Statta sergi alanı açılır da düğün yapılmaz mı?
Beşiktaş geçen hafta ‘123 yıllık mazisi için küçük’ ama ‘Türk futbolu için büyük’ bir adım attı: Tüpraş Stadı’na Antre 1903 isimli bir sergi salonu açıldı. “Ne alâka?” dediğinizi duyar gibiyim. Kitabın ortasından konuşalım:
■ Türkiye’de bugün 3-5 bin kişilik bir stadın maliyeti 1 milyon dolar. Koltuk sayısı arttıkça para da katlanıyor. Son örnek, maliyeti 120 milyon euroya ulaşan Panathinaikos’un Yunanistan’ın başkenti Atina’da inşa ettiği yeni stadı.
■ Peki bu statlar ne kadar kullanılıyor? Ayda 2-3, yılda ise (taş çatlasa) 20-30 gün.
■ FIFA ne diyor son raporunda: “Bir futbol stadının inşası, ofis veya perakende binalarına kıyasla nispeten pahalıdır. Bu yapılardan en iyi şekilde yararlanılmalı. Çünkü yüksek sermaye harcamaları ile seyrek işletme gelirleri arasında bir dengesizlik oluyor.”
Yani özetle futbol endüstrisinin patronları “statların 7/24 işletilmesini” ve “maksimum gelir elde edilmesini” istiyor. İşte bu nedenle Antre 1903 önemli. (Her ne kadar girişi ücretsiz olsa da) Antre 1903’ün statların futbol dışında da kullanılması yolunda önemli bir tecrübe olmasını umut ediyorum ve Kara Kartalları kutluyorum…
'Çağın gerisinde kalmayalım'
Haberi alınca, hemen statların çoklu işlerde kullanımına kafa yorduğunu bildiğim iki kişiden birini aradım: Samsunspor İcra Kurulu Üyesi ve Mali İşler Direktörü Koray Yalçın... O da hemfikir: “Stat kampüsü ve stadın bulunduğu ilçeler, toplanma merkezleri olmalı ki, insanlar gelsin. Ayda 2 maçlık stat öğretisi eskidi; çağın gerisinde kalmamak lazım...”
Stat yanına lunapark ya da AVM!
Üç büyükler şanslı: Rams Park Arena’nın dibinde bir AVM, Çobani Stadı’na yakın restoranlar, Tüpraş Stadı’nın yanı başında Beşiktaş Çarşı var. Samsunspor’un da yeni stadını ‘bir cazibe merkezi’ yapma arzusu olduğunu biliyorum. Yüksel (Yıldırım) Başkan’ın isteği stadın etrafına bir lunapark ve/veya bir outlet AVM kondurmak... Yabancı örnekler inceleniyor. Panathinaikos’un sadece yeni stadın etrafını ‘habitat kılmak’ için 40 milyon euro harcadığını belirten Koray Yalçın, “Biz de alternatifleri tartışıyoruz” dedi.
6 bin kişilik YouTube Tiyatrosu var
Aradığım ikinci kişi bir akademisyen: Nişantaşı Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Ali Çağrı Gücal… İki noktaya dikkat çekti:
■ Bir stadyumun cazibe merkezi haline gelmesi için, yalnızca maç performansını sunmak yerine, görsel (stadyumun mimarisi)-işitsel (kalitesli ses sistemi)-dokunsal (stadyum koltuk konforu)-kokusal (stadyumun kendine has kokusu)-tatsal (stadyumda çok çeşitli yiyecek ve içecek imkânı) uyaranlar, etkileşimli aktiviteler, çok boyutlu bir deneyim ortamı yaratılması gerekir. Bu noktada stadyum dizaynı, taraftarların heyecan, aidiyet ve etkileşim duygularına göre şekillendirilmeli; örneğin sahaya yakın tribünler, takım renkleri ve sembolleri, tezahürat alanları ile ışık ve ses efektleri, duyusal yoğunluğu artırarak etkinlik tatminini güçlendirmektedir.
■ Statlar günümüzde yalnızca spor alanları olmaktan çıkarak, çok amaçlı eğlence merkezleri haline gelebilmekte. Örneğin, ABD’de SoFi Stadyumu, sadece NFL (Amerikan Futbol Ligi) maçlarına ev sahipliği yapmakla kalmayıp, WrestleMania (Profesyonel Güreş Etkinliği), Super Bowl (Amerikan Futbolu Final Maçı), konserler, tiyatro etkinlikleri ve sosyal aktiviteler gibi çeşitli etkinliklere de olanak tanımakta. Stadyum bünyesinde ayrıca 6 bin kişilik YouTube Tiyatrosu ve gelişmiş görsel-işitsel sistemler (Video Ekranı, 260 hoparlörlü ses sistemi) bulunmakta. Bu yaklaşım, spor tüketim davranışını artırır.
Anfield Düğün Salonu!
Gelelim ana başlığa… Bir futbol büyüğüme ‘Gelir için statta nikâh kıyılmalı’ dediğimde ‘Düğün salonu muyuz biz?’ deyip, gülmüştü. Haklısın ağabey: “Anfield’da evlilik yemini edilmesini çok seviyoruz” sloganı ile düğün paketleri satan Liverpool; İngiliz çiftlere “Gelin, Emirates Stadı’nda ‘Evet’ deyin” çağrısı yapan Arsenal senin kadar bilmiyor! Londra’daki ragbi stadı Allianz’a bak sen: Nikâh törenleri için kişi başı 141 sterlin istiyorlar... Fiyatı 52 sterline düşüren Brentford da ‘tam ucuzcu’ be ağabey! Blackburn Rovers, Brighton, Bristol, Birmingham, Glasgow…
Ah ağabey ah, bunların hepsi ‘düğün saloncusu.’
Oyun değişiyor, keza statlar da. Türk futbolu için ‘erken kalkıp yol almalı.’
Haftaya salı görüşmek üzere…
Sende Yorum yap