Asıl felaket petrol değil internet...

. Yazar - Kimbilir Editör 29 Mart 2026 Pazar

■ 2026 yılı itibarıyla, dünya genelinde okyanus tabanının 1,4 milyon kilometreden fazla bir bölümünü kapsayan 570’in üzerinde aktif denizaltı kablo sistemi var.

■ Sesli aramalar, video akışları, finansal işlemler, bulut verileri, askeri iletişim ve diplomatik yazışmalar dahil olmak üzere tüm iletişim, okyanus tabanlarına döşenmiş denizaltı fiber optik kablolar aracılığıyla iletilir. Uydu internet trafiği yüzde 3’ten küçük bir bölümü oluşturuyor.

■ Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki sular, dünyanın stratejik açıdan en önemli denizaltı kablo koridorlarından bazılarına ev sahipliği yapıyor. Küresel telekomünikasyon haber sitesi Capacity Global’e göre Kızıldeniz’den 17 denizaltı kablosu geçiyor. Bu kablolar, Avrupa, Asya ve Afrika’yı birbirine bağlayan internet trafiğinin büyük bir bölümünü taşıyor.

■ Bölgedeki en önemli kablo sistemlerinden bazıları şöyle: Asya-Avrupa trafiğinin omurgasını oluşturan ve Aden Körfezi’nden geçen SEA-ME-WE 5 & 6, Dünyanın en uzun kablo sistemi, Avrupa