NATO’da gölgede kalan senatörler
Ankara’da yapılan NATO Liderler Zirvesi geride kaldı. Epey zorlu bir iki gündü. Görev süresi boyunca her zirveye damga vurmasıyla bilinen ABD Başkanı Donald Trump bu zirvede de şaşırtmadı. Liderler toplantısına girerken ‘İran ile imzalanan mutabakatın bittiğini’ söyleyiverdi, arkasını takip edeceğiz… Türk-Amerikan ilişkileri açısındansa manşet F-35’lerdi.
Bu mesajların ardından gözler ABD Başkanı Donald Trump ile başkente gelen Amerikalı senatörlere çevrildi. Perde gerisinde kalsalar da liderler zirvesi devam ederken basın toplantısında gazetecilerin sorularına verdikleri yanıtlar dikkate değerdi.
Kongre’nin uyarısı
Cumhuriyetçi ve Demokrat Parti’den oluşan heyetin Başkanı Jeanne Shaheen soruları cevaplarken sebep-sonuç ilişkisini yineledi, ‘S-400’ler kabul edilebilir çözüme kavuşturulabilirse, Türkiye F-35 programına dönebilir’’ dedi; ancak şu ana kadar kendilerine sunulmuş ayrıntılı bir plan olmadığını da ekledi.
Bu arada ufak bir hatırlatma, Shaheen Türkiye’nin programdan çıkarılması için uğraşmış, bunu da başarmış senatörlerden biriydi.
Değişiklik hazırlığı yok
Dünkü yazımda detaylı bir şekilde Trump’ın izleyebileceği yasal süreçleri anlatmıştım. S-400’lere bir formül bulunamıyorsa, Ulusal Yetkilendirme Yasası’nın değiştirilmesi gerekiyor. Senatörlerin sözlerinden anlıyoruz ki, şu aşamada hazırlanmış bir düzenleme yok. Ancak Shaheen ‘Böyle bir şey ileride olabilir’ diyerek kapıyı da kapatmadı. Bununla birlikte Kongre’de ‘S-400’lerin elden çıkarılması formülünün ağır bastığı da biliniyor. Tatmin edici bir formülün süreci kolaylaştıracağı açık.
Ortak çalışma vurgusu
Erdoğan-Trump görüşmesinde ABD Başkanı’nın “Çalışacağız” sözlerinden, kendi içlerinde bir çalışma yaptıkları anlaşılmıştı ama anlıyoruz ki aslında bu iki ülke arasında bir formül bulma uğraşısı var.
S-400 meselesi Türkiye ile Amerika arasındaki ikili bir sorun olsa da konu NATO Genel Sekreteri Marc Rutte’ye de soruldu, verdiği cevap da bunu kanıtlar nitelikteydi. “‘İki ülke bir çalışma yapıyor.’’
O çalışmaya dair detay bilmiyoruz, S-400’lerin üçüncü ülkelere gönderilmesi gibi formüller konuşuluyor ama bu karar Moskova yönetimiyle de bundan sonraki süreci etkileyecek bir siyasi karar olacak.
Komşu’nun sessizliği
Türkiye lehine bir kararın çıkmasından rahatsız olacak ülkelerden biri de, hiç kuşku yok ki Yunanistan. Zira Atina bir süredir ABD dış politika terazisinde ağırlığın Yunan tarafına kaymasından memnun. Bunun yeniden bir dengeye gelmesi bile onlar açısından sorunlu görülüyor.
Zirve öncesi kendisine Trump’ın açıklamaları sorulan Yunan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in çok dikkatli bir dil kullandığını da söyleyelim. Uzatılan mikrofonlara “Bu konuda yorum yapmam ancak NATO müttefiklerinin hassasiyetleri dikkate alınmalı”dedi. Tonunda biraz endişe biraz da itiraz vardı. Ama ikili ilişkileri hele ki Ankara’da bozmamak için azami gayret gösteren bir hassasiyet de vardı. Hiç kuşku yok ki Atina, İsrail’in hali hazırda bu süreçte ön alacağını düşündüğü için şimdilik itirazlarını perde arkasından yürütüyor.
Categories: NATO’da gölgede kalan senatörler
Sende Yorum yap