Johnny Marr ve zamanın ruhu

. Yazar - Kimbilir Editör 4 Ekim 2026 Pazar

The Smiths’in eski gitaristi, besteci ve şarkıcı Johnny Marr’ın beşinci solo albümü yayınlandı. “Age of Everything”, Marr usulü hemen dile takılan melodilerle dolu bir gitar albümü

Johnny Marr’ı bir kez yakından gördüm. Rough Trade’de o dönem yeni çıkan best of albümü “Spirit Power”ı imzalıyordu. Kapıda metrelerce uzayan bir kuyruk vardı, içeri girmemiz saatler sürdü. Sıra bize gelince fark ettik ki Johnny Marr her imzaya gelen müzikseverle sohbet ediyor, hâl hatır soruyor, imza atıyor, fotoğraf çektiriyor. Hiçbirini geçiştirmiyor. Bunu bizim gibi ayakta yapıyor. Masa falan yok, ayakta sohbet. Saatlerce bu performansı sergiledi ve belki 500 plak imzaladı. Bu tecrübeme dayanarak diyorum ki Johnny Marr durdurulamaz. Ben hayatımda bu kadar disiplinli, işini ciddiyetle, sevgi ve saygıyla yapan, ona dört elle sarılan başka müzisyene rastlamadım.

Marr’ın, The Smiths’in ardından devam eden çok yönlü müzik çalışmaları, 2013’te “The Messanger” albümüyle başladığı solo işleri asla dur durak bilmedi. Sebebini artık biliyorum. 13 yılda beş albüm yayınlayabilmesini (önceki gün yayınlanan “Age of Everything” beşinci solo albümü), verecek çok şeyi, anlatacak çok hikâyesi olan bir sanatçı olmasıyla açıklayabiliriz elbette. Ama Marr’ın karakterine, çalışanlık, gitar tutkusu ve disipline gönderme yapmazsak anlatımız eksik kalır.

Gitarları müzayedede satıldı

Marr’da Brit müzik tarihinin en yetenekli yaratıcı beyinlerinde olan sanatçı geni var ama öte yandan o bir gitar emekçisi ve bundan gurur duyuyor. Bir stüdyo gitaristi olmayı, başka müzisyenlerin albümlerine hayat vermeyi hiç ihmal emiyor. Yani “sanatçı aurası”yla olduğu kadar müzik sevgisi ve gitar tutuklusuyla da biliniyor Marr.

The Smiths’in ardından Modest Mouse, The Pretenders, The The gibi gruplara katıldı. Bryan Ferry’den Talking Heads’e, Pet Shop Boys’dan Everything But The Girl’e, Noel Gallagher’a, Bryan Ferry’ye, Jane Birkin’e, Beck’e her türden müzisyenle iş birliği yaptı, stüdyo gitaristi olarak albümlerinde çaldı.

Gitarları meşhurdur. Yıllar içinde çaldığı enstrümanları kendi deyimiyle yıllar sonra özgür bıraktı ve geçenlerde toplamda 111 gitar Christie’s müzayede evi tarafından açık artırmayla satıldı. Dört milyon sterlin gelir elde edildi. 34 ülkeden katılım oldu, kimi parçalar için büyük savaşlar verildi. The Smiths’in şarkılarını çalarken (ve bestelerken) kullandığı, bu gruba sound’unu veren Rickenbacker 330 Jetglo mesela, 358 bin sterline satıldı. Gitarların satışından elde edilen gelir otizm alanında faaliyet gösteren National Autistic Society (Ulusal Otizm Topluluğu) adlı kuruluşa bağışlandı.

Gelelim albüme. “The Age of Everything” siz ve müziği Marr’a ait 10 parçadan oluşuyor. Alışık olduğumuz akılda kalıcı gitar riff’leri, hemen dile takılan melodiler her şarkıda kendini belli ediyor. Marr bir gitar insanı ve müziğinin / sanatının temelinde gitarla ürettiği melodiler, riff’ler ve bu enstrümanın imkânlarıyla üretilmiş bir müzik anlayışı hâkim. Marr bestelerin çoğunu geçen yaz yapmış. Ardından grubuyla bir ABD turnesi yapmış ve şarkıları burada çalarak olgunlaştırmıştı.

Daha mı iyiyiz?

Marr kimi şarkıların çalarken hızlandığını, bazı intro’ların kısaldığını ve böylece albümün daha vurucu hâle geldiğini anlatıyor. Canlı performans anlayışıyla kaydedilmiş bir albüm bu.

Londra’da yapılan besteler Manchester’da Crazy Face Factory stüdyolarında kaydedilmiş. Gitar ve geri vokallerdeki James Doviak aynı zamanda albümün Marr ile birlikte eş prodüktörü. 64 yaşındaki Marr, “Age of Everything”de yaşadığı dönemi, önceki altı 10 yılı yaşamış biri olarak kendi penceresinden anlamaya çalışıyor. Yabancılaşmayı, teknolojinin getirdiği hızlı değişimi görüp sorgularken bütüncül bir bakışla geçmişten bugüne birike birike gelen kültürel krizi ifade etmeye çalışıyor. “Age of Everything”, kelime kelime çevirirsek her şey çağı demek. Bu ifade daha ziyade kültürel tartışmalarda çağımızın hızla değişen dinamik yapısını tarif etmek için de kullanılıyor.

Her şey, her an, her yerde elimizin altında. Her şeye kolayca ulaşabildiğimiz gibi her şey de bize kolayca ulaşabiliyor. Bu durumda eskisine göre daha mı güvendeyiz, daha mı iyiyiz sorusuna hâlâ yanıt arıyoruz.

(“Age of Everything”, Johnny Marr, BMG)