Erdoğan’ın Libya ziyaretine doğru

. Yazar - Kimbilir Editör 26 Ekim 2026 Pazartesi

Libya Temsilciler Meclisi’nin (doğu tarafının) 7 yıl sonra Türkiye ile Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılma-sına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nı kabul etmesine başta AB olmak üzere bazı ülkelerce gösterilen tepkiye baktığınızda, sanki ‘gafil avlanmış’ gibiler. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan abartılı reaksiyonlar için ‘siyasal gürültü’ dedi. Ağır bürokrasileri, eski usul yaklaşımları, gelişmeleri okumalarını iyiden iyiye zorlaştırıyor olmalı. Buna döneceğiz.

Ancak önce araya Fidan’ın gelişmeye gelen tepkiler arasında Mısır’ı ayrı bir yere koyduğunu gösteren delilleri girelim.

Birincisi hem Fidan’ın hem de Mısırlı mevkidaşı Abdülati’nin, ülkenin resmî pozisyonunu ortaya koyan sert açıklamalara rağmen verdiği samimi fotoğraflar. İkincisi de yine her iki ismin farklı görüşlere rağmen, diplomasiyi önceleyen açıklamaları. Örneğin Fidan, Mısır’ın ‘bazı çekinceleri bulunduğunu’ teslim etti ve Türkiye, İtalya ve Mısır’ın bir araya gelerek Mısır ve Libya’nın endişelerinin ele alınabileceğini açıkladı. Zihinler bu minvalde üçlü bir toplantıya hazırlanıyor olabilir.

Malumun ilamı

Öte yandan, Fidan’ın R4+E4 zirvesine ilişkin basın toplantısının sonunda söylediği Libya’nın siyasi ve askerî birliği çerçevesinde iyi bir haber verileceğine dair mesajı da anlaşılan bazı yürekleri hoplattı. Mesaja sevinen var, sevinmeyen var. Ama iyisi mi sakin olunmasında fayda var.

Gelmekte olanın işareti zaten bu yıl gerçekleştirilen iki ayrı etkinlikte verildi. Biri mayıs ayında SAHA 2026 Uluslararası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı’nda. Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, fuarda Libya Ulusal Ordusu Genel Komutan Yardımcısı Orgeneral Saddam Hafter ve Libya Savunma Bakan Vekili Tümgeneral Abdusselam Zubi ile birlikte görüştü. Ellerin üst üste konulduğu fotoğraflar verildi. İkincisi, EFES 2026 tatbikatı. İlk kez, Libya’nın doğusundan 331, batısından ise 177 personel katılımı ile ‘Tek Libya, Tek Ordu’ temasıyla tatbikatta yer aldı.

Yine de Fidan ‘iyi haber’ açıklamasını yaptığı sıralarda bazı yabancı kaynaklarda Hafter’in İstanbul’a doğru yola çıktığı ve Zubi ile birlikte askerî birlik anlaşmasına Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katılımıyla imza koyacaklarına dair haberler hızla yayıldı. Türkiye’deki resmî kaynaklar şimdilik bu yönde bir teyitte bulunmasa da bu saatten sonra olacak olan, malumun ilamıdır.

Libya’da seçime geri sayım

Bu arada gözden kaçan iki gelişmeyi daha hatırlatalım. Fidan, ağustosta Libya’daki temaslarının ardından Mısır’a geçmişti. Kahire’deki toplantılarından biri Mısırlı ve Suudi mevkidaşlarıyla birlikte ABD Afrika Temsilcisi Massad Boulos’un katılımıyla yapılan Libya konulu toplantıydı. Boulos yani ABD, Libya’nın doğu ve batısındaki kurumları bir geçici yürütme organı altında bir araya getirdikten sonra ülkede yıllardır yapılamayan seçimlere giden yolu açmayı hedefliyor. Bu çok kolay olmayacağı bilinen, zahmetli bir yol. Gelir paylaşımından koltuk paylaşımına uzanan, iç ve dış dengelerin, çıkarların gözetileceği bir süreç.

Nitekim, Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL) himayesinde Libya’nın doğusu ve batısının bir araya geldiği ‘4+4 küçük masa’nın cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin 24 ayı geçmeden yapılması kararı alındı. Ancak Devlet Yüksek Konseyinin (HCS) bu karara itiraz ettiği belirtiliyor.

Doğuda dikkat çeken değişim

Bu arada Türkiye medyasında çok yer bulmadı ama doğuda önemli bir değişim gerçekleşti. 12 yıldır Temsilciler Meclisi Başkanlığı’nı yürüten Akile Salih dönemi sona erdi. Yerine Salih’in de mensubu olduğu Ubeydat aşiretinden Salihin Abdünnebi seçildi. Salih kararı tanımıyor ama Dışişleri ve Uluslararası İş Birliği Komisyonu’nda görev yapan Abdünnebi, Hafter’in desteğine sahip. Abdünnebi aynı zamanda Libya-Türkiye Parlamentolar Arası Dostluk Komitesi başkanlığını yürütüyor. Bu ayrıntı da burada dursun.

Erdoğan Trablus yolcusu

Hem Libya’yı hem Afrika’yı önümüzdeki dönemde çok konuşacağız. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, 8-9 Aralık tarihlerindeki Libya ziyareti de buna vesile olacak. Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi’nin 4’üncüsü Libya’da düzenlenecek. İlki 2008 yılında İstanbul’da, ikincisi Ekvator Ginesi’nin başkenti Malabo’da, üçüncüsü 2021’de yine İstanbul’da gerçekleştirilen zirvenin dördüncüsüne Trablus ev sahipliği yapacak. Erdoğan’ın BM Genel Kurulu konuşmasında söyledikleri, zirve marjında vereceği mesajın da ipucu niteliğindeydi. Onu hatırlatarak yazıyı bitirelim:

“Yapıcı hareket edildiği takdirde her türlü sorunun çözümü mümkündür. Aynı durum Afrika kıtasındaki gerilimler için de geçerlidir. Sudan’da ateşkes ve kalıcı barış çabalarına, Somali’de güvenlik, kalkınma ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi gayretlerine desteğimiz tamdır. Libya’da istikrar ve sükûnetin korunması önceliğimizdir. Gündemdeki uzlaşı sürecinin, Libyalıların liderliği ve sahipliğinde yürütülmesi zaruridir.”