Avukatınız bir yazılım olursa ne olur?

İngiltere'de bir şirket düşünün. Müşterisinden alacağını tahsil edemiyor. Bir hukuk bürosuna başvuruyor ve yalnızca 2 sterlin karşılığında borçlusuna ödeme hatırlatması gönderebiliyor. İş ihtar aşamasına gelirse ödediği tutar 7,50 sterlin.
Buraya kadar kulağa oldukça ekonomik geliyor. Peki, mektupları hazırlayanın bir avukat değil, yapay zeka olduğunu söylesem?
Üstelik sözünü ettiğim yapı sıradan bir teknoloji girişimi de değil. Garfield.Law, İngiltere'de hukuk hizmetlerini düzenleyen kurumun onayını almış, yapay zeka üzerine kurulu bir hukuk bürosu.
Mayıs 2025'te verilen bu onay, hukuk dünyasında önemli bir tartışmanın da kapısını araladı. Yapay zeka artık yalnızca avukatların işini kolaylaştıran bir araç mı, yoksa hukuk bürolarının çalışma biçimini baştan sona değiştiren yeni bir model mi?
Hukuk büroları değişiyor
Aslında Garfield.Law tek örnek değil. Amerika'da faaliyet gösteren Crosby, şirketlere sözleşme inceleme hizmetini bir saatin altında sunmayı hedefliyor. Belçika'da kurulan Falcon ise şirketlerin ticari sözleşmelerini yapay zeka desteğiyle hazırlıyor ve inceliyor. Hollanda'daki Driven Lawyers da benzer şekilde kendi geliştirdiği teknolojiyi hukuk hizmetlerinin merkezine yerleştirmiş durumda.
Bu girişimlerin ortak noktası yalnızca yapay zeka kullanmaları değil. Geleneksel hukuk bürolarının çalışma ve ücretlendirme biçimlerini de sorgulamaları.
Örneğin Falcon'un kuruluşunda, dünyanın büyük hukuk bürolarından Allen & Overy'nin eski küresel yöneticisi Wim Dejonghe de kurucu ortak olarak yer alıyor. Yıllarca geleneksel hukuk bürosu modelinin içinde bulunmuş bir ismin, saat üzerinden ücretlendirme yerine sabit ücret yaklaşımını benimseyen bir girişimi desteklemesi dikkat çekici.
Üstelik dönüşüm yalnızca yeni kurulan bürolarla sınırlı değil.
Dünyanın büyük hukuk bürolarından A&O Shearman, 5 Kasım 2026'da önümüzdeki beş yıl için 1,1 milyar dolarlık yapay zeka yatırımı taahhüdü açıkladı. Bu tutarın önemli bir kısmı doğrudan teknoloji satın almaya değil, avukatların kendi çalışma alanlarına yönelik yapay zeka araçları geliştirmek için ayıracakları zamana dayanıyor.
Büronun açıklamasına göre, geçtiğimiz eylül ayında avukatlarının yüzde 93'ü yapay zeka araçlarını kullanmış.
Dolayısıyla artık birkaç avukatın yeni teknolojileri denemesinden değil, hukuk hizmetinin üretim biçiminin değişmesinden söz ediyoruz.
Saat başı ücretin sonu mu geliyor?
Bence meselenin en ilginç taraflarından biri ücretlendirme.
Bir avukatın geçmişte beş saatte incelediği sözleşmeyi, yapay zeka desteğiyle yarım saatte değerlendirebildiğini düşünelim. Müvekkil beş saatlik işin bedelini mi ödemeli, yoksa ortaya çıkan hukuki değerlendirmenin değerini mi?
Elbette bir sözleşmenin yalnızca hızlı incelenmesi, doğru incelendiği anlamına gelmiyor. Avukatın deneyimi, ticari riskleri değerlendirmesi, müzakere becerisi ve sorumluluğu hala son derece önemli.
Ancak teknolojinin sağladığı zaman tasarrufunun ücretlendirmeye nasıl yansıyacağı da artık görmezden gelinemeyecek bir soru.
Nitekim Amerikan Barolar Birliği'nin 2024 yılında yayımladığı etik görüşünde, yapay zeka sayesinde kısalan çalışma süresinin gerçekte harcanmış gibi müvekkile fatura edilemeyeceği belirtiliyor.
Bu yaklaşım hukuk hizmetlerinde yalnızca geçirilen zamanın değil, sunulan hizmetin niteliğinin ve değerinin daha fazla tartışılacağını gösteriyor.
Peki, Türkiye'de durum ne?
Türkiye'de de avukatların yapay zeka kullanmasının önünde genel bir yasak bulunmuyor. Ancak yapay zekanın hukuk bürosunun kendisi haline gelmesi farklı bir mesele.
Avukatlık Kanunu uyarınca avukatlık ortaklıkları avukatlar arasında kurulabiliyor. Dolayısıyla teknoloji şirketlerinin veya avukat olmayan yatırımcıların doğrudan hukuk bürosuna ortak olabildiği bazı yabancı modellerin Türkiye'de aynı şekilde uygulanması mümkün değil.
Bununla birlikte Türkiye Barolar Birliği de 28 Ağustos 2026'da Avukatlar İçin Yapay Zeka Kullanımı Tavsiye Rehberi'ni yayımladı.
Rehberin temel yaklaşımı oldukça açık: Avukat yapay zekadan yararlanabilir, ancak mesleki sorumluluğunu teknolojiye devredemez.
Müvekkil sırlarının korunması, kişisel verilerin güvenliği, yapay zeka tarafından üretilen bilgilerin doğrulanması ve nihai hukuki değerlendirmenin avukat tarafından yapılması gerekiyor.
Özellikle şirketler bakımından burada önemli bir risk var. Bir şirketin henüz açıklanmamış yatırım planı, ticari sözleşmeleri veya devam eden uyuşmazlığına ilişkin bilgiler yapay zeka sistemlerine aktarılıyorsa, bu verilerin nerede tutulduğu ve hangi amaçlarla kullanıldığı önem kazanıyor.
Yanlış bir hukuki değerlendirmenin sorumluluğu da kullanılan yazılıma değil, hizmeti sunan avukata ait olmaya devam ediyor.
Asıl değişim nerede yaşanacak?
Bana kalırsa yapay zekanın hukuk dünyasındaki en önemli etkisi avukatların ortadan kalkması olmayacak. Avukattan beklenen hizmetin değişmesi olacak.
Bugün bir şirketin gizlilik sözleşmesini hazırlamak, yüzlerce sayfalık belgeyi taramak veya mevzuat araştırması yapmak için harcanan zaman giderek azalıyor. Buna karşılık ticari bir uyuşmazlıkta hangi stratejinin izleneceği, hangi riskin üstlenileceği veya hangi sözleşme hükmünün müzakere edilmesi gerektiği hala insan muhakemesini gerektiriyor.
Burada genç avukatlar açısından da ayrı bir soru ortaya çıkıyor. Mesleğe yeni başlayanların deneyim kazandığı rutin işleri artık yapay zeka yapıyorsa, geleceğin avukatları bu deneyimi nasıl kazanacak?
Belki de hukuk bürolarının yalnızca teknolojilerini değil, eğitim ve çalışma düzenlerini de yeniden düşünmeleri gerekecek.
Sonuçta şirketler açısından asıl mesele, avukatlarının yapay zeka kullanıp kullanmaması değil. Bu kullanımın hizmetin kalitesine, ücretine, gizliliğe ve sorumluluğa nasıl yansıdığı.
Çünkü teknoloji hukuki hizmeti hızlandırabilir, maliyetini azaltabilir, hatta hukuk bürosunun çalışma şeklini tamamen değiştirebilir.
Ancak hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Görünen o ki gelecekte iyi bir avukatı yalnızca ne kadar bildiği değil, teknolojinin ürettiği bilgiyi ne kadar doğru değerlendirdiği de belirleyecek.
Sende Yorum yap