Baba Şi’nin hatırası

Dağlarla çevrilmiş, bir cephesini göle yaslamış, yeşillikler içinde, elli futbol sahası büyüklüğünde bir alana yayılmış, korunaklı, tarihi zirveler için biçilmiş kaftan bir yer: Kilin Villası…Ev sahibi Çin, ABD ve Rusya Devlet Başkanlarını ağırlamak için bundan daha iyi bir tercih edebilir miydi bilinmez ama bu ‘saklı bahçe’ aslında Çin diplomasisinde uzun yıllardır anlamlı bir yerleşke.
Hong Kong sınırına yakın Şenzen’deki Kilin Villa’sı otel hizmeti verse de Pekin yönetimi tarafından ‘Devlet Konuk Evi’ olarak kullanılıyor. Şenzen’in ve bu villanın Çin lideri Şi Jinping için başka bir hatırası olduğu biliniyor.
Kaçış noktası: Kilin Villası
Baba Şi Zhongun, Çin Komünist Partisi’nin en önemli isimlerinden ve eski Genel Sekreteriydi. Fakat ilginç olan Baba Şi’nin böbreklerinde görülen kitle ile başlayan ağır hastalığı dönemindeki kaçış noktası Şenzen’de yer alan Kilin Villası’ydı. Yazılan biyografisinde bu ‘vaha’ şöyle anlatılıyor: ‘‘Doktorların tavsiyesi üzerine Şi Zhongxun, dinlenmek ve yürüyüş yapmak için Kilin villasına gitti. Buradaki manzara çok güzel, hava ise tertemizdi; bu mekânları çok seven Şi, kendini huzurlu ve neşeli hissediyordu.’’ Kendisi 2002’de hayatını kaybetti ama 1997’de açılan bu yerleşke, Şi Jinping için aile hatırlarına eklediği bir diplomatik mekân oldu.
Villa’nın ağır misafiri
Çin arşivlerine göre villada ağırlanan en ağır konuklardan biri Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’un babası Kim Jong İl’di. Güney Çin Günlük Gazetesi’ne göre Kim Jong İl, bölgeye gitmiş ve Kilin Villası’nda kalmıştı. Gazete Kilin Villa’nın güvenlik standartlarını karşılamada kendisini nasıl kanıtladığını şöyle anlatıyor: ‘‘Ekonomik bölgelerin de gezildiği bu gizli ziyaret villanın yüksek güvenlikli misafirlere ev sahipliği yeteneğini de test etti.’’ Bugün tarihi zirve için yine tercih edilen villa hem APEC (Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği Örgütü) toplantısının yapıldığı mekâna 15 kilometre uzaklıktaydı hem de havalimanının dibindeydi.
Neden Şenzen?
Peki Şi-Trump-Rusya liderler zirvesine neden Şenzen ev sahipliği yaptı? Cevabı yine bir soru: APEC toplantısı neden Şenzen’de yapıldı? Çünkü Şi’ye göre ‘kent on yılda küçük bir balıkçı yerleşiminden uluslararası metropole dönüşmüş ve Çin halkının yarattığı tarihsel başarı ve mucizeydi.’ Sadece bir veri paylaşalım: Şenzen’in 1980’deki gayrisafi geliri 40 milyon dolardan, 2024’te 552 milyar dolara çıktı. Yani 13 bin kat bir artıştan bahsediyoruz. Hatta Amerikan basınına göre ‘Şi burayı Trump’a Çin’in teknolojik gücünü göstermek için’ seçti. Wall Street Journal Gazetesi o tercihi şöyle kaleme aldı: ‘Şenzen Huawei, BYD ve DJI gibi şirketlerin merkezi, insansız hava araçları, otonom otomobiller, robotlar ve elektronik üretimiyle teknolojik hedeflerinin somut örneği.’
Zirveden geriye kalan
Peki, bütün bu güç gösterisinin sonucunda, dünyanın geleceğinin tartışıldığı üç kişilik masadan geriye ne kaldı? Çin Devlet Başkanı Şi’nin ‘sakin güç gösterisi’, ABD Başkanı Trump’ın ‘içi boş özgüveni’, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ‘sarsılmış gücüne rağmen küresel güçler masasında kendisine yer açmasının dayanılmaz hafifliği’… Elbette bir de zirve sonrası yapılan dört maddelik açıklama. Adına ‘barış deklarasyonu’ dediler. Nükleer silahların sınırlandırılması maddesi dünya açısından ‘hayırlıydı’ ama geri kalan üç madde hayal ettikleri dünyanın resmini çizdiler. Savaşların ismini saymadılar ama bu savaşları başlatan veya destekleyen liderlerin dokunulmazlığı konusunda uzlaştılar. Taraf olmadıkları mahkemelerin yetkilerini sorguladılar. Dünyanın iklim krizine acil çözüm aradığı bir dünyada fosil yakıtların devamında karar kıldılar. Yeni dünya hayallerini ‘Birleşmiş Milletler reformu’ diyerek tanımladılar ama çerçevesini çizmeyerek onun içini de boşalttılar.
Özetle üç ‘lider’, Kilin Villası’nın korunaklı yerleşkesinden, o bahçenin dışında kalan milyarlara, ortak bir geleceği değil kendi çıkarlarını önceledikleri bir dünya anlattılar.
Sende Yorum yap