Kim kazanır, ne zaman biter, cevapları
Bu sıralar en popüler sorulardan birisi “Savaşı kim kazanır?” sorusu…
Bu sorunun doğru cevabı için önce savaşın siyasi hedefinin ne olduğunun netleşmesi lazım.
Siyasi hedefi rejimi devirmek olan bir savaş hava harekâtıyla kazanılamaz.
Siyasi hedef, İran’ın nükleer tesislerini, füze üretim kapasitesini yok etmek, askeri tesislerine zarar vermekse bu hedefe ulaşılabilir.
Dolayısıyla, Washington ve Tel Aviv’den gelen ve İran rejimini değiştirmekten söz eden her mesaj, savaşı İran’ın kazanacağını düşündürüyor.
Ortadoğu’da sosyoloji bilmeden siyasi hedefler belirlemek her zaman sorun yaratır.
İran’daki rejim karşıtları dini liderin öldürülmesine sevinebilirler ama sokakta rejim değiştirecek, ülkeyi parçalara bölecek grupları bulmak zor olur.
Bakın İsrail’in piyasaya sürdüğü Şah’ın oğlu Pehlevi, yine İsrail’in kara gücü haline getirmeye çalıştığı Kürt gruplara “Ülkeyi bölmeyin” mesajı yolladı.
İkinci önemli soru, bu savaş ne zaman biter sorusu...
Savaşın süresini belirleyecek olan takvim İran’ın saldırı, ABD’nin hava savunma füzesi sayısına bağlı.
ABD, bir yılda toplam 700 Patriot füzesi üretebiliyor, savaş başladığında stoğunda bin 600 füze vardı.
İsrail merkezli Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü’ne göre dün sabah saatlerine kadar İran 571 füze ve 1.391 insansız hava aracı fırlattı.
Bu rakama bakarak ABD’nin Patriot stoğunun tükenmeye yakın olduğunu söyleyebiliriz.
Kaldı ki, bu sistemler, Körfez ülkeleri tarafından da talep ediliyor, aynı zamanda Ukrayna’da da kullanılıyor.
Bir de THAAD hava savunma sistemleri var.
ABD, bu füzelerden 2024’te 11, 2025’te 12 tane üretti, buna karşın stoğunun yüzde 25’ini geçen sene 12 gün savaşlarında harcadı.
Savaşın kaderini belirleyecek olan nokta burada başlıyor.
ABD, İsrail’i herkese karşı savunur ama ABD en çok ABD’yi savunur.
Savunma füze stoklarının Çin ya da Rusya’nın saldırı kapasitesi karşısında yok olmasını, belirli bir seviyenin altına düşmesini kabul edemezler.
Bunu bildikleri için tüm güçleriyle, üretimi kolay, stoğu bol, fiyatı ucuz olan ve uçaktan attıkları havadan karaya füzeleri kullanıyorlar.
En çok da İran’ın füze stoklarını ve fırlatma rampalarını hedef alıyorlar. İntihar dronları, savaş uçaklarıyla vurulabildiği için sorun görülmüyor.
Savaş ne zaman biter sorusunun cevabı aslında İran’ın balistik füze sayısına bağlı, nefesi biten ateşkesi öneren taraf olacak.
İran’ın füze kapasitesi nerede?
Doğa dünyadaki en iyi sığınaktır.
Bunu ilk fark eden ve kullanan Nazi savaş makinesi olmuştu.
Mesela Viyana’ya 20 kilometre mesafedeki Seegrotte’de eski bir alçıtaşı madeni içinde, 1944’te bir uçak fabrikası kurdular.
Üç katmandan oluşan bu fabrika haliyle müttefiklerin hava saldırılarından etkilenmedi.
Bir de Hitler’in Kartal Yuvası malikanesinin bulunduğu Bavyera’daki Obersalzberg mucizesinden söz etmek lazım.
Zaman içerisinde Nazi üst düzey yetkililerinin tatil beldesi olan bu kasabada dağın eteklerinde kurulan yer altı şehri bize inanılmaz bir hikâye anlatır.
Müttefiklerin gizli silah fabrikası olduğu gerekçesiyle Nisan 1945’te İngiliz savaş uçaklarının haftalarca bombaladığı bu yer altı şehrine sığınan yaklaşık 2 bin kişiden sadece 6 kişi öldü.
İran da füze fabrikaları ve stoğunu ülkedeki sıra dağların içine kurdu.
Üstelik ABD’nin 80 metrede etkili olan sığınak delici bombalarına karşı tesisler daha derin mesafelere inşa edildi.
ABD ve İsrail’in üst üste düzenlediği saldırıların sebebi de tam olarak bu işte.
Wall Street Journal’ın savaş başlamadan önce yazdığı senaryolardan birisinde, ABD askerlerinin İran içerisinde kısa süreli kara operasyonları yapabileceğini yazmasının sebebi bu tesislere ulaşma arzusuydu.
ABD’liler İran’ın füze saldırı sayısının cumartesi gününe göre yüzde 83 azaldığını söylüyorlar.
İran’ın füzeleri mi bitiyor, tesisleri mi vuruldu yoksa bu bir aldatmaca mı, önümüzdeki günlerde belli olacak…
Dananın kuyruğu ve 2028...
2028 seçimlerinde Demokratların Başkan Adayı olması beklenen isim Kaliforniya Valisi Gavin Newsom.
Kaliforniya Valisi, Trump Başkan seçildiği günden bu yana Washington ile mücadele ediyor ama asıl mesele başka.
İlk defa bir Demokrat Partili siyasetçi İsrail devleti için “Apartheid devleti” tanımlamasını haklı buldu.
Newsom’ın Güney Afrika’da beyaz azınlığın zulmünü anlatan bu tanımlamayı haklı bulması bile başlı başına bir olay.
Sadece tanımlama meselesi değil ama konu Kaliforniya Valisi, ABD’nin İsrail’e askeri yardımını da sorguluyor.
Bu çıkışları yel değirmenleriyle savaşan bir adamın duruşu olarak görmek hata olur, Demokratlarda artan İsrail eleştirileri açısından bir seviye olacaktır bu çıkışlar, İsrail de Demokratları kaybettiğinin farkında ve Kasım’daki ara seçimlerde Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde etmelerinden çok endişe ediyorlar.
Dananın kuyruğu 2028’de kopacak ama bu Kasım’dan itibaren ABD-İsrail ilişkilerinde başka ve alışmadığımız şeyler göreceğimiz kesin...
Sende Yorum yap