Sinema: “Toplum”un son kalesi

. Yazar - Kimbilir Editör 27 Eylül 2026 Pazar

Bazen küçük bir ayrıntı, ruh dünyanızda büyük bir yere denk gelir. Hayatın telaşı, gündemin karmaşasında, önemliyle önemsiz birbirlerine karışıyor. Birkaç gün önce sosyal medyada beni gülümseten bir paylaşıma rastladım: “Herkesin dünyayı kurtarmasına gerek yok, birisi de camın önüne çiçek koysun.”

Yaz evinde bahçedeki çiçeklerle ilgilenirken ya da köy evindeki minik bahçeye annemin sevdiği kadife çiçekleri dikerken, kafamda zonklayan “yazdığın kitabı bitirmen gerekmiyor mu” sorusunun verdiği huzursuzluk birden gitti. Cevap, gülümsediğim paylaşımdaydı: Çiçek ekerek dünyayı kurtarabilir, kendini iyileştirebilirsin!

BM toplantısı, CHP kaosu, fon operasyonu, Trump’ın savaş tehdidi, Netanyahu’nun yalnızlaşması haberlerinin arasına sıkıştırılmış bir haber tıpkı camın önüne konan çiçek gibiydi: “Genç sinema festivali” düzenleniyor! Dün başladı, bugün bitiyor. Cuma akşamını içermeyen sinema festivali mi olur? Ve duyurusu neden bu kadar geç kalır?

Sinema, “toplum”un sahip çıkılması gereken son kalesi. Sinemayı “rüya üretim sistemi” olarak tanımlayan Edgar Moren’e göre ise “20. Yüzyılın iki büyük mucizesinden biri”, diğeri ise uçak. Ne kadar doğru.

Festivalin basın toplantısında, Sinema Genel Müdürü Birol Güven “Sanatsal bir etkinliktir” dese de, sanatsal etkinlikten daha fazlasıdır sinema. Toplumlar yalnızlaşmanın sancılarını yaşıyor. Ülkeler yalnızlıkla başa çıkma yolları arıyor. Sinema, şehrin ve dijitalin ürettiği yalnızlığa bir “karşı strateji” üretiyor. Postmodernizmin parçalayıcı niteliğine karşı “son ortaklık alanı” sunuyor.

Geçenlerde afişteki “aşk” ve “büyü” sözcüklerinin cazibesine kapılarak anlık kararla girdiğim sinema salonunda, benden başkasının olmaması keyfimi kaçırdı. Bir filmi tek başına izlemekle kalabalıkta izlemek deneyimi farklı. Birlikte izlemek, sessizlik, duygu paylaşımı gibi ortak ritüellerin ortamı. Kendini hiçbir yere ait hissetmeyen insanların bir aradalık mekânı. Kalabalığın insana iyi geldiğini hatırlatan bir anlatı dünyası. “Benden başkası da var” hissi.

Psiko-sosyal boyutunun “sanat” işlevinin önüne geçmesi nedeniyle, sadece festival süresince değil, genelde bilet fiyatları aşağı çekilerek sinemaya kültürel erişimin sağlanması gerekiyor. Birol Güven “Mısır almayın ama sinemaya gidin” dese de iki kişinin sinemaya gidebilmesi bu fiyatlarla pek olası değil. Sinema Salonu Yatırımcıları Derneği (SİSAY), gelemeyen izleyicinin maliyetini, sinemaya gelenlere yüklememeli. Tersten bakmalı.

Seyirci zekâsını küçümseyen senaryolar, aşkı eksik filmler, kaba komediler ve görsel efekte abanan, zihinde tat bırakmayan filmler için değer-fiyat oranlaması yanlış. İktidarlar “sinemaya gidin” önerilerini, “sinemaya götürelim” şeklinde değiştirmenin yollarını bulmalı.

Fak Fuk Fon

“Fon” kavramı, 1986’da “Fakir Fukara Fonu”yla hayatımıza girdiğinde, bir zenginleşme aracı değildi. Yoksullaşmaya yara bandıydı. Bugün ise, çok ve çabuk kazanç aracı. Bir şey hızlı ve çoksa riski de vardır. Arkadaşlarımın çoğu paramı fonda değerlendirmemi önerdiği halde riski seçmeyen benim gibilerin vergileriyle, kazanma hırsıyla riski seçenlerin zararının karşılanması haksızlık olur.

Madem piyasa serbest, kazanan kaybetmeyi de sindirecek.

Çin’i anlamak

Çin’i anlatan yedi kural;

Bir, gücünden emin olan bağırmaz.

İki, kazanmanın yolu rakibi geçmek değil, kendi yolunu çizmektir.

Üç, düşmanın araçlarıyla düşman yenilemez.

Dört, gülümsemek, düşünceleri gizleyen güçlü bir perdedir.

Beş, kriz çözmenin ilk kuralı, krizin çıkmamasını sağlamaktır.

Altı, önce kendini sevdir, sonra istediğini al.

Yedi, çocuklar şu üçgenle yetişir: Eğitim, disiplin, sevgi.

AKLIMDA KALAN

Durma noktasını bilmek: Magazin haberinde kadın diyor ki, “İlgiyi o kadar abarttım ki, kendisini vazgeçilmez sandı. Halbuki ilgim, onun hak ettiği bir şey değildi, benim verdiğim bir şeydi.” Her tür ilişkide kaybetme nedenini o kadar güzel anlatmış ki, pek sevdim. Durma noktası diye bir şey var. Kızmakta, vermekte, almakta, kavgada o noktaya dikkat etmek gerekiyor. O noktayı aşarsak, hasar görmeye de başlarız. İpi germek gibi düşünün. Germeyi bir noktada bırakmazsak o ip, o bağ kopar.