s

“Rüzgârla değil, iklim kriziyle yarışıyoruz

COP31 Antalya öncesinde, Sardinya’nın Cagliari kentinde, Prada ve UNESCO’nun ‘Ocean&Climate Village’ sergisinde denizin geleceğini, fotoğrafın ardında kalan doğayı ve yelkenciliğin değişen dünyasını konuşuyoruz.

İtalya’nın Sardinya Adası’nda, Cagliari’deyim. Luna Rossa yelken takımının kamp alanındayız. Bir tarafta dünyanın en prestijli spor organizasyonlarından America’s Cup’a hazırlanan tekne, diğer tarafta okyanusların geleceğini anlatan bir sergi var. İlk bakışta birbirinden farklı görünen bu iki dünya, aslında aynı soruda buluşuyor: Doğayla kurduğumuz ilişkiyi değiştirmek için daha ne kadar bekleyeceğiz?

İtalya’da UNESCO ve Parada ortaklığında “Ocean&Climate Village” sergisi açıldı.

COP31 Antalya öncesinde iklim krizine dikkat çeken “Ocean&Climate Village” tam da bu sorunun peşinde. Prada Group’un UNESCO ile yürüttüğü Sea Beyond projesi kapsamında hayata geçirilen sergi, Formafantasma’nın tasarladığı yeni sergileme anlayışıyla ziyaretçilerini okyanusu yeniden düşünmeye davet ediyor.

Burada deniz, iklimi, biyolojik çeşitliliği, jeolojik süreçleri ve insan faaliyetlerini birbirine bağlayan dev bir yaşam sistemi. Serginin temel mesajı basit ama çarpıcı: Okyanusta yaşanan hiçbir değişiklik tek başına gerçekleşmiyor. Deniz ısınıyorsa, buzullar eriyorsa, canlı türleri yer değiştiriyorsa, bunların hepsi aynı hikâyenin parçaları.

Okyanusu yeniden okumak

Formafantasma’nın tasarladığı sergi, dört bölümden oluşuyor: One Ocean, The Climate Engine, Biodiversity ve Ocean Anomalies. Her bölüm, karmaşık bilimsel bilgileri fotoğraflar, haritalar, nesneler, veriler, görsel anlatılar ve üç boyutlu modellerle anlaşılır kılıyor. Üstelik farklı yaş gruplarına hitap eden düzeniyle çocukları ve yetişkinleri aynı masanın etrafında buluşturuyor.

One Ocean bölümündeki Spilhaus haritası, dünyaya alıştığımızın tersinden bakmamızı sağlıyor. Kıtaları merkeze almak yerine okyanusu dünyanın ana ekseni olarak görüyoruz. Çünkü denizler, birbirinden kopuk mavi havzalar değil, akıntıları, canlıları ve iklim sistemleriyle birbirine bağlı tek bir bütün.

The Climate Engine bölümünde ise buzulların içinde saklanan iklim arşivlerine uzanıyoruz. Biodiversity, derin deniz mercanları ve deniz yaşamının zenginliğine odaklanırken Ocean Anomalies asitlenme, oksijensizleşme, ısınan sular ve yükselen deniz seviyeleriyle yüzleştiriyor bizi.

Bilimin anlattığı gerçek şu: Doğanın dengesi bozulduğunda, bunun etkisi yalnızca uzak okyanuslarda kalmıyor.

“Manzarayı kaydederken yaşamayı unutuyoruz”

Luna Rossa’nın CEO’su Max Sirena ile konuşurken iklim krizinin soyut bir çevre başlığı olmadığını, dünyanın en ileri yelken teknolojilerinin bile bu değişimden etkilendiğini anlıyoruz.

America’s Cup tekneleri bugün saatte onlarca deniz miline ulaşabilen, hassas mühendislikle tasarlanmış uçan makineler gibi. Ancak onları yönlendiren rüzgarın davranışı öngörülemez hâle geldiğinde, teknoloji tek başına yeterli değil.

Sirena, Sardinya’da yaz boyunca yaşanan aşırı sıcakların sporcuların performansını etkilediğini, temmuz ve ağustos aylarında beklenenin aksine sık sık kuvvetli rüzgârlarla karşılaştıklarını anlatıyor. Eskiden haftalar öncesinden daha güvenilir biçimde planlama yapabildiklerini, bugünse tahminlerin çok daha kısa zaman aralıklarında anlam kazandığını vurguluyor.

“Yelkencilikte artık mücadelemiz yalnızca rüzgârla değil, iklim kriziyle” diye özetliyor Sirena.

Bu sözün ağırlığını anlamak için denizin üzerinde olmak gerekmiyor. Yine de denizi hayatının merkezine koymuş bir sporcunun ağzından duyulduğunda, iklim değişikliğinin ne kadar somut bir gerçek olduğunu daha iyi kavrıyoruz.

Sirena, aynı zamanda Sea Beyond projesinin elçilerinden biri. Ona göre çevre bilinci, yalnızca bilimsel verileri öğrenmekle değil, doğayı yeniden gözlemlemeyi hatırlamakla başlıyor.

Serginin açık alanındaki fotoğraflar, iklim sanatçısı ve Sea Beyond elçisi Enzo Barracco’nun Galapagos Adaları ve Hawaii ekosistemlerinden seçtiği kareleri bir araya getiriyor. “The Skin Of Rock | Galapagos” ve “The Blue on Fire: Hawaii” kitaplarından gelen bu fotoğraflar, doğanın güzelliğini sergilemekle kalmıyor, onu kaybetme ihtimalimizi de düşündürüyor.

Enzo Barracco, fotoğraflarını çektiği bütün bu bölgelere bir gün yeniden gitmek istiyor ama bu kez yanında fotoğraf makinesi olmadan. “Çünkü bir manzarayı kaydetmeye çalışırken bazen onu gerçekten yaşamayı unutuyoruz. En iyi ışığı ararken, kadrajı düzeltirken, doğru ânı yakalamaya çalışırken doğanın kendiliğindenliğini kaçırabiliyoruz. Oysa bazı anların değeri, onları ölümsüzleştirmekte değil, hiçbir aracı olmadan deneyimlemekte” diyor.

Bugün her şeyi fotoğraflıyor, her deneyimi paylaşıyor, her manzarayı bir ekrana sığdırıyoruz. Peki gerçekten görüyor muyuz? Yoksa gördüğümüzü kanıtlamakla mı meşgulüz?

Enzo’nun fotoğrafları bu soruyu sessizce soruyor. Galapagos’un kırılgan ekosistemleriyle Hawaii’nin mavi dünyası arasında kurduğu görsel bağ, doğanın hem büyüleyici hem de savunmasız olduğunu hatırlatıyor.

Lüksün geleceği, sorumlulukla mümkün

Prada Group’un bu projedeki rolü de tam burada önem kazanıyor. Sürdürülebilirliği yalnızca bir iletişim başlığı olarak ele almak yerine eğitim, bilimsel araştırma ve toplumsal farkındalıkla bir araya getiren Sea Beyond, 2019’dan bu yana UNESCO ile birlikte okyanus bilgisini yaygınlaştırmayı amaçlıyor. Program, bugüne kadar dünya çapında 38 binden fazla öğrenciye ulaştı.

Prada Group Sürdürülebilirlik Başkanı Lorenzo Bertelli’nin yaklaşımı da bu fikri özetliyor: “Bilgi, daha büyük bir farkındalık ve deniz çevresine karşı daha güçlü bir sorumluluk duygusu geliştirmenin ilk adımı.”

Bu yaklaşımın değerli tarafı, okyanusu koruma meselesini uzmanların veya çevre örgütlerinin sorumluluğu olmaktan çıkarıp çocukları, aileleri, sporcuları, tasarımcıları ve bilim insanlarını aynı hikâyenin içine yerleştirmesi.

Şimdi sırada COP31 var. Antalya’da dünya liderleri, bilim insanları ve karar vericiler iklim krizini konuşacak. Umalım, bu konuşmaların sonucunda da önemli adımlar atılsın.

Haber Yorumları

Henüz Yorum Yapılmamış.

Sende Yorum yap

Son dakika haberler

En güncel ve en doğru, tarafsız haberin merkezi.