Mustafa Kemal Atatürk’ün yalnızlığı…

. Yazar - Kimbilir Editör 9 Kasım 2026 Pazartesi

Yarın 10 Kasım; sosyal medya paylaşımları, fotoğrafların yapay zekâyla hareketlendirilmiş hali hazır mı?

Bir dakikalık saygı duruşu, sosyal medyada bir paylaşımla Atatürk’ü anacak milyonlarımız var.

Anmak güzel de verilen mücadeleyi anlamaya yetmiyor işte.

2 Aralık 1922 tarihinde TBMM’ye verilen yasa teklifinden kaçımız haberdarız?

O yasa teklifi, Mustafa Kemal Atatürk milletvekili seçilemesin diye verilmişti.

Şaşırtıcı değil, 1919’da Sivas Kongresi başlarken, Mustafa Kemal Atatürk’ün Kongre Başkanı olmasına karşı çıkan isim Rauf Bey’di. Bir gece önce Kara Vasıf’ın evinde bunun için toplantı da yapmışlardı.

Son Meclis-i Mebusan’a gittiklerinde Mustafa Kemal Atatürk’ü gıyabında Meclis Başkanı seçtirmekten çekinen, Atatürk’ün istediği “Müdafaa-i Hukuk Grubu”nu kurmaktan korkan, onun yerine “Felah-ı Vatan” grubunu kuran yine Rauf Bey’dir.

ABD mandasının kabul edilmesi konusunda Rauf Bey ile İsmet Paşa, 1919’da aynı çizgideydiler: Mustafa Kemal Atatürk “Ya İstiklal Ya Ölüm” diyordu. Lozan Antlaşması zamanında Başbakan Rauf Bey ile Dışişleri Bakanı İsmet Paşa çok sert kavgalar ettiler, birbirlerini suçladılar. Mustafa Kemal Atatürk, ikisine de sert müdahale ettiğini yazdı Nutuk’ta, Türkiye’nin menfaatinin kişisel kavgalarla gölgelenmesine izin vermedi.

İzmir Suikasti Davası’nda 10 yıl hapis cezası alan Rauf Orbay, yurt dışından Türkiye’ye 1935’te döndü, 1939’da milletvekili seçildi, 1942’de Londra Büyükelçisi olarak atandı.

22-26 Ocak 1937 tarihleri arasında Kurun Gazetesi’nde İsmet Paşa’nın Hatay politikasını sert şekilde eleştiren Asım Us imzalı yazıları kaleme alan Mustafa Kemal Atatürk’tü.

Son Meclis-i Mebusan Başkanı Ankara’ya ulaştıktan sonra TBMM Başkanvekili oldu. Tartışmaya açtığı ilk konu, Ankara’da alacağı maaşın İstanbul’daki maaşından daha az olmasıydı.

İsmet Paşa, Rauf Bey, Refet Bey, Kazım Karabekir Paşa, Kurtuluş Savaşı döneminde ülkeye büyük hizmetler vermiş insanlardır ama Atatürk’ün etrafında bir çelik çekirdek olarak yer almadılar.

Atatürk, İstanbul’daki İngiliz hayranı hükümet kadar yanındakilerle de mücadele etmek zorunda kaldı ama yine yanındakileri doğru yöneterek zaferi kazandı.

Bir dakikalık saygı duruşu, Mustafa Kemal Atatürk dövmeleri, anmaya, sevgi göstermeye yeter belki ama bugün ihtiyaç anmaktan çok anlama ihtiyacı.

Londra için ihanetin bedeli vakti…

İngiltere’de Kıbrıs konusunda üç büyük kazık yedik.

Birincisi 1914’te, Dünya Savaşı’nda farklı cephelerde olmamızı gerekçe göstererek “kiraladıkları” Kıbrıs’a resmen çöktüler.

İkinci kazığı 1974’te, EOKA-B, Kıbrıs Cumhuriyeti’nde darbe yapıp Ada’daki kurulu düzeni yıktığında yedik. Başbakan Ecevit, garantör ülke İngiltere’ye birlikte müdahale etme önerisinde bulundu.

Londra’da Başbakanlık Ofisi’nde yapılan görüşme ertesi sabah İngiliz medyasında satır satır yer aldı.

İngilizler, Türkiye’nin ciddiyetinin anlaşılması için görüşmeyi sızdırarak, zaman kazanmaya çalıştılar.

İkinci Cenevre Konferası sırasında İngiltere Dışişleri Bakanı Callagahan’ın, Başbakan olma hayalleri uğruna, yaptığı rezillikler başlı başına bir yazı konusu olur.

Londra’nın üçüncü ve son kazığı 2004 yılında geldi.

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruluşunu sağlayan Garanti Antlaşması’nın 2. Maddesi, “Kıbrıs Cumhuriyeti’nin tüm devletlerin veya bazı devletlerin katıldığı hiçbir siyasi veya ekonomik birliğe tamamen veya kısmen katılmamasını sağlamayı” garantör devletlere ödev olarak yükler.

Bunun Türkçe açılımı şu: Türkiye, tam üye olmadan Kıbrıs Cumhuriyeti AB’ye üye olamazdı.

İngiltere’nin garantör ülke olarak bu üyeliği veto etmesi gerekiyordu.

Bunu söyleyen kişi Oxford Üniversitesi ve University College London gibi kurumlarda uluslararası hukuk profesörlüğü yapmış, Birleşmiş Milletler ve uluslararası tahkim mahkemelerinin yakından tanıdığı bir isim olan Profesör Mendelson.

Londra sorumluluğunu yerine getirmedi, zira Brüksel’den iki askeri üssüne dokunulmayacağına dair pazarlıklar yürütüyordu.

Sonuç, Kıbrıs’ta faşist Elam’ın kuklası durumundaki Rum Lider Hristodulidis arkasına AB’yi de alarak İngiliz üslerinin kapatılmasını istiyor. Londra için üzülmedim, ihanetin ilahi adaleti diyelim biz bu duruma.

1939 mu, 1945 mi?

TRT World Forum’da bu sene önemli başlıklar tartışıldı, başarılı bir organizasyon oldu.

Tüm detayları yazma imkânım yok ama İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran’ın açılış konuşmasındaki iki bölüm çok dikkatimi çekti:

“Büyük bir yıkımın ardından masaya oturmak mecburiyet olabilir, yıkımdan önce yeni bir mutabakat kurmak ise siyasi iradedir.”

Bu tespit II. Dünya Savaşı sırasında, 1939 ile 1945 yılları arasında sadece çatışmalarda 56 milyon kişinin öldüğünü hatırlayınca anlamını buluyor.

Notlarım arasına yazdığım diğer başlık “Tehditler küreselleşirken çözümler millileşiyor.”

Prof. Duran, dünya savaşı tartışmaları, küresel kıtlık, iklim değişikliği, su göçleri, bugüne dair tüm tehditlerin küresel boyutta olduğunu hatırlattıktan sonra çözümlerin millileşmesine dikkat çekti. Uluslararası kurumların azalan saygınlığı, uluslararası hukukun çiğnenmesine seyirci kalan dünya ve bunu Gazze örneği üzerinden anlatmak, kitaplar dolduracak bilineni bir paragrafta özetlemek gibi oldu.

Teşhisi konulamayan hastalıklar tedavi edilemez ya… TRT World Forum’da teşhisler adına çok mesafe alındı.