Çocukları hadım edip sahnede alkışladılar! Melek sesi için kan donduran gerçek
Derleme: Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr- 16. yüzyıl İtalya’sında, Avrupa’nın büyük opera salonları ve kilise müzik koroları, tarihin en benzersiz seslerinden birine ev sahipliği yapıyordu. Bu sesler, bugün kulağa büyüleyici gelen bir fenomenin ürünüydü: 'Kastratolar'. Bu seslerin ardında sadece müzik değil, büyük bir trajedi ve insani bedel vardı. Kastratolar, henüz çocuk yaşta, ergenlikle birlikte ses tellerinin kalınlaşmasını engellemek için cerrahi olarak bir operasyondan geçiriliyordu. Amaç, sahnede uzun süreli, yüksek ve saf bir ses elde etmek, operada dramatik ve teknik olarak üstün performans sağlamaktı. İşte 1500'lü yıllarda opera salonlarının kapalı kapılar ardında yaşananlar!
BEDELİ HEM FİZİKSEL HEM DE PSİKOLOJİKTİ!
Dönemin tarihsel kayıtlarına göre, kastrato olarak adlandırılan bu özel sesli kişiler genellikle 7–9 yaş arasında seçiliyordu. Ses yeteneği umut vaat eden çocuklar, ailelerinin veya müzik akademilerinin yönlendirmesiyle bu radikal uygulamaya tabi tutuluyordu. O yıllarda yoksul bir ailede doğan bir çocuğunun sesinin güzel olması ailenin tüm ekonomik sıkıntılarını yok edebilecek bir değer olarak görülüyordu. Bu sebeple yoksul aileler ümit vadeden çocuklarını opera sahnelerine emanet ediyordu. Henüz 7-9 yaşındaki bu erkek çocuklar cerrahi operasyon ile yapılan hadım etme işleminden geçiyordu. Kastrasyon işlemi sadece ses tellerinin etkilenmesini önlemiyor; çocukların fizyolojik yapısını da değiştiriyordu. Kastratolar, normal erkeklerden farklı olarak geniş ciğer kapasitesine, uzun kemik yapısına ve özel bir nefes kontrolüne sahip oluyordu. Bu özellikler, sahnede onları eşsiz kılıyordu ancak fiziksel ve psikolojik bedelinin ağırlığı kimse tarafından konuşulmuyordu. Bu işlemle hadım edilen çocuklar erkeklik hormonu yoksunluğu yaşıyor ve beraberinde seslerinin kalınlaşması engellenmiş oluyordu. İyi bir müzik eğitiminden geçen kastratoların bir soprano kadar güçlü ve yüksek seslere ulaşabilmesini sağlıyordu. Bu nedenle kastrato, 'kadın sesli tenor' anlamına da geliyordu.
Kastratoların sahnedeki başarısı, hem kilise hem de aristokrat çevreler tarafından büyük bir değer olarak görülüyordu. Kilise, yüksek ve saf sesleri cennetle ilişkilendiriyor, kastratoları koruyordu. Opera salonları ise bu sesleri alkışlarla ödüllendiriyor, onları sahne sanatının yıldızları hâline getiriyordu. Ancak çocuk yaşta yaşanan kayıplar, kopukluklar ve acılar çoğu zaman görünmüyordu. Kastratolar, ailelerinden uzak büyüyor normal bir çocukluk yaşamıyor, sahnede alkış alırken özel hayatlarında yalnızlık ve travma yaşıyordu.
19. YÜZYILA KADAR DEVAM ETTİ
Kastratoların hikâyeleri, müzik tarihinin büyüleyici yönünü ortaya koyarken, bir diğer yandan insanlık tarihinin karanlık bir sayfasını da gözler önüne seriyor. Cerrahi müdahaleler, çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimlerini doğrudan etkiliyor, travmalara yol açıyordu. Birçoğu hayatları boyunca bu deneyimlerin gölgesinde yaşamak zorunda kaldı.Geleneğin sona ermesi, 19. yüzyılda toplumsal ve hukuki baskılar nedeniyle gerçekleşti. Kastrasyon artık etik olarak kabul edilemezdi ve sahnelerde kastratro uygulaması yavaş yavaş tarihe karıştı. Bugün kastrato seslerini canlı olarak duymak mümkün değil; ancak tarih kayıtları, müzik akademileri ve dijital teknolojiler sayesinde bu miras yaşatılmaya çalışılıyor. Modern vokal teknikleri ve bazı operalarda yapılan yeniden yorumlar, kastratoların büyüleyici seslerini yeniden deneyimlememize olanak sağlıyor.
Sende Yorum yap