Baharın gelişini kutlayan mimozalar
Her yıl şubat sonu ile mart başı arasında Prens Adaları’nın sokaklarını sarı bir neşe kaplar. Mimoza ağaçlarının çiçek açması, adalılar ve İstanbullular için baharın âdeta resmi habercisi sayılır
Martın son haftalarında İstanbul’da bir şeyler değişir. Boğaz’dan esen rüzgâr artık ısırıcı değil, okşayıcıdır. Çınarlar tomurcuklanmaya başlar, gökyüzü o bildik kurşuni grisini bırakır ve maviye döner. İşte o zaman İstanbullular harekete geçer: Vapurlara koşar, biletlerini alır ve Prens Adaları’na, yani Adalar’a doğru yol alırlar. Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada. Bu dört ada, baharın gelişiyle birlikte şehrin yorgun ruhunu onaran birer sığınak hâline gelir. İstanbulluların baharda Adalar’a akın etmesinin nedeni, ‘yakınlık’ ile ‘uzaklaşma’ duygusunu aynı anda sunmasıdır. Vapur yolculuğu da Adalar’ın bir parçasıdır. Güvertede çayınızı yudumlarken martıları izleyin, kıyıdan uzaklaşan şehir siluetinin nasıl yumuşadığını fark edin.
Tarihin izinde Prens Adaları
Adalar’ın tarihi, İstanbul kadar derin ve katmanlıdır. Bizans döneminde bu adalar, imparatorların ve azizlerin sürgün yeri olarak kullanılmıştır; bu yüzden Prens Adaları adını almışlardır. Ayasofya’nın inşaatını yöneten mimar Isidoros’un da bu adalarda vakit geçirdiği söylenir. Osmanlı döneminde ise adalar, İstanbul’un varlıklı azınlıklarının, özellikle Rum, Ermeni ve Yahudi cemaatlerinin yazlık mekânına dönüşmüştür. 19. yüzyılda vapur seferlerinin başlamasıyla adalar daha da kalabalıklaşmış; büyük ahşap köşkler, kiliseler ve yetimhaneler bu dönemin izlerini günümüze taşımıştır. Bugün Büyükada’da hâlâ ayakta duran Rum Ortodoks Yetimhanesi, yani eski Prinkipo Palas Oteli, hem mimari ihtişamı hem de çökmekte olan hüznüyle tarihe tanıklık etmektedir. Tüm bu katmanlar, adalarda yürüyüş yapan ziyaretçiye adım başı hissettiren derin bir tarihsel doku oluşturur.
Ada sokaklarında sarı bir neşe
Her yıl şubat sonu ile mart başı arasında Prens Adaları’nın sokaklarını sarı bir neşe kaplar. Mimoza ağaçlarının çiçek açması, adalılar ve İstanbullular için baharın âdeta resmi habercisi sayılır. Bu mevsimsel uyanışı kutlamak amacıyla son yıllarda düzenli hâle gelen Mimoza Festivali ise yalnızca bir doğa olayı değil; adaların kültürel hafızasını, sakin yaşam ritmini ve İstanbul ile kurduğu özel bağı hatırlatan güçlü bir buluşma noktasıdır.
6-7-8 Mart tarihlerinde Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada’da eş zamanlı olarak gerçekleştirilen festival boyunca meydanlar mimoza çiçekleriyle süslenmiş; sarının farklı tonları adaların çam kokulu yollarına, eski köşklerin gölgeli bahçelerine ve denize bakan patikalara yayılmıştır. Yerel üreticiler mimozadan yapılan reçelleri, sabunları ve kurutulmuş çiçek demetlerini tezgâhlarda sergilerken; ziyaretçiler yalnızca bir festival alanında değil, yaşayan bir ada kültürünün içinde dolaşma fırsatı bulur. Sergilerden söyleşilere, müzik dinletilerinden sirk performanslarına kadar uzanan zengin içerik, üç gün boyunca adaların farklı noktalarına yayılmış ve baharı karşılamaktan öte bir anlam taşır.
