Yangın iddiasıyla Girite çekilmişti! ABDnin dev gücünün başka sorunlarının da olduğu ortaya çıktı: Daha da kötüleşebilir

. Yazar - Kimbilir Editör 25 Mart 2026 Çarşamba

MİLLİYET.COM.TR / ABD’nin “dev güç” ve Orta Doğu’da “İran’a karşı en büyük kozlardan biri” olarak nitelendirdiği uçak gemisi USS Gerald R. Ford, iddia edilene göre çamaşırhanesinde çıkan yangın sebebiyle Washington’ın operasyon planlamasından çekildikten sonra Pazartesi günü Girit’teki bir limana ulaştı. Ancak ABD basınından Bloomberg’ün haberine göre devasa geminin sorunları bundan çok daha derine uzanıyor.

‘EN PAHALI AMERİKAN SAVAŞ GEMİSİ’

Haberde 2017 yılının Mayıs ayında teslim edilen Ford, 13.2 milyar dolarlık maliyetiyle bugüne kadar inşa edilen en pahalı Amerikan savaş gemisi olduğuna dikkat çekilirken “Venezuela ve İran’la yaşanan çatışmaları da içeren uzun süreli görevler için denize gönderilen geminin savaşta ne kadar başarılı olacağı hala soru işaretleriyle dolu” ifadeleri kullanıldı.

‘KRİTİK SİSTEMLERİN GÜVENİLİRLİĞİ ŞÜPHELİ’

Pentagon Test Ofisi'nin yeni değerlendirmesine göre, Ford’un füze sistemiyle ilgili endişeler potansiyel olarak ciddi sorunlardan sıradan sorunlara kadar uzanıyor ve birçok sorun, sistemin Ekim 2022’de muharebe testlerine başlamasından sonra ortaya çıktı.

Süregelen endişeler arasında, geminin “operasyonel uygunluğunu” veya jet fırlatma ve kurtarma sistemi, radar, düşman ateşi altında çalışabilme yeteneği ve savaş uçakları için silah ile mühimmatı kargo bölümünden uçuş güvertesine taşıyan asansörler gibi kritik sistemlerin güvenilirliğini değerlendirecek yeterli güncel test verisinin bulunmaması yer alıyor.

Test ofisi, geminin tesliminden dokuz yıl sonra gerçekçi muharebe testlerinin tamamlanmamış olması nedeniyle “Ford sınıfının operasyonel etkinliğini belirlemek için şu anda yeterli veri bulunmadığını” vurguladı.

‘SAVAŞ BASKISI ALTINDA PERFORMANSI NET DEĞİL’

Bu durum, Ford ve henüz teslim edilmemiş sınıfındaki diğer gemilerin düşman uçaklarını, gemisavar füzelerini veya küçük saldırı uçaklarını tespit etme, izleme ve önleme kapasitesi konusunda belirsizlik oluşturuyor. Ayrıca uçak gemisinin sistemlerinin sürekli kalkış ve inişlerin savaş zamanı baskısı altındaki performansı da hala net değil.

Bloomberg’e konuşan donanma yetkilileri, Ford’un “etkinliği ve sürdürülebilirliği” konusunda “sağlam ve bilinçli bir anlayış” sağlamak için test ofisi personeliyle “yakından çalıştıklarını” ve kalan testler ile operasyonlardan elde edilecek bilgiler doğrultusunda gerektiğinde sürdürülebilirliği geliştirmeye devam edeceklerini belirtti.

Ayrıca yetkililer, geminin bugüne kadarki operasyonel kullanımının, testlerdeki performansla birlikte değerlendirildiğinde, “genel olarak, operasyonların geminin muharip komutanların taleplerini sistem güvenilirliği ve bakım kolaylığıyla karşılayabilme, görev başarısını destekleme ve sürekli iyileşme yeteneğini gösterdiğini” ifade etti.

‘200’DEN FAZLA DENİZCİ DUMANDAN ZEHİRLENDİ’

İran’a karşı Kızıldeniz’e gönderilen Ford gemisi aktarılana göre çıkan yangın sonucu Girit’e doğru yola çıktı. ABD’li Demokrat Senatör Tim Kaine, geçen hafta Donanma Bakanı John Phelan’a yazdığı mektupta, yangının 200’den fazla denizcinin duman zehirlenmesi nedeniyle tedavi görmesine yol açtığını belirtti.

Uzmanlara göre bu durum, Trump yönetiminin İran ve Venezuela’daki jeopolitik hedeflerine ulaşmak için uyguladığı silahlı diplomasi nedeniyle ABD Donanmasının en gelişmiş varlıklarının bile baskı altında kaldığını gösteriyor.

‘9 AYDIR DENİZDE’

Ford gemisi, ABD’nin Venezuela operasyonlarına katıldıktan sonra, Trump tarafından Orta Doğu’ya gönderilmeden önce standart görev süresinin ötesinde aylarca denizde kaldı. Normal bir görev süresi yaklaşık yedi ay sürerken, Ford geçen yılın Haziran ayından bu yana yaklaşık 9 aydır denizde bulunuyor.

Bloomberg, Ford’un “Vietnam Savaşı’ndan bu yana en uzun uçak gemisi görev süresi rekorunu kırmaya doğru ilerlediğini” yazdı ve uzatılmış görev süresinin denizcileri bozuk ekipman ve gemi destek sistemleriyle doğaçlama yapmaya zorladığını ekledi.

Fakat iddia edilene göre bazı test sorunları tespit edildi ancak henüz giderilmedi. Ford’un insansız hava araçlarına ve küçük, yüksek hızlı saldırı botlarına karşı kendini savunma yeteneği 2022’de test edilmiş olsa da Donanma gizli bir değerlendirmede belirlenen muharebe sistemleri için düzeltmeler geliştirdi; test ofisi ise “bu düzeltmelerin büyük ölçüde fonlanmamış olduğunu” belirtti.

‘DAHA DA KÖTÜLEŞEBİLİR’

Ancak test ofisi başka sorunlar da tespit etti. Bunlardan ilki, gemide yeterli ranza bulunmaması. Paylaşılan verilere göre Ford’un tüm denizcilerini ve gemiye savaşta eşlik eden geçici birliklerdeki personeli düzgün bir şekilde barındırabilmesi için 159 ilave ranzaya ihtiyaç var. Geminin hava kanadı, ek F-35 savaş uçakları veya Boeing MQ-25 Stingray yakıt ikmal dronlarını kullanacak personel içerecek şekilde daha da çeşitlenirse, bu eksiklik daha da kötüleşebilir.

Öte yandan donanma yetkilileri, Ford gibi yeni ve çok karmaşık bir sistemde olduğu gibi, test ve izleme işlemlerinin gemi tersaneden ayrıldıktan çok sonra da devam ettiğini vurguladı.

NE OLMUŞTU?

ABD Donanmasına ait USSGeraldR.Forduçak gemisi onarım için Girit’teki Suda Üssü’ne ulaşmıştı. ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığına bağlı 5. Filo'dan 12 Mart'ta yapılan açıklamada, USSGeraldR.Ford'un çamaşırhane bölümünde teknik bir arızadan kaynaklanan yangın çıktığı duyurulmuştu.