Dijital yaşama hazır mıyız?..
Dijital Çağ, kendinden önceki tüm çağları gölgede bıraktı. Binlerce yıllık yaşam alışkanlıklarını altüst etti. Yapay zekâyla gelinen son nokta ise herkesi rahatsız etmeye başladı ama en çok da yapay zekâyı, onu üretenleri ve kullananları rahatsız edecek gibi görünüyor!
Sosyal medyada birkaç saat içerisinde milyonlarca kez tıklanan pek çok görüntünün hemen altına, gerçekle ilgisi olmadığı ve yapay zekâ ile üretildiği yönünde uyarıcı notlar düşülmeye başlandı.
Söz konusu görüntüler hoş olduğu sürece gülüp geçersiniz ama sosyal facialara, ülkeler arası krizlere neden olacak noktaya gelirse ne olacak?
Dünya liderlerine yönelik öylesine çarpıcı görüntüler var ki bunlardan hangisinin doğru, hangisinin yapay zekâ ürünü olduğu belli değil!
Daha fazla kontrolden çıkmadan, özgürlükleri ve yaratıcılığı kısıtlamadan umarız yasal ve etik bir çerçeveye oturtulur…
Bu arada dijital okuryazarlık, dijital bilinç ve dijital sorumluluğa duyulan ihtiyaç da her geçen gün daha da artıyor. Peki, biz bunun neresindeyiz?
Dijital dünyanın ayak sesleri gelirken müthiş bir hamle yaparak tüm okullara bilişim laboratuvarları kurmuş, bilişim dersleri koymuş, her okula bilişim öğretmenleri atamış, neredeyse her öğrenciye tablet dağıtmış, e-posta adresi vermiş ve müfredata yıllar önce dijital okuryazarlık dersleri koyan bir ülke olmanın gururunu yaşamıştık ama devamını getiremedik. Şu an için çocuklara yönelik bir yasal düzenleme yapılsa da genel olarak kafamız karmakarışık.
İşte tam da böylesi bir ortamda İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV), bu konuda ayrıntılı bir dosya hazırladı. Gelişmeler ve sorunlar çok yönlü olarak ele alınmış ve konu başlıkları da bir hayli çarpıcı! İşte birkaçı:
■ Çocukların dijital ortamdan korunması
■ Yaş doğrulama
■ Dijital okuryazarlık
■ Dijital ortamda karşılaşılan riskler
■ Sınırlılıklar ve tartışmalar
■ AB politikaları ve uluslararası yaklaşım
■ Risk temelli ve hak aramalı yaklaşım
■ Türkiye’deki mevcut durum
■ Karşılaşılan riskler ve mevcut durumu koruma mekanizmaları
■ Politika önerileri
■ Önleyici ve proaktif yaklaşımların benimsenmesi
■ Çok paydaşlı yönetişim ve uluslararası uyum
Riskler, kısıtlamalar, AB deneyimi
Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte sadece yetişkinlerin değil, çocukların internet kullanım oranları da hızla artarken bu durum, çevrimiçi riskleri de beraberinde getiriyor.
Zararlı içeriklere erişim, siber zorbalık, veri güvenliği ve mahremiyet ihlalleri; çocukların dijital ortamda karşı karşıya kaldığı başlıca sorunlar arasında yer alıyor.
Bu gelişmeler, çocukların korunmasına yönelik politika araçlarının daha bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasını zorunlu kılıyor.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan İKV Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu, dijital ortamda çocukların korunmasının çok boyutlu bir politika alanı hâline geldiğine dikkat çekerek şu açıklamalarda bulundu:
“Çocukların dijital ortamlarda giderek daha erken yaşta ve yoğun biçimde yer alması, riskleri de beraberinde getiriyor. Bu noktada yaş doğrulama sistemleri önemli bir araç olmakla birlikte, tek başına yeterli değildir. Bu sistemlerin mahremiyet ve veri koruma ilkeleriyle uyumlu şekilde geliştirilmesi gerekir.
Çocukların dijital riskleri tanıyabilmesi ve güvenli şekilde hareket edebilmesi, dijital okuryazarlık becerilerine bağlıdır. Bu nedenle dijital becerilerin eğitim sistemi içinde erken yaşlardan itibaren güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
AB’de çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik politikalar; teknik önlemler ile eğitim politikalarını birlikte ele alan bir çerçeve sunuyor. Türkiye’de de benzer şekilde, çocukların hem korunmasını hem de güçlendirilmesini hedefleyen bütüncül politikaların geliştirilmesi gerekmektedir…”
Haksız mı?
Umarız diğer sivil toplum örgütleri de konuya gereken önemi verir…
İKV’nin Politika Notu’na www.ikv.org.tr adresinden ulaşabilirsiniz…
Özetin özeti: Dijital çağı doğru okur ve doğru zamanda doğru atılımlar gerçekleştirir, kısıtlamalar yerine bilinçlendirmeyi tercih eder ve bunu doğru bir zemine oturtup sürdürülebilir hâle getirebilirsek zararlarını en aza indirebilir, kazanımlarını ise zirveye taşıyabiliriz…
Sende Yorum yap