Denizlerde balıktan çok plastik olacak

. Yazar - Kimbilir Editör 23 Ekim 2026 Cuma

Bu önemli uyarı Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş'a ait.

Bugünlerde iklim değişikliğinin etkisiyle yaşanan sellerin sonuçlarını daha iyi görürken bunu doğuran nedenleri ve yapılması gerekenleri de iyi düşünmek gerekiyor.

Mersin’deki Sıfır Atık Çalıştayı'nda bir araya geldiğim ve sohbet ettiğim Sıfır Atık Vakfı Başkanı Ağırbaş, “İklim değişikliğinin temel sebeplerinden bir tanesi atık krizi. Atık yönetimini doğru yapamazsak bizim iklim değişikliğini konuşmamıza gerek yok. Sıfır atık iklim değişikliğinin girişidir” diyor.

Ağırbaş’ın sıfır atık ve iklim değişikliğine yönelik uyarıları şöyle:

■ PLASTİK KITASI OLUŞTU: Bugün artık okyanuslarda yeni bir kıtadan bahsediyoruz. Plastik kıtası. Hawaii’nin açıklarında neredeyse Afrika kıtasının yarısı kadar bir atık kıtası var. 2050 yılı sonrasında denizlerde balıklardan çok plastiklerin olması öngörülüyor.

■ ELBİSELER BEŞ NESLE YETER: Müthiş bir tüketim çılgınlığı içerisindeyiz. Bugün itibariyle dünyadaki bütün tekstil fabrikalarını kapatın, hiçbir şey üretmesinler, önümüzdeki beş nesli giydirebilecek kadar elbise var. Ve biz iklim değişikliğinin çözümünün israfı azaltmaktan, kaynak yönetimini doğru yapmaktan ve atığı doğru yönetmekten geçtiğini ifade ediyoruz. Atık krizi görünür bir kriz. Herkes evinde yaşıyor. Atık krizinin bir sonucu olarak iklim değişikliğini yaşıyoruz. Biz önce atığı yönetmeliyiz. Dünya da bu noktaya geldi. Türkiye’nin bu noktada farkındalığı çok fazla. Sıfır atık eşittir Anadolu demektir.

Limon sıkarken pet yemek

■ TARIMDAKİ PLASTİK İŞGALİ: Artık dünya bu kadar fazla atığı yönetemeyecek noktaya geldi. Bugün tarım alanlarımız bile plastik ve atık işgali altında. Yoldan geçenler tarlalara plastiklerini atmış. İşin kötü tarafı biz istemeden de olsa haftalık ortalama beş gram kadar mikroplastiğe maruz kalıyoruz. Plastik doğada çözülmeye çalışırken mikronlaşıyor ve o mikronlar havada tutunabiliyor. O tarlaya atılan pet şişe portakalın, limonun üstüne yapışıyor. Siz de çayınıza limon sıkarken limonla beraber peti yiyorsunuz. Sonra ne oluyor? İnsanlar 20’li yaşlarda kalp krizi geçirmeye başlıyorlar.

■ DOĞMAMIŞ ÇOCUKLARIN KANINDAKİ PLASTİK: Araştırmalar şunu gösteriyor. Artık doğmamış çocukların kanında biz mikroplastiğe rastlıyoruz. Biz kendi neslimizi de yok etmek üzereyiz. Dünyada müthiş bir tüketim çılgınlığı var. Biz köylerdeki doğal yaşamı şehirlerdeki insanlara anlatmak istiyoruz. Vatandaşlarımızın köyüne sahip çıkması lazım. Gençlerimizi kırsala çekebiliriz.

8 milyon insan ölüyor

■ KÜLTÜR OLUŞMALI: Sıfır atığın kültürünü oluşturmak istiyoruz. Farkındalığı 1-2 yıl içinde kaybedebilirsiniz. Ama kültürü kaybetmeniz imkânsız. Kültürün erozyonu nesiller alıyor. Biz şayet sıfır atığı kültür olarak bu topluma veya dünya toplumlarına anlatıp sahiplendirebilirsek gelecek nesillerdeki atık krizini çok doğru yönetmiş oluruz.

■ GLOBAL BİR SORUN: İklim değişikliği global bir sorun. Önümüzdeki 10 yıl içinde 250 milyondan fazla insanın iklim değişikliğine bağlı sebeplerden dolayı yoksullaşması bekleniyor. 8 milyon insan hayatını açlık ve susuzluğa bağlı sebeplerden dolayı kaybediyor. Dünyanın her yerinde iklim değişikliği ile ilgili bir sorun olduğunu insanlar kabul ediyor.