Festivalin en önemli amaçlarından biri mimoza ağaçlarının korunmasına yönelik farkındalık oluşturmak. Bu nedenle etkinliklerin dili, doğanın sunduğu güzelliğe saygı duymayı hatırlatan bir çağrı niteliği taşır. Ziyaretçilere önerilen en temel yaklaşım ‘dal koparmak’ yerine ‘iz bırakmadan geçmek’ olmuştur. Mimozayı fotoğraflamak, patikalarda çöp bırakmamak ve ada sakinlerinin gündelik yaşam ritmini zorlamadan adaların dinginliğine uyum sağlamak, festival ruhunun en önemli parçası hâline gelmiştir.
Doğa ayrıntılarda parlar
İstanbul’da termometre 20 dereceyi geçtiği anda Bostancı, Kabataş ve Adalar iskelelerinde uzun kuyruklar oluşmaya başlar. Hafta sonları vapurlar dolup taşar; aileler piknik sepetleriyle, çiftler ellerinde kahveleriyle Adalar’a doğru yola çıkar. Baharın altın kuralı ise ‘az ama derin’ gezmektir. Büyükada’da bisiklet kiralayıp sahil şeridinde ve koruluklar arasında dolaşılır, ardından Aya Yorgi Kilisesi’ne çıkan patikaya girilir. Çam gölgeleri eşliğinde ritimli adımlarla tırmanılan yokuş, tepede açılan Marmara manzarasıyla birlikte baharı bedende hissettirir.
Heybeliada’da çamlık yamaçlarda yapılan yürüyüşler dinginlik verirken, Burgazada’da kıyı hattında ağır ağır dolaşmak en ideal bahar ritmini sunar. Burgazada’da Kalpazankaya yönüne doğru yüründüğünde, iskeleden yaklaşık yarım saatlik bir yürüyüşün ardından ulaşılan manzara noktasında rüzgâr yüzü serinletir. Kınalıada ise kısa kaçamaklar için uygundur: Sahil turu atılır, dondurma molası verilir, bir çay bahçesinde denize karşı oturup ‘yavaşlama’ pratiği yapılır. Yanına küçük bir kitap alanlar için ada saati, sayfa çevirme saatine dönüşür. Doğa ayrıntılarda parlar; martta mimozanın sarısı, nisan sonu ve mayıs başında ise erguvanın morumsu pembesi kısa ama etkileyici bir dönem boyunca kendini gösterir.
Bahar Adalar’a ulaştığında İstanbul kalabalığının yorgunluğu, vapur yolculuğunun ardından yerini hafifliğe bırakır. Mimozaların kokusu, eski zamanlardan kalan seslerin yankısı, çam ormanlarının serinliği ve tarihin sessiz ağırlığı bir araya gelince ortaya yalnızca bir tatil değil, âdeta bir nefes alma sanatı çıkar. Adalar, baharı en zarif hâliyle yaşayan şehrin kendine en yakın cenneti olarak ziyaretçilerini karşılar.
Adalarda edebiyat
Adalar, yüzyıllardır kalem sahiplerinin ilham kaynağı olmuştur. Sait Faik Abasıyanık, Burgazada’da geçirdiği yılları hem yaşamının hem de edebiyatının merkezine koymuştur. Balıkçılarla içtiği çayları, adanın dar sokaklarını ve denizin kendine özgü ışığını anlatan hikâyeleri, bugün hâlâ Türk edebiyatının en parlak sayfaları arasında yer alır. Piskopos Yokuşu’ndaki evi müzeye dönüştürülmüş; her yıl onun adına düzenlenen öykü yarışması, genç yazarları bu adalara taşır.
Büyükada ise Leon Troçki’ye ev sahipliği yapmıştır; sürgün yıllarında Prinkipo’dan kaleme aldığı metinler, dünya siyasi tarihi açısından büyük önem taşır. Yakın dönemde ise pek çok romancı, şair ve gazeteci bahar aylarında adaları çalışma mekânı olarak seçiyor. Nisan ve mayıs aylarında adalardaki pansiyon ve butik oteller, eser taşıyan, dizüstü bilgisayarlarıyla gelen yazarlarla dolup taşıyor. Adaların sessizliği, arabalı şehrin gürültüsünden kaçan bir zihin için en verimli zemin olmaya devam ediyor.
Sende Yorum yap