YÖK, ÖSYM, MEB, İTÜMandal, şeffaflık

. Yazar - Kimbilir Editör 23 Ağustos 2026 Pazar

2026 sınav sonuçları yükseköğretimdeki zafiyetleri tüm çıplaklığıyla ortaya koyuyor. Göz boyama, vitrine oynama, derece alanları öne çıkartıp kalanları halının altına süpürme ve en önemlisi de olup bitenleri sadece ve sadece seyredenler!..

Oysa hem devlet hem de aile bütçesinden en büyük pay eğitime ve dolayısıyla çocuklarımızın ve ülkemizin geleceğine harcanıyor. Harcanan zamanın ve her kuruşunun en iyi şekilde değerlendirilmesi gerekmez mi?

Kesinlikle gerekir!

Peki o zaman neden denetlenmiyor?

Denetleniyorsa neden bu haldeyiz?

Bu noktada bardağın yüzde 20, 30 da olsa dolu tarafını gösterip, boş olanı gözden kaçırmak ne kadar adil ne kadar objektif ne kadar inandırıcı ve ne kadar etik?

Devlet bu konuda ilgili birimleri; yani MEB, YÖK, ÖSYM, rektör ve okul müdürleri de dahil eğitime yön veren tüm birimlere, ülkemiz ve gençlerimizin geleceği adına denetleme ve objektif kriterler çerçevesinde kamuoyuna açıklama yapma zorunluluğu getirmeli ki halkımız doğru bilgilensin, kurumlar da kendilerine çekidüzen versin. Çünkü bu konu en önemli ve öncelikli beka sorunlarımızdan bir tanesi!..

İTÜ örneği!

Prof. Dr. Hasan Mandal uzun süre TÜBİTAK başkanlığı yaptı, birkaç yıldır da İTÜ Rektörü.

İlk günden bugüne şeffaf. Bir önceki sunumunda zaaflarını paylaşmıştı, şimdi ise kıyaslamalı olarak hem kendi içlerinde hem de ülke bazında geldikleri noktayı özetlemiş. Keşke devlet vakıf demeden her üniversite aynı çalışmayı yapsa ya da tüm veriler elinde olan YÖK ve ÖSYM bunu gerçekleştirse ne güzel olur ama yapmazlar; çünkü şapka düşerse önce kendi kelleri görünür!..

İşte Prof. Mandal’ın YKS analizine göre İTÜ’nün 2026 YKS performansı:

■ Bu sene YKS’de büyük bir atılım gerçekleştirdik. Bundan sonraki sorumluluğumuz ise bu başarımızı sürdürülebilir kılmak.

■ İlk 100’den yerleşen öğrenci sayımız 13 (geçen yıl 9 idi.)

■ İlk 1000’den yerleşen öğrenci sayımız 133 (geçen yıl 125 idi.)

■ İlk tercihinden yerleşen öğrenci yüzde 32, (İTÜ’nün yaklaşık her 3 öğrencisinden 1’i)

■ İlk 3 tercihinden birine yerleşen öğrenci yüzde 54,5. İlk 5 tercihinden birine yerleşen öğrenci yüzdesi ise yüzde 72.Bu sayılar da önceki yıla göre artmış durumda.

■ İlk 1000’den yerleşenlerin ilk tercihlerine İTÜ’yü yazma yüzdesi yüzde 98,5!

■ İlk 5000’den yerleşenlerin ilk tercihlerine İTÜ’yü yazma yüzdesi yüzde 56,5

■ İlk 10.000’den yerleşenlerin ilk tercihlerine İTÜ’yü yazma yüzdesi yüzde 42,6Bu sayılar önceki yıla göre artmış durumda.

■ Uçak Mühendisliği yerleşen tüm öğrencilerimizin ilk tercihi!

■ Mühendislik ve Mimarlıkta bu yılki olumsuz eğilime karşın 20 programımızda son 3 yılın en iyi skoru elde edildi.

■ 21 programda taban puan olarak Türkiye 1.si olduk!

■ 11 programda taban puan olarak Türkiye 2.si olduk.

■ 5 programda taban puan olarak Türkiye 3.sü olduk.

■ 77 ilden öğrencimiz var (geçen yıl 71 il idi). Bu yıl Ardahan, Bitlis, Çankırı, Gümüşhane, Iğdır, Sinop, Tunceli, Yozgat’tan ilk kez öğrenci aldık. Sadece Artvin, Hakkâri, Kars, Kilis’ten öğrencimiz yok. O illerimizden de alacağız inşallah.

■ Her okul türünden öğrencimiz var.

■ Beni en çok mutlu eden, bölüm taban puanlarından bağımsız olarak ilk tercihinde, ilk üç tercihinde ve ilk beş tercihindeki oranlarımız oldu (yaklaşık her 3 öğrenciden birisi ilk tercihinde, yaklaşık 2 öğrenciden birisi ilk üç tercihinde ve yaklaşık her 4 öğrenciden üçü ilk beş tercihinde yerleşmiş oldu)

.■ Özellikle de bazı az popüler olan programlarımızda (bu bizden daha çok Türkiye eğilimi olarak) müthiş artışlar var. Bunun sebebinin de ilgili bölüme olan istekliliğin yanı sıra (belki de çok daha fazla) İTÜ ekosisteminde öğrenci olmak istemenin ön planda yer aldığını düşünüyoruz. Bu seneki tanıtım dönemi yaklaşımımız da buydu zaten. Dünyada artık öğrenme ortamları değişiyor; tercihlerin, bir bölümün ötesinde ilgili üniversitenin öğrenme ekosistemine katılım vurgusu!

Hasan Hoca ODTÜ’lü ve şu andaki en büyük rakibi mezun olduğu üniversite. Enteresan bir yarış!

O aslında İTÜ çıtasını olabildiğince yükselterek en büyük katkıyı ODTÜ’ye yapıyor. Umarız farkındadırlar!

Benzer bir çalışmayı genel anlamda ODTÜ ve Boğaziçi başta olmak üzere tüm devlet üniversitelerimizden ve özellikle milyonlarca liralık öğrenim harçları ile diploma fabrikasına dönüşen vakıf üniversitelerimizden de bekliyoruz.

Özetin özeti: İTÜ tüm üniversitelere adeta hodri meydan çekti. Sadece burslu ya da dereceye giren öğrencilerin ve fakültelerin değil, tüm programların taban puanları açıklansın demeye getirdi. Bakalım kaç üniversite buna cesaret edecek