB’nin arındırılmış döviz pozisyonunda bir çözülme olmaması, fonlama koşullarının sağlıklı çalıştığını söylüyor. Yabancı kurumlar bu sarsıntıyı, birkaç fonun yarattığı izole bir hasar olarak okuyor. İşlemler için fırtınanın dinmesini bekledikleri söylenebilir.