Kariyere yapay zekâ engeli
OZAN ÖMER KADÜKER -Üniversiteden yeni mezunlar iş başvurusu yaparken ilk engelle karşılaşıyor: Yapay zekâ. Şirketlerin Aday Takip Sistemleri (ATS), iş başvurularında özgeçmişleri tarıyor ve adayları belirli kriterlere göre eliyor. Business Research Insights’ın raporuna göre, 500’den fazla çalışanı olan işletmelerin yüzde 78’inden fazlasının işe alım süreçlerinde bu tarz yapay zekâ sistemleri kullanılıyor. Birçok adayın özgeçmişi, bir insan tarafından görülmeden sistem dışı kalabiliyor. Kimileri özgeçmiş formatından bile değerlendirme dışı bırakılabiliyor.
'ÇOK RİSKLİ BİR SİSTEM'
AB’nin ‘AI Act’ düzenlemesine göre insan kaynaklarında (İK) yapay zekâ uygulamalarının ‘yüksek riskli’ sayıldığına dikkat çeken Prof. Dr. Müge Klein “Bu sistemler nedeniyle pek çok aday insan gözü görmeden elenir. Üstelik bu eleme bazen son derece teknik gerekçelere dayanabilir. Bir CV’nin formatı bile belirleyici olabilir. Eskiden adaylar, içerik kadar görsel etkiyi de önemseyen, insan kaynakları uzmanlarının dikkatini çekecek özgeçmişler hazırlardı. Bugün ise tablo farklı: Adaylar, YZ’nin tarayabileceği formatlarda, YZ’nin aradığını düşündükleri anahtar kelimeleri içeren özgeçmişler hazırlamaya çalışıyor” dedi.
'ÖN YARGILI DAVRANIYOR'
Algoritmik ön yargıya dikkat çeken Klein “Cinsiyet, etnik köken, yaş gibi toplumsal ön yargılar algoritmalara sızabilir. Örneğin Amazon’un işe alım algoritması kadın adayları dezavantajlı konuma düşürdüğü için kapatıldı. İkinci sorun ise hatalı sınıflandırma. Video mülakatlarında kullanılan yüz tanıma ve ses analizi teknolojileri, engelli bireyler veya azınlık grupları söz konusu olduğunda ciddi hata oranlarına ulaşabiliyor. Kekemelik yaşayan, son derece yetkin bir adayın YZ sistemi tarafından ‘anlaşılamadığı’ için elenmesi buna örnektir” diye konuştu. Klein, insan denetimiyle bütünleşik hibrit bir model kullanılmasının, adaleti ve şeffaflığı sağlamak açısından önem taşıdığını aktardı.
'UYGUN ADAYI KAÇIRABİLİR'
Kariyer Danışmanı Seray Çırak “Teoride çok mantıklı görünse de sahne arkasında hem adaylar için eşitsizlik hem de şirket için daha uygun olabilecek adayın kaçırılması riskleri var. Örneğin, şu an Türkiye’nin en büyük şirketlerinden birinin İK müdürü lisans derecesini okul öncesi öğretmenliği bölümünden almış. Bugün çok başarılı bulduğumuz bu kişi ATS varken başvuruda bulunmuş olsa, bölümünden dolayı direkt filtreden elenecekti ve özgeçmişine bakılmayacaktı bile” dedi.
CV FORMATI BİLE ÖNEMLİ
Adayın özgeçmişinin tasarımından, kullanılan cümlelere kadar her şey yapay zekânın seçiminde önemli. Seray Çırak adaylara şu önerilerde bulundu:
“CV’yi çift sütun değil tek sütun hazırlamak, ilana özel CV hazırlamak, ilanda geçen tabirleri kullanmak ve özgün olmak adına genel başlıklar olan ‘eğitim, deneyim’ benzeri başlıkları değiştirmeden kullanmak önemli. ATS’nin filtre ve uyum odaklı çalıştığı göz önünde bulundurulmalı.”
Sende Yorum yap