Sen de mi Brutus? Brutusun, Sezara ihanetinin gerçek öyküsü

. Yazar - Kimbilir Editör 13 Ekim 2026 Salı

Marcus Junius Brutus, Romalı bir politikacı, lider, hatip ve tarihin en kötü şöhretli suikastçılarından biriydi. Peki neden Julius Caesar'ı öldürmek için bir komplo kurdu?Marcus Junius Brutus, Romalı bir politikacı, lider, hatip ve tarihin en kötü şöhretli suikastçılarından biriydi. Peki neden Julius Caesar'ı öldürmek için bir komplo kurdu?

Brutus, patrici bir baba ile zengin bir plebe’nin oğluydu. Annesi Servilia’nın Sezar’la uzun süren ilişkisi Roma’da herkesçe biliniyordu. Bazıları Sezar’ın Brutus’un babası olabileceğini öne sürer, ancak Sezar o sırada (MÖ 85 civarı) yalnızca 15 yaşındaydı ve Servilia’nın ilk kocası Yaşlı Brutus çocuğu doğumunda meşru oğlu olarak tanımıştı. Bu baba, başarısız bir isyanın ardından Büyük Pompey’in emriyle idam edildi.

Genç Brutus buna rağmen iç savaşta Pompey’in safında, muhafazakâr senatörlerden oluşan optimatlar arasında Sezar’a karşı silah kaldırdı. Plutarch bunu siyasi inanca bağlar. MÖ 48'de Pharsalus’ta Sezar kazanınca Brutus’un sonunun geldiği sanıldı. Oysa Sezar subaylarına onu öldürmemelerini emretmişti. Brutus kaçıp Sezar’a mektup yazdı ve tereddütsüz affedildi. Sonraki dört yıl Sezar’ın gözdesi oldu, Cisalpina Galya’sına vali atandı. MÖ 44'te de önceki magistraklıkları atlayarak, Sezar’ın desteğiyle praetor (üst düzey kamu görevlisi ve yargıç) oldu.

Komplo

Brutus, o yıl praetor olan kayınbiraderi Cassius tarafından entrikaya çekildi. Plutarch’a göre Brutus diktatörlüğe karşıydı, Cassius ise hükümdardan nefret ediyordu. Antik yazarlar komplocuları kimi zaman tiran katili, kimi zaman baba katili ve haydut olarak tasvir eder. Brutus’un üzerinde ayrıca atası Lucius Junius Brutus’un gölgesi vardı. Bu ata, Roma monarşisine son vermişti ve Brutus’un kürsüsüne onu hatırlatan "Brutus, uyuyor musun?" gibi mesajlar yazılmıştı. Brutus, siyasi fırsatçılık ve koruyucusuna bağlılık ile özgürlük ve Cumhuriyet’e bağlılık arasında kalmış olmalıydı.

Suikast ve ardından gelen hatalar

15 Mart MÖ 44'te Brutus, saldırı sırasında bir komplocunun hançeriyle elinden yaralandı. Sezar öldürüldü ancak asıl hedef olan Cumhuriyet’in yeniden kurulması gerçekleşmedi. Senatörler alkışlamak yerine paniğe kapılıp kaçtı ve Brutus hazırladığı konuşmayı yapamadı. Konsül Marcus Antonius da kaçtı. Komplocular onu da öldürmek istedi, ancak Brutus, Antonius’un eski düzenin dönmesine yardım edeceğini düşündü. Bundan daha büyük bir yanılgı olamazdı.

Roma’da kimse suikastçıları alkışlamadı. Capitoline Tepesi’ne sığınan komplocular, Cicero’nun Senato’yu toplayıp Sezar’ı tiran ilan ettirme ve Antonius hakkında hemen karar verme önerisini dinlemedi. Cicero da Brutus’un Antonius’la arabuluculuk talebini reddetti.

