Haluk Levent’ten ne öğrendik?

. Yazar - Kimbilir Editör 19 Temmuz 2026 Pazar

NATO kazasız belasız atlatılmış, gönül yayları gevşemiş, ruhlar ağaç gölgesine uzanmış sıcak yaz günlerinde insan, başka şeyler yazmak istiyor. Bugün, sevdiği adam kırmızı giymiş bir kadını güzel buldu diye, kırmızıdan başka renk giymez olan Sultan’ı yazmak vardı aklımda.

Ve fakat, bir kuzey ülkesinde yaşamayınca. Olaydan olaya sürüklenince. Sıkıcı bir güne uyanıp “ne sıkıcı bir gün” deme lüksünüz de olamıyor.

“Bana güvenmeyin, hemen satarım hepinizi” diyen Haluk Levent’in “güvenilmez” olduğunu öğrenince şaşıran insanların yaşadığı bir ülke, komedi filmine konu olsa, “senarist abartmış” der geçeriz.

Kötü durumlar öğreticidir. “Artık öyle yapmayalım”, “Her söylenene kanmayalım” dedirtir. Bizde öyle olmaz. Güya en akıllı olduklarını iddia eden “beyaz Türkler”imizin yakın tarihi, hayal kırıklıkları silsilesidir; Kılıçdaroğlu “baharı getirecek dede”ydi ve Ahbap’lar devletin yerini tutabilirdi.

Hiçbir şey bilmeyene öğretebilirsiniz ancak, her şeyi bildiğini düşünene bir şey yapamazsınız. Onlar, hayallerinden kalan kırıkları toplamakla meşguldürler. Kendileri hariç, herkesi suçlayarak sorumluluk almamak, konforlu iştir.

Yine de birkaç not bırakayım;

Bir, neo-liberal düzende her tür ortam,suç işlemeye uygunluk hissi verir. Kurumlar zayıflar, insanlar başkalarını parmağında oynatacağına inanacak kadar cesurlaşır. Bu çerçevede Haluk Levent, beyaz Türklerin açığını yakalamış iyi bir girişimci bile sayılabilir.

İki, post modern bağlamda yardımdernekleri yolsuzlukları, sadece kriminal bir olay değildir. Sonuçları itibariyle, insanların yardımlaşma duygularını hedef alarak sosyo-psikolojik sonuçlar doğururlar.

Üç, “Bizden olan iyidir, ahlâklıdır, bizden olmayan kötüdür, ahlâksızdır” kategorik bakış açısının gerçekleri görmeyi engellediğini akılda tutmak lazımdır.

Dört, “Atatürk”, “din”, “yardımlaşma” gibi değerlerin istismarına karşı dikkatli olmakta yarar var. Değerlerin aşınması, toplumu aşındırır.

Beş, “ünlü” olmak güvenilir olmakanlamına gelmez. Haluk Levent örneğindekigibi, ne kadar güvenilmez olursanız, o kadar “ünlü” de olabilirsiniz.

Altı, bir yerde aşırılık varsa, aşırı aşık, aşırıiyi gibi, orada gerçek yoktur. Baudrillard’ınifadesiyle, aşırı olan şey, gerçeği bozar.

Yedi, günümüzde denetim, devletin işlevlerinin en başında gelmesi gerekir.

Sekiz, kafalardaki ezberleri bozan uyarılarda bulunan kişilere karşı cephe almak yerine, doğru olma ihtimalini akılda tutmak lazımdır.

Dokuz, her “10. Yıl Marşı” söyleyenin yurtsever, her namaz kılanın temiz ahlâklı olmadığını anlamak yanılma payını azaltır.

On, değer yitiminin sonucu utanma duygusunun yitimidir. Yüzün kızarabilmesi, toplumsal yaşam için vazgeçilmezdir. Haluk Levent’in, “Bunun adına usulsüzlük diyebilirsiniz ama yolsuzluk diyemezsiniz” sözlerindeki utanmazlık, isnat edilen suç kadar önemli olmalıdır.

On bir, güvenmek ve inanmak insani gereksinimlerdir. Yeter ki akıl, hayatımıza geri dönsün ve deneyim unutulmasın.

“Temiz toplum”a doğru mu?

Futbol kulübü yöneticilerinin bahis oynamasından ünlülerin uyuşturucu operasyonuna, Ahbap dolandırıcılığından delege satın almaya kadar soruşturmalar, gözaltılar, tutuklamalar öyle yoğunlaştı ki insan düşünmeden edemiyor;

Bir tür “temiz toplum” operasyonları mı yaşanıyor, temiz bir nefes alabilecek miyiz yoksa bir gösterinin içinden mi geçiyoruz?

Umarım ilkidir.

Ah şu özgüvensizliğimiz

Günlerdir Fransa ve Belçika büyükelçilerinin “erik dalı” oynamasını konuşuyoruz. Hep derim, gelişme düzeyinin rakamlarla ilgisi yoktur. Tavırlarla ilgisi vardır.

“Batı” karşısındaki özgüvensizliğimiz, durumlara yaklaşım biçimimizde görünüyor. Fransızca şarkılar eşliğinde aşklar yaşanılan, danslar edilen bir ülkede, Fransızca konuşan iki ülke temsilcisinin “erik dalı”nda oynamasının normal olması gerekmiyor mu?

AKLIMDA KALAN

Geçen haftaki notum: Geçen hafta bu köşede, Trump’ın “İspanya ile ticareti hemen keseceğim” sözleri üzerine, “Ya İspanya, ABD’nin göbeğinde stadın çimlerini satmaya varıncaya kadar ticari arena olan Dünya Kupasında finali oynarsa, şampiyon olursa, Trump ne yapacak” diye sormuştum. Bugün o gün. Ve eminim Trump, İspanya’ya kupayı vermemek için her yolu deneyecek.