İşte o büyükanne!

. Yazar - Kimbilir Editör 9 Kasım 2026 Pazartesi

İngiltere Başbakanı Burnham, “Köle ticareti için özür dileyebiliriz” dedi; eski Başbakan Johnson ise 19’uncu yüzyılda Kapalıçarşı’da köle olarak satılan büyük-büyükannesini hatırlatarak sert çıktı: “Fiyasko!”

Kasım 2021… İngiliz Channel 5 Televizyonu, “1000 Yıllık Esaret” adlı bir belgesel yayınladı. Belgesel, dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın Çerkes olan dedesinin babaannesi Hanife Feride’nin 1800’lü yıllarda İstanbul’da köle olarak satıldığını duyurdu. Aile adına açıklamayı Başbakan’ın kız kardeşi yaptı: “Hanife Feride, 1800’lü yılların ikinci yarısında Rusların Kafkasya’da Çerkeslere uyguladığı sürgün nedeniyle İstanbul’a göç etmiş. 13 yaşındayken İstanbul’da babası tarafından zengin bir tüccar olan 43 yaşındaki Ahmed Hamdi’ye satılmış.” İngiliz siyasetine damga vuran bu köle hikâyesi 5 yıl sonra yeniden gündeme geldi. Nedeni ise mevcut İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın The Guardian’da yayımlanan makalesinde, ülkesinin köle ticareti ve sömürgecilik geçmişi nedeniyle özür dileyebileceğini belirtmesi oldu.

Kafkasya’dan kaçtı

Boris Johnson, dün Daily Mail gazetesinde kaleme aldığı cevabında Hanife Feride’nin hikâyesini şöyle doğruladı: “Kapalıçarşı’ya, 19’uncu yüzyılın ortalarına gidelim. Korkmuş bir çocuk, dilini anlamadığı müşteriler tarafından inceleniyor. Kafkasya’daki savaştan kaçan bir mülteci ve o zamanlar Britanya tarafından resmen tanınan Çerkesya’dan geliyor. On gün Karadeniz üzerinden tahta bir gemiyle taşınan bu kız, neyse ki şanslı. İyi kalpli bir Türk kadın onu beğenir, satın alır ve evine götürür. Orada kıza eğitim verir ve sonunda onu oğluyla evlendirir. Oğlu, 43 yaşında bir tüccar, dul. Kız ise henüz 13 yaşındaydı. Adı Hanife Feride ve o benim büyük büyük büyükannem. Biz Johnson’lar kölelikten geliyoruz.”

‘Türkler niye ödesin’

“Burnham, İngiltere’nin köle ticaretindeki rolü için resmi bir devlet özrüne ‘açık’ olduğunu açıkladı. Ne büyük fiyasko! Ne aptalca! Kime ne soracağız? Bugünkü Türk vergi mükellefleri, Osmanlı İstanbul’unda tamamen farklı bir yargı yetkisi altında yapılan işler için neden para ödesin ki? (Rus lider Vladimir) Putin’e yazıp tazminat isteyebiliriz. Rus ekonomisi zaten çökmüş durumda ve bence Johnson ailesi Putin’in harcama öncelikleri listesinde oldukça alt sıralarda yer alıyor. Burnham’ın ‘müzakerelere’ başlamayı kabul etmesi utanç verici. Hâlâ mümkünken, acilen geri adım atması gerekiyor.”