Lepidus’un birlikleri şehirde düzeni sağladı. Brutus Forum’da halka seslenip Sezar’ın askerlere vaat ettiği ödülleri ödeyeceğini söyledi, ancak Cinna diktatörü kınayınca isyan çıktı ve komplocular yeniden tepeye sığındı. Bu sırada Antonius, Sezar’ın vasiyetini ve Calpurnia’dan bir miktar para almış, Lepidus ve Sezar’ın adamlarıyla toplanıp zaman kazanmak için uzlaşmaya yönelmişti. Tellus Tapınağı’ndaki Senato oturumunda, Sezar’ı kınamanın onun tüm kararlarını geçersiz kılacağını, Brutus’un da bunlardan birini zaten kabul ettiğini hatırlattı. Cicero’nun desteğiyle af ve uzlaşma kabul edildi: Komplocular aklanacak, Sezar’ın kararları geçerli kalacaktı. Vasiyet okunacak ve Sezar’a halka açık bir cenaze töreni yapılacaktı. Cassius reddetti, Brutus kabul etti. Bu onun bir başka hatasıydı.

Vasiyette Sezar her vatandaşa ödül bırakmış, bahçelerini halka açmış, hatta bazı suikastçıları mirasçı yapmıştı. Halkın Sezar’a özlemi ve öfkesi yeniden alevlendi. Antonius cenazede çok etkili bir konuşma yaptı, kanlı tuniği salladı, 23 bıçak yarasının görüldüğü balmumu bir mankeni sergiledi. Kalabalık katillerin ölümünü istedi, Sezar’ın cenazesi kendiliğinden kurulan bir ateşte yakıldı. Şair Cinna da aynı adı taşıyan praetor sanılarak parçalandı.

Sürgün, savaş ve ölüm

Brutus ve diğerleri Roma’yı terk etti. Brutus beş ay İtalya’da kaldı. Finanse etmekle yükümlü olduğu Apollinarian oyunlarına gelmedi, ama masraftan da kaçınmadı. Bu dönemde Cicero ile yoğun biçimde yazıştı ve 17 Ağustos’ta Velia’da son kez görüştüler. Octavian Roma’ya gelince suikastçılar sürgüne mahkûm edildi ve Brutus’a ordusuz, yoksul Girit valiliği verildi. Bu, gözden düştüğünün işaretiydi. Brutus ise Atina’ya gidip ordu topladı: Makedonya’nın eski valisi eyaletini devretti, quaestorlar para sağladı, Illyricum lejyonları safına geçti. Cassius da ordu topluyordu.
Kasım MÖ 43'te Octavian, Lepidus ve Antonius İkinci Triumvirliği kurdu. Suikast boşa çıkmıştı, çünkü Roma Cumhuriyet düzenine dönmemiş, iktidar Senato’nun elinden kaymıştı. Cicero, idam edilen 200 kişi arasındaydı. MÖ 42 başında Makedonya’dan Suriye’ye kadar doğu toprakları Brutus ve Cassius’un elindeydi.

Karar savaşı Makedonya’daki Filipi’de, her iki tarafta yaklaşık 100.000 askerle yapıldı. İlk çatışmada Brutus Octavian’ı yendi, Cassius ise Antonius’a yenildi. Brutus’un zaferinden habersiz olan Cassius, her şeyin kaybedildiğini sanıp intihar etti. Kasım ortasındaki ikinci savaşta Brutus yenildi. Bu, Roma Cumhuriyeti ordusunun son savaşıydı.
Plutarch’a göre Brutus’a Makedonya’ya geçmeden önce çadırında “kötü cini” görünmüş ve onu Filipi’de göreceğini söylemişti. Yenilgi gecesi yıldızlara bakıp Euripides’ten bir dize haykırdı. Dostu Volumnius’tan yardım istedi, ama reddedildi. Arkadaşlarıyla vedalaşıp Strato’nun yanında kılıcının üzerine düştü. Antonius naaşa saygı gösterdi, onu en pahalı elbisesine sardırdı, elbiseyi çalan hırsızı öldürttü ve külleri Servilia’ya gönderdi.