Kaldıraçlı fiyatlama oyunu bozuldu

. Yazar - Kimbilir Editör 27 Eylül 2026 Pazar

Borsa haftayı yüzde 2,90’lık düşüşle kapatırken, faturayı yüzde 40 köpüğü alınan yan tahtalar ödedi. Fitch’in ülke notunu etkilemeyeceğini belirttiği 131 fondan kaynaklı sarsıntılar olsa da, rafa kalkan şirket birleşmeleri piyasaların daha da büyüyecek bir riskin kıyısından döndüğünü işaret ediyor

Borsada 131 fonun tasfiye kararının etkisi ile yan tahtalardaki abartılı fiyatlarda geri çekilmeler sert şekilde sürerken endekse etkisi sınırlı kaldı. Derinliği olmayan hisselerde haftalık yüzde 40’ı aşan düşüşler olurken, endeksin kaybı yüzde 2,90 seviyesinde kaldı. Sermaye piyasalarında son günlerde yaşananlar, riskin kağıt üzerinde duran bir teori olmaktan çıkıp pratiğine dönüştüğünü gösterdi. Hisse fiyatlarındaki artışın kaldıracı olarak kullanılan şirket birleşmelerinin rafa kaldırılması açıklamaları ise sanal fiyatlama mekanizmasının çöktüğünün tescili olarak okunmalı.

BIST 100 Endeksi haftayı 12.899 puanda kapatırken, asıl düşüş tasfiye kararı alınan fonların pozisyonlandığı ya da ilişkili olduğu hisselerde yaşandı. Borsada işlem gören 655 hisseden 80’i haftayı yüzde 20’nin üzerinde kayıpla kapatırken bunlardan 41’i yüzde 40’ın üzerinde kayıp yaşadı.

Tabandan kurtulamadılar

Anel Elektrik, Lydia Yeşil Enerji veya Ral Yatırım Holding gibi şirketlerin tahtalarında yüzde 40 sınırını aşarak kilitlenen geri çekilmeler, likiditenin aniden kuruması durumunda ortaya çıkan tahribatın boyutunu gösteriyor. Finansal kiralama, faktoring ve aracı kurum odaklı firmalarda yoğunlaşan satış baskısı, bir an önce nakde kavuşma çabasının açık işareti olsa da piyasaya yeterli alıcı gelmeyince bu hisselerin tabandan kurtulması mümkün olmadı.

Satın alma ve birleşme adımları, reelde şirketlerin büyüme vizyonlarını hızlandırmak amacıyla attıkları en cesur adımlardır. Ancak bu girişimler kimi zaman borsada fiyat hareketinin bir kaldırıcına dönüşebilmekte. Escar Filo ile Bulls Holding arasında planlanan birleşmenin Escar Filo tarafından iptal edilirken; Batıçim’in iştiraki Batıliman’ın da Lydia Yeşil Enerji bünyesinde birleşmesinden dönüldü. Her iki firma birleşmeden vazgeçme gerekçesi beklenen stratejik, operasyonel ve finansal faydayı sağlayamayacak olması gösterildi.

Fırtınanın ortasında

Fonların tasfiyesi sürecinde en fazla dikkat çeken gelişme Katılımevim’in paylarının Türkiye Emlak Katılım Bankası’nın bağlı ortaklığı Emlak Katılım Tasarruf Finansman tarafından devralınacak olması. Katılımevim’in sermayesinin yüzde 47.97’si Tera Yatırım’a ve yüzde 11.01’i Pusula Portföy’ün PKZ fonuna ait bulunuyor. Fırtınanın tam ortasında kalan Katılımevim’in kamu kuruluşu tarafından devralınacak olması bu şirketin yatırımcılarının zararını minimize etmesine olanak tanırken, kurumun müşterilerinin olası bir zararını da bertaraf edecek. Söz konusu hamleyle, sisteme yayılacak bir riskin önü kesildi.

Sorun görülmedi

İçeride yaşanan gelişmelere rağmen dışarıdan bakan derecelendirme kuruluşlarının yaklaşımı oldukça sakin bir ton barındırıyor. Fitch Ratings cephesinden gelen değerlendirmeler, büyük çaplı fon tasfiyesinin Türkiye’nin ülke notu üzerinde majör bir yara açmayacağını belirtiyor. Merkez Bankasının sağladığı likidite desteği ve teminat koşullarındaki esneklik, yan tahtalar dışında piyasalarda panik havasına yol açmasını engelledi. Fonlardan çıkan paranın büyük oranda mevduata yönelmesi, yatırımcının piyasadan kaçmak yerine güvenli limanlarda beklemeye geçtiğini gösteriyor.

Haftanın öne çıkan şirket haberleri

• THY, 100’ü kesin, 50’si opsiyonlu olmak üzere toplam 150 adet uçak satın alacak.
• Astor Enerji, ABD’deki iki firmayla toplam 33,78 milyon dolar tutarlı sipariş aldı.
• Türk Altın, üretim sürecini hızlandırmak için altyapı işlerini 16,5 milyar TL’ye ihale etti.
• Aksa Enerji, Kayseri’deki depolamalı GES projesi için 10 milyon euroluk kredi alıyor.
• Petkim, Master Plan yatırımı kapsamında FEED (Uç Mühendislik Tasarımı) aşamasına geçti.
• Yeo Teknoloji, Azerbaycan’da 58,6 milyon dolarlık enerji depolama sistemi kuracak
• MLP Sağlık, iştirakleri üzerinden Samsun Medikal’in %20’sini alarak %100 hakimi oldu.
• Armada Gıda, 2,2 milyon euro tutarında tahıl bazlı gıda üretim hattı alımı için anlaştı.
• Ekinciler Demir Çelik, Siverek’te 32,4 milyon dolara 42 MWp kapasiteli GES kuruyor.