Trafik cezalarında radar tespit detayı: Cihaz yasak, peki uygulama? Kullanana 185 bin TL ceza!

. Yazar - Kimbilir Editör 14 Mart 2026 Cumartesi

Metin Aktaşoğlu - metin.aktasoglu@milliyet.com.tr/ Türkiye'nin çarpıcı gündem maddeleri arasında bir süredir, güncellenen trafik cezaları da yer almakta. Trafik güvenliğinin artırılması ve kural ihlallerinin önlenmesi amacıyla hazırlanan Karayolları Trafik Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Resmi Gazete'de de yayınlandıktan sonra yürürlüğe giren yeni yaptırımlar arasında kademeli hız aşımı cezaları ve "APP plaka" düzenlemesi ile birlikte dikkat çeken bir diğer husus da “radar tespit cihazlarına” yönelik cezalar oldu.

Çoğumuzun belki de ilk kez duyduğu bu cihazların üretimi, ithalatı ve satışı ülkemizde yasak. Pek çok popüler e-ticaret sitesinde bunlara ilişkin yan ürünler, örneğin araç içi montaj parçaları ve güç kabloları satılıyor ancak “cihazın kendisi” (yasak olmasına rağmen) sadece bazı ikinci el satış platformlarında satılmakta. Peki buna dair ilgili ceza ne diyor?

Resmi metinde geçen “Hız sınırlarının aşılıp aşılmadığını tespit etmekte kullanılan cihazların yerini tespit ... eden her türlü cihaz” ifadesi tam da bu sözünü ettiğimiz “radar tespit cihazları” ya da “radar dedektörü” olarak bilinen cihazlar. Adli bilişim ve siber güvenlik uzmanı Şükrü Durmaz bu cihazlara dair detayları aktarırken cihazın çalışma prensiplerine de açıklık getiriyor.

'ASLINDA BİRBİRLERİNİ TESPİT EDİYORLAR'

“Radar tespit cihazının ithalatı yasak. Bunu yurt dışından özellikle eBay gibi platformlardan satın alıp ülkemize kaçak bir şekilde getirip kullanıyorlar ya da satışını yapıyorlar” diye sözlerine başlayan Durmaz, “Radar cihazlarının da küçük bir anteni var. Gücü çakmaklıktan ya da daha yeni araçlarda USB portlarından alıyor. Arabanın seyir halinde olduğu yöne bakacak şekilde konsola, dikiz aynası yakınına ya da ön cama monte ediliyor” diyor ve ekliyor:

“Radarın çalışma mantığı şudur. Belli mesafeye bir frekans, bir dalga gönderiyor. Gönderdiği dalga başka bir dalgaya çarparsa enterferans yapıyor. Şöyle ki radarlar da radar tespit cihazlarıyla benzer mantıkta çalışmakta. 'Hız tespit radarı' sürekli olarak dalga gönderiyor ve gözlem yapıyor. Dalga başka bir dalgayla çarpışıp kavuşunca bir kırılım oluyor. Dolayısıyla her iki taraf birbirini tespit ediyor.”

Dolayısıyla polis otosuna bağlı ya da bir polis memurunun kontrol ettiği radarlarda, dedektör sahibi nasıl radarı görüyorsa polis de dedektör sahibini fark ediyor. Ankara Adli Yargı Adalet Komisyonu tarafından hazırlanan bilirkişi listesinde 2006'dan beri “Bilişim-İnternet Suçları”, “Adli Bilişim” ve “Bilgisayarda suçun delillendirilmesi” konularında bilirkişi olarak yer alan Durmaz, bu dedektörleri kullanan şahısların kolayca sökebilecekleri bir şekilde bu aletleri monte ettiklerini ve çevirme anında saklama yolunu denediklerini vurguluyor. Türkiye'de uygulanan bu yasak İsviçre'de ve bazı AB ülkelerinde de aynı şekilde uygulanmakta. Ancak dedektörler özellikle ABD'de yaygın biçimde kullanılıyor.

MOBİL UYGULAMALARLA 'RADAR TESPİTİ'

Peki uygulamalar? Aslında bu amaçla yazılan ve kullanılan uygulamalar da “birer radar tespit aracı” niteliğinde olduğundan cezaya tabi. Fakat ortada hem netleştirmeye muhtaç bir alan hem de bir ayrım söz konusu. Öncelikle Android'de de iOS'ta da “radar bildirim” uygulamaları bulunuyor. Hatta bunların arasında en popüler olanı örneğin Apple'ın App Store'unda Türkiye'nin en popüler 3. navigasyon uygulaması konumunda. Bu uygulamalar temelde topluluk bildirimlerine bağlı olarak çalışıyor. Şükrü Durmaz meseleye “Telefon uygulamaları, yolda sizden önce giden yolcuların belirli bir konumu 'radar var' şeklinde işaretlemesine dayanıyor” sözleriyle açıklık getirmekte.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Ulaştırma Sistemleri Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürü ve Trafikte Ortak Akıl Projeleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı ise çok yaygın kullanılan navigasyon uygulamalarındaki hız sınırı uyarılarıyla bu radar tespitlerinin karıştırılmaması gerektiğinin altını çiziyor:

GOOGLE VE APPLE'DA YOK, YANDEX'TE MEVCUT

Fakat aynı uygulamaların bildirim seçenekleri tam da az önce sözünü ettiğimiz topluluk uyarıları özelliğiyle örtüşmekte. Dilerseniz birlikte popüler örneklere bakalım:

Google Maps'te yolculuk esnasında “Durum bildir” seçeneğine tıkladığınızda karşınıza altı seçenek çıkıyor. Bunlardan biri “Polis” seçeneği. Yaklaşık 500 metre ilerinizde bir polis olup olmadığını buradan bildirebiliyor, yolda önünüze çıkan “Hala yakında polis var mı” seçeneğine verdiğiniz cevapla siz de topluluk bildirimlerine katılabiliyorsunuz. Öte yandan Temmuz 2024'te bildirimler arasına sürücülere hız radarlarının yerini gösteren “Hız Tuzağı” adlı seçeneği Türkiye'deki kullanıcılarına açan Google, Aralık 2024'te bu uygulamaya son verip, bildirimi “Polis” şeklinde değiştirme kararı almıştı.

Apple'ın Harita uygulamasında ise “Olay Bildir” seçeneğinin sunduğu alternatifler arasında bir “polis” seçeneği bulunmuyor.

Yandex ise topluluk bildirimlerinin en aktif biçimde kullanıldığı platformlardan biri. Trafikte kullanıcılar bildirimlerini yorumlarıyla detaylandırabiliyor. Aralarında “Trafik polisi” bildiriminin de bulunduğu çok sayıda bildirim seçeneği arasından yasal olup olmadığı noktasında gri olarak nitelendirilebilecek “Kameralar” başlığına girdiğinizde “Hız”, “Geçiş kontrolü”, “Şerit veya yol işareti” ve “Hız tespiti” bildirim seçenekleriyle karşılaşıyorsunuz.

Az önce söz ettiğimiz ve en önemli özelliği olarak radar tespitini gösteren uygulamanın tanıtım sayfasındaki iddiası ise “... dünyadaki en güçlü ve güncel hız kamerası veri tabanına sahiptir. Uzmanlardan oluşan ekibimiz, veri tabanında daima en yeni bilgilerin bulunmasını sağlamak için günlük olarak güncellemeler yapar. Tek bir hız kamerası bile ...'un keskin gözlerinden kaçamaz” şeklinde. Aynı zamanda tanıtımda yer alan “Yolda neler olduğunu hemen öğrenin ve trafik sıkışıklıklarından, tehlikelerden, kazalardan, mobil hız kameralarından, polisten, helikopterlerden, drone'lardan ve çok daha fazlasından sakının” ifadeleri de dikkat çekici.

BU NOKTALAR BİR SIR DEĞİL

Bu bağlamda vurgulamamız gereken noktalardan biri de aslında yollarda “ortalama hız tespiti” yapılan noktaların, EDS noktalarının, radarların ve hız kontrol noktalarının birer sır olmadığı. Bu noktalara tabelalar ve uyarıcılarla işaret edilmekte. Aynı zamanda hız sınırları da tabelalarla gösteriliyor. Bunun yanında İçişleri Bakanlığı'nın resmi internet sitesinde “İller Arası Radar ve Kontrol Noktası Uygulama Sayıları” sayfası bulunuyor. Buraya başlangıç ilinizi ve varacağınız ili yazdığınızda yol boyunca radarlı ve radarsız trafik uygulamalarının toplam sayısını görebiliyorsunuz.

Velhasıl uzmanlar da kullanıcılar da sıkışıklıkları gösteren, yoldaki ani tehlikeleri ya da kazaları veya örneğin yol çalışmalarını, kapalı şeritleri gösteren anlık bildirimlerin faydaları konusunda hemfikir. Ancak “radar noktalarının tespitine” yönelik girişimlerin arkasındaki motivasyonların soru işareti taşıdığı da yadsınamaz bir durum.

Haberimize nokta koyarken Prof. Dr. Ilıcalı bu noktada çok çarpıcı verileri tekrar hatırlatıyor. “TÜİK'in 2024 verilerine göre günde ortalama 17 kişi trafik kazasında hayatını kaybediyor. 17 kişinin yarısı ise hız nedenli ölüyor. Bunun önüne geçebilecek her adımı çok yararlı buluyorum. Ben de 44 yıldır bu işle ilgilenen biri ve ailesi trafik kazaları mağduru olan birisiyim. Rahmetli abimi ve eşini ki medyanın da çok yakından tanıdığı Acun Ilıcalı'nın annesi ve babası olurlar, 180 km hızla çarpan bir araç öldürdü” diyen Prof. Dr. Ilıcalı, “Saatte 100 kilometrenin üzerindeki her kaza bir gökdelenin 12. katından yere çakılma etkisi yaratıyor. Türkiye'deki ölümlü ve yaralanmalı kazalarda yüzde 99 insan payı var” hatırlatmasında bulunuyor.