İncir güzellemesi

. Yazar - Kimbilir Editör 23 Ağustos 2026 Pazar

İncir yaz demek, incir ağacının ağulu kokusu, cırcır böceği sesleriyle karışan yaz sıcakları demek. Uyku bastıran öğleden sonraları incir yapraklarının kokusu, buzdolabında soğumuş bal gibi bir Bardacık incirinin tarifsiz tadı yazın sembolü olabilir. Ağustos geçmeden incirin tadını çıkarmak gerek

PRIMA FICUS

Antik Roma’da “prima ficus” yaz bitti bitiyor demekmiş. Prima ficus, sözcük karşılığı olarak da ilk incir demek. İncirin en ballı hâli kendini gösterince artık yaz sıcakları sona eriyor, sonbahar geliyor anlamında kullanılırmış. İncir gerçekten de yazın doruk noktasıdır, meyvelerin en ballısı, en tatlısıdır. Bizim için incir yaz demektir ama her şeyden önce Ege demektir. Aydın ilimiz dünyanın incir merkezi olmalı. Tüm dünyaya Aydın’ın kuru inciri İzmir imanından gitmiş. Bu yüzden kuru incir, İzmir’in antik dönemdeki adıyla Smyrna inciri olarak anılmış. Aydın’ın Sarılop inciri kurutmalık için ideal, İzmir’in Bardacık inciri ise tadından çatlayan görüntüsüyle tazecik yenmek için en güzeli. Uzun yola gelebilen Bursa’nın mor kabuklu siyah inciri ise İngiltere kraliyet sarayına kadar gönderiliyor. Hepsinin en güzel zamanı şimdi, geçti geçiyor demeden tadını çıkarmak gerek.

İNCİR AĞACI

Ocağına incir ağacı dikmek, diye bir deyim var. Gerçekten de yerinde bir ifade. İncir ağacı her yerde kök salma becerisine sahip; öyle ki kök saldığı yeri de patlatıyor, güçlü kökleriyle sağlam taş, duvar bırakmıyor. Ege ve Akdeniz kıyılarında hangi antik sit ören yerine giderseniz, bitmiş bir incir ağacı görürsünüz. Bazen bahçe duvarlarının dibine sığınır, bazen tek başına anıt ağaç gibi görkemli ve gururlu dimdik dikilir. Her inanç incir ağacına anlamlar yüklemiş. Hinduizm’de hayat ağacı olmuş, yeryüzü ile göğü birleştiren ağaç olarak görülmüş. Yahudi ve Hristiyan kültürlerinde kendi incir ağacının altında olmak; güvende, kendi yerinde, yurdunda, toprağında olmak anlamına gelmiş. Budizm incir ağacını bir aydınlanma aracı olarak görmüş. Kuran’da kutsal ağaç olarak kabul edilmiş.

İNCİR YAPRAĞI

İncir yaprağında saklı pek çok sembolizm var. Batı kültüründe incir yaprağı biraz da saklı sırları, üstü kapatılan konuları temsil ediyor. Âdem ile Havva’nın cennet bahçesinden kovulmasında mahrem yerlerini incir yaprağıyla örtmeleri boşuna değil! İncir yaprağı o kadar kocaman boyutlara varabiliyor ki, pek çok şeyi örtmekte kullanılabiliyor. Akdeniz ülkelerinde, özellikle Güney Fransa ve İtalya’da incir yaprağından peynirleri saklamak için yararlanılıyor. Yaprak peynirin etrafında kâğıt bir ambalaj gibi kururken, koruyucu özü de devreye giriyor ama hepsinden önemlisi müthiş güzel kokusuyla peynire bambaşka bir aroma katıyor.

ŞEF MUTFAKLARININ MODASI

İncir yaprağının kokusu öyle bir koku ki, insanı anında Ege ve Akdeniz’in cırcır böceklerinin sesiyle dolu sıcak yaz öğleden sonralarına götürür. Bu yüzden olsa gerek şef mutfaklarında giderek moda olan bir akım var. İncir yaprağı ile zeytinyağını birleştirmek ve inanılmaz aromatik bir yağ elde etmek. Elbette bu yağ ancak damlalıkla kullanılabilecek kadar yoğun oluyor. Ama bir damlası bile kulaklarda cırcır böcekleri çınlatıyor, damakta ise bir ağaç dolusu incir yaprağı patlıyor.

İNCİR ÇEKİRDEĞİ

İncir çekirdeğini doldurmayacak şeyleri dert etme! Bu aralar herkesin hayat mottosu bu olmalı, dünyada bu kadar dert varken. Ama benim diyeceğim o ki, sofrandan incir çekirdeğini de eksik etme. İncir çekirdeğinin ağızdaki çıt çıt sesi bambaşka. Çöreklere, kurabiyelere, keklere, hatta tuzlu poğaçalara, salatalara, yoğurtlu mezelere incir çekirdeği bir başka yakışıyor. Bazen çok olgun yenmemiş kalmış incirler olur, asla çekirdeğini ziyan etmeyin, süzgeçte yıkayın tatlı kısmı aksın gitsin sadece çekirdekleri kalsın. Yağlı kâğıt üzerinde kurutun, dilerseniz 70-80 derece gibi düşük ısıda fırında da kurutabilirsiniz. Elinizin altında bulunsun, haşhaş tohumu gibi istediğiniz yere serpelersiniz, hayatınıza bir çıtırtı gelir.

İNCİR REÇELİ

İncir reçeli mutfağımızın gerçek mücevheri olsa gerek. Zümrüt yeşili rengiyle olmamış ham incirden yapılan reçel veya şekerleme incir ağacının ve yaprağının unutulmaz kokusunu soframıza getiriyor. Ama ham incirin mevsimi geçeli çok oldu. Aynı kokuyu taşımasa da incirin ballı tadını kışa taşımak mümkün. Soyulmamış olgun incirleri boyuna ikiye kesip tencereye bir kat koyun. Her türlü incir olabilir ama kara incir en güzeli oluyor. Üzerine halka halka kabuğuyla kesilmiş limon dilimleri serin ve bir kat şekerle örtün. Böyle bir iki kat daha tekrarlayın. Birkaç saat sulanması için bekleyin, reçel kıvamına gelene kadar usul usul kaynatın. O büyülü incir kokusunu da katmak istiyorsanız kaynarken üzerine bir incir yaprağı koyabilirsiniz.