Yapay Zekâ seçimi kaybetti

. Yazar - Kimbilir Editör 8 Kasım 2026 Pazar

ABD’de 3 Kasım’da ara seçim yapıldı, sonuçlarda kaybeden sadece Cumhuriyetçi taraf olmadı, yapay zekâ da sandıktan kayıpla ayrıldı. Peki bu ne demek? Hemen anlatıyorum. YZ’ye bir soru sorduğunuzda kendini parçalayarak size bir yanıt veriyor. Bunun olmasını sağlayan işlemler de veri merkezlerinde gerçekleşiyor. İçinde binlerce bilgisayarın, sunucunun olduğu, küçük bir şehir kadar elektrik harcayan, soğutmak için çok fazla su gereken yapılar. YZ şirketleri de artan talep nedeniyle sürekli yeni veri merkezleri açıyor, genellikle de maliyet daha az olduğu için küçük kasabaları tercih ediyorlar. ABD ara seçimlerinde de sadece adaylar yok, yerel sorular da yer alabiliyor. “Kasabamıza veri merkezi kurulsun mu?” da bu sorulardan biri. On eyalette 41 oylama yapıldı, 40’ında seçmen “hayır” ya da “sınırlansın” dedi. Beş yerde yeni veri merkezleri tamamen yasaklandı. Peki seçmenlerin bu net tavrının nedeni neydi? YZ işimizi elimizden alacak korkusu mu? Hayır. Elektrik faturası. Ülkede elektrik fiyatları son iki yılda yüzde 10 yükseldi (evet bizim gözümüze az geldi). İnsanlar da bunu veri merkezlerine bağladı. Veri merkezlerinin faturaları ne kadar şişirdiği hâlâ tartışmalı; ama insanlar faturada gördükleri rakama inanmayı seçti. Üstelik bu konuda Cumhuriyetçi de Demokrat da aynı yerde durdu. Robotlar, makine öğrenmesi, inovasyon; bu kavramların hepsi havalı ama hayatın tek bir gerçeği var: faturalar.

Can simidi: Bugün

Bu köşede yayıncılığın YZ çağında nereye gideceğine dair gelişme ve görüşlere yer veriyorum. Özet: YZ şirketleri modellerini eğitmek için yayınları kullanıyor ama aynı YZ yüzünden gazeteler okur kaybediyor. Bu nedenle bazıları açık, bazıları kapalı kapılar arasında lisans anlaşmaları konuşuluyor. Bu hafta iki gelişme oldu:

1- Anthropic, AP’ye para ödedi.

Adweek’in haberine göre Anthropic ilk defa bir haber kuruluşuyla anlaşma yaptı ve Claude ABD seçim gecesinde oy sayımlarını AP kaynaklı olarak, dakika dakika gösterdi. Burada kritik nokta Anthropic’in elini cebine attığı yer. AP’nin yıllardır binbir emekle ürettiği haberler için bir şey ödemiyor, ödemek zorunda da hissetmiyor. Seçim gününün sıcak, hızlı, doğrulanmış, kaynağı belli verisine yatırım yapıyor.

Bu basit gerçeklik gazetecilerin YZ’li dünyada nasıl ayakta kalacağının önemli bir işareti.

2- Avrupa Birliği Adalet Divanı’nda önemli bir görüş öne çıktı.

Macar bir yayıncı, Gemini’ın haberlerini kullandığını söyleyerek dava açtı. Mahkemenin danışman hukukçusu görüşünü özetle

şöyle açıkladı:

■ “Seçimi X parti kazandı” bilgisi herkese ait. Ancak bir gazetecinin o haberi nasıl kaleme aldığı, nasıl analiz ettiği korunuyor.

■ YZ’nin haber arşivlerini okuyarak kendini eğitmesi büyük ölçüde serbest.

■ Sorun olan senaryo şu: YZ ödeme duvarını aşarak habere ulaşıyor ya da verdiği yanıt

haberin yerini tutuyor.

■ Ve AB kurallarına göre yayıncının bu özel hakkının zaten bir son kullanma tarihi var: iki yıl. Haber iki yıl eskiyince özel statüsünü yitiriyor.

Bunun bir karar değil, görüş olduğunu hatırlatayım. Ancak burada yine gazeteciliğin geleceği açısından kritik detaylar var. YZ’nin en zayıf olduğu yer bugün. Makine dünü öğrendi bitti, biliyor. Bugün ise her gün yeniden yazılıyor. Gazeteler, YZ şirketlerine karşı pazarlık masasına elindeki gerçek kozun ne olduğunu çok iyi bilerek oturmalı: BUGÜN.