Mesafeden temasa: Türkiye KYB ilişkileri

. Yazar - Kimbilir Editör 15 Haziran 2026 Pazartesi

Türkiye’nin Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki KDP-KYB dengesine bakışı uzun yıllar boyunca Erbil merkezli, KDP ağırlıklı ve güvenlik odaklı oldu. Son üç yılda bu yaklaşım sessiz ama derin bir dönüşüm geçirdi. Süleymaniye/KYB ile ilişkilerde bir yumuşama gözleniyor ve bu sadece taktiksel değil, stratejik bir yeniden konumlanmaya işaret ediyor.

Nereden nereye gelindiğini hatırlayalım. Türkiye, 3 Nisan 2023’te Süleymaniye’ye uçuş yasağı getirdi. Gerekçe PKK’nın havalimanına sızması ve bölgedeki varlığını artırmasıydı. Yasak yaklaşık iki buçuk yıl yürürlükte kaldı. Bu Türkiye’nin “Süleymaniye’ye mesafeli dur, temkinli izle” politikasının bir parçasıydı. Yasak ancak Ekim 2025’te Neçirvan Barzani’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmesinin akabinde kalktı.

Tablo Türkiye’de ve bölgedeki gelişmelerle uyumlu değişti. 1 Ekim 2024’te başlatılan “Terörsüz Türkiye” süreci ve sonrasında PKK’nın kendini fesih ile silah bırakma kararları, yalnızca iç politikadadeğil, bölgesel dengede de etkili oldu. Sürece Erbil kadar Süleymaniye de destek verdi ve bu Ankara’da dikkatle not edildi.

Silah yakma töreninin KYB’nin kontrol sahasında olduğunu da anımsatalım. Uzun yıllar PKK ve İran ile temas noktaları nedeniyle temkinle yaklaşılan KYB’ye bakışı etkileyen unsurlardan biri de buydu.

Değişimi 2026’daki İran krizi de pekiştirdi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik planlarında Kürt aktörlerin de yer alabileceği konuşulurken, Iraklı Kürtler bu oyuna girmedi. KYB lideri Bafel Talabani’nin “Kürtlerin mızrağın ucu olması doğru değil” çıkışı, Ankara’da yankı buldu. KYB’nin bölgesel krizlerde daha temkinli, hatta dengeleyici bir rol üstlenebileceğinin göstergesi oldu.

Nisan 2026’da Kerkük’te yaşanan gelişmeler de yeni dönemin parçalarından biri. 102 yıl sonra Irak Türkmen Cephesi Başkanı Muhammed Seman Ağa, KYB’nin yeni stratejik yaklaşımının sonucu olarak Kerkük Valisi seçildi. Bu, KYB’nin, Irak seçimlerinin ardından kurduğu yeni ittifaka Türkmenleri de dahil etme stratejisinin devamı olarak değerlendirilebilir.

KYB ile yeni sayfa

Haziranın ilk haftasında Erbil’deki dikkat çekici bir gelişme, iç siyasetin tozu dumanı arasında gölgede kaldı. Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi Anıl Bora İnan, ziyaretinde Barzani yönetiminin yanı sıra KYB liderliğiyle de görüştü. İnan, IKBY Başbakan Yardımcısı Kubad Talabani ile daha önce de bir araya geldi. Fotoğrafta bu kez KYB Başkanı Bafel Talabani de yer aldı. O fotoğraf uzun zaman sonra ilişkilerde ‘arka kapı diplomasisi’ parantezinin artık resmen kaldırıldığı şeklinde yorumlanabilir.

Bu görüşmenin hemen ardından 6-7 Haziran’da Talabani kardeşler Süleymaniye’de Delphi Forumu’na ev sahipliği yaptı. Aralarında benim de bulunduğum gazeteci, siyasetçi, akademisyen ve iş insanlarının davetli olduğu forumda, bir oturum başlı başına Türkiye’de yürüyen sürece ayrıldı. Virginia Üniversitesi’nden Kübra Sağır’ın yönettiği oturumda, İRAM Başkanı Serhan Afacan, ORSAM Başkanı Kadir Temiz, iş insanı Reyhan Aktar ve Kürt Çalışmaları Merkezi Direktörü Reha Ruhavioğlu sürecin Türkiye ve bölgeye etkilerini değerlendirdi.

Talabani kardeşler Türkiye’den katılımcılarla yakından ilgilendi. Bafel Talabani konuşmasında, “Türkiye ile ilişkilerimiz iyi ve Türk kardeşlerimizle ilişkilerimizi daha da geliştireceğimizi umuyorum” dedi.

Ankara KYB ilişkilerindeki sınırlayıcı faktörlerin etkilerinin ortadan kalkması, kontrollü yakınlaşmaya fırsat tanıyor. Bu KDP ile ilişkide eksen değişimi anlamına gelmeyecektir, dengeleme imkânı sunacaktır. Süleymaniye ile kurumsal ilişkilerin güçlenmesi, Türkiye’ye, KDP-KYB arasındaki anlaşmazlıkların giderilmesi için de katkı sunmaya olanak sağlayabilir. Yakında bu yönde gelişmelere ve KYB’den üst düzey bir ziyarete tanıklık edebiliriz. Süleymaniye’de duyduklarım buna işaret ediyor.