Gençleri bitiren üç büyük yanlış

. Yazar - Kimbilir Editör 26 Ağustos 2026 Çarşamba

TÜİK’in “İstatistiklerle Gençlik 2025” diye bir raporu var.

O rapor önemli, çünkü 15-24 yaş grubunda genç işsizlik oranını verilerle önümüze koyuyor.

Bu yaş grubundaki işsizlik oranı yüzde 15,3’e çıkmış durumda.

“Ne eğitimde, ne istihdamda” diye anılan (NEET) gençlerin oranı ise yüzde 23,3’e ulaşmış vaziyette.

★ ★ ★

Söz konusu rapor her yıl yayınlanıyor.

Senelere göre karşılaştırma yaptığımızda, NEET gençlerin oranının 2023 itibariyle belirgin bir artış gösterdiği belli oluyor.

2023’te yüzde 22,5 olan bu oranın, 2024’te 22,9’a, 2025’te 23,3’e yükseldiği anlaşılıyor.

★ ★ ★

Peki…

Mevcut veriler bize neyi ifade ediyor?

Ettiği şu:

Bu konuda bir şeyleri tamamen yanlış yapıyoruz!..

★ ★ ★

Batı Anadolu Sanayici ve İş İnsanları Dernekleri Federasyonu (BASİFED) Yönetim Kurulu Başkanı Semiha Güneş, yukarıdaki yanlışları üç ayrı noktaya bağlıyor.

- Birincisi; gençlerin yanlışları…

- İkincisi; iş dünyasının yanlışları…

- Üçüncüsü; eğitim sisteminin yanlışları…

★ ★ ★

Güneş’e göre gençler iş yaşamına mümkün olduğunca erken dahil olmalılar.

Teknoloji ve yapay zekâ başta olmak üzere yeni yetkinlikler kazanmalılar.

Diplomanın artık tek başına iş yaşamında fark yaratmak için yeterli olmadığını anlamalılar. Staj ve ilk iş deneyimlerini bir öğrenme süreci olarak görmeliler.

Yapay zekâyı yalnızca kullanmakla kalmayıp, onunla değer üretebilmeliler.

★ ★ ★

Genç istihdamındaki sorumluluk elbette yalnızca gençlere yüklenemez.

Burada iş aleminin de eksiklikleri var.

Güneş, şirketlerin nitelikli staj, mentorluk ve genç yetenek programlarını yaygınlaştırması gerektiğini söylüyor.

Stajyerlerin yalnızca gözlem yapan değil, gerçek projelerde sorumluluk üstlenen gençler haline getirilmesini öneriyor.

Şirketlerden gençlere daha fazla kapı açmalarını ve potansiyellerini gösterebilecekleri ortamları oluşturmalarını istiyor.

★ ★ ★

Yaşanan sıkıntılarda tabii ki eğitime, özellikle de mesleki eğitime ayrı bir pencere açmak şart.

Bugün hangi sanayi tesisine gitseniz mutlaka mavi yaka dediğimiz ara eleman ihtiyacı bulunuyorsa, o zaman mesleki eğitim düzeninde de ciddi problemler var demektir.

BASİFED Başkanı, bu sorunun meslekte uzmanlaşma ile aşılabileceğini düşünüyor.

Ki, bu görüşe yüzde yüz katılıyorum.

Günümüzde mühendisten daha çok kazanan bir kalıpçı, kaynakçı varsa, bunun temel sebebi mesleki eğitimin ülkemizde önemsenmemesi ve mesleki eğitim kurumlarının gerekli istihdamı üretememesidir.

O yüzden, gençler gelecek planlaması yaparken mesleki eğitimi de göz ardı etmemeliler.

Bunun yanında hangi alanda olursa olsun, mutlaka uzmanlaşmaya gitmeliler.

★ ★ ★

BASİFED Başkanı Semiha Güneş’in görüşleri büyük bir tecrübeye ve gerçeklere dayanıyor.

Gençlerimizi işsizlik pençesinden kurtarmak istiyorsak, o görüşlere değer vermeli ve üç büyük yanlıştan artık arınmalıyız.