Avrupa neden Rusya düşmanı oluverdi?
ABD ile SSCB arasındaki barışın tesisi, “Üst üste taş bile kalmayacak” bir dünya değil, tarafların birbiriyle konuşabildiği bir dünya kurmak için şarttı. Bunu, iki insana, Sovyetlerin son lideri Mihail Gorbaçov ile Amerikan tarihinin en katı muhafazakâr siyasetçisi Ronald Reagan’a borçluyuz, dersem, “lider odaklı” düşündüğüme ve yenilerde Michael Russell Gunn’ın geçen ağustosta vizyona giren The Brink of War (Savaşın Eşiğinde) filmini gördüğüme hükmedebilirsiniz. İki noktada da haklısınız; Profesörler Ahmet Şükrü Esmer ve Fahir Armaoğlu’nun siyasal tarih derslerinden bu yana insanoğluna barışın yolunu cesur liderlerin açtığına ve açacağına inanırım.
Jeff Daniels’in canlandırdığı Reagan ve Jared Harris’in canlandırdığı Gorbaçov arasındaki 1986 Reykjavik Zirvesini konu alan filmde, insanlığın küresel çatışmanın ve dünyanın topyekûn yıkımın eşiğinden döndüğü anlatılıyor; ama bunun bu iki kişinin “lider” vasfı sayesinde gerçekleştiği vurgulanıyor.
Barışı muhafaza etmek, savaş çıkartmak kadar kolay değil. Keşke şu anda Avrupa başkentlerinde sorumlu koltuklarda oturan sözde lider takımına Ahmet Şükrü ve Fahir hocaların barış kuramlarını ve Fransız tarihçi Guillaume Serina’nın “İmkansız Bir Rüya: Bombasız Bir Dünya” isimli kitabını okutmak imkanı olsa!
Halkının çoğunluğu zaten Kazak Ruslar olan ve Rusya Federasyonu’na bağlı bulunan Kırım, Sivastopol, Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Kerson bölgeleri, Sovyetler dağıldıktan sonra yapılan 1991 referandumunda, önce bağımsızlık yönünde oy kullandılar ama; 2014’e kadar Ukrayna tarafından yavaş yavaş ilhak edildiler. 2014’te Ukrayna’nın Karadeniz’in NATO siyasetinin paralelinde, batı yanlısı bir yönetime geçmesi üzerine (ve bu sırada Rusya’nın başında Gorbaçov gibi barışçıl bir lider değil, kendi gölgesinden bile ürken Vladimir Putin bulunduğu için) Rusya önce Kırım’ı ilhak etti; ardından Donbass Bölgesi’ni 2022’de tamamlanan bir süreçle kendisine kattı.
Tabii Reagan’dan sonraki muhafazakar Amerikalıların “NeoCon” adıyla anılan yeni tür emperyalistler olması, önce Rus, ardından Çin ekonomilerini kendi denetimine almak için Ukrayna’yı ilk basamak olarak görmeleri ortaya yeni bir “savaş imkanı” çıkarttı.
Filmde Gorbaçov’un “Sen barış istiyorsun ama bunu ülkendeki askeri-sınai komplekse kabul ettiremezsin!” sözü, muhafazakar Reagan tarafından kolayca reddedilmişti; ama Yeni Muhafazakar takım, ortaya çıkan Ukrayna Savaşı fikrini adeta sevinçle karşıladı. Sonuç, gerçekten bir savaşın başlaması ve son dört yılda 2 milyon Ukraynalı asker-sivilin ölmesi oldu. Bu sırada Trump’ın Amerika’yı İran füzelerinden korumak için (!) başlattığı İran savaşı, sonunda Amerika’yı Rus mazotuna muhtaç ettiği ve Trump bu Rusya-Ukrayna savaşından sessizce sıyrıldığı için, şimdi bu gereksiz ve amaçsız savaş, anlaşılamaz bir şekilde Avrupa’nın (doğru tabirle Batı Avrupa’nın) üzerine kaldı ve Avrupa’da ortaya yeni bir Rus düşmanlığı çıktı.
Evet, 2022’den sonra Rusya Ukrayna’ya “tam ölçekli işgal” operasyonuna başlayınca, AB, bunu, “kurallara dayalı Avrupa güvenlik düzeni” anlayışına yönelik doğrudan bir saldırı olarak değerlendirmişti; ama devrede Başkanı Biden ve ABD askeri-sınai kompleksi (“Büyük Baş Müteahhitler” yani Lockheed Martin, RTX Corporation, Northrop Grumman, General Dynamics, Boeing, L3Harris, Huntington Ingalls) olduğu sürece Avrupalılardan beklenen sadece demeç vermek, İngiltere başbakanı Boris Johnson’ın yaptığı gibi, Türkiye’nin Ukrayna-Rusya anlaşmasını sağlamasına engel olmaktan ibaretti.
Ama şimdi iş başa düştü; Avrupa’daki Rusya düşmanlığı yeni boyutlara ulaştı. Lakin özellikle genç Avrupalılar anlaşmalar yoluyla sona ermesi mümkün bir savaşa müdahil olmak istemiyor. Batı Avrupa’da Rusya düşmanlığını körüklemek için ortaya atılan “Hibrit Tehditler” masalı ve Rusya’nın, Avrupa’da istikrarı bozduğu, bilgi manipülasyonu ile onların iç işlerine müdahale ettiği” teorileri taraftar bulmuyor.
Bu gençlere bakarak ben hala barışın mümkün olduğunu görüyorum.
Sende Yorum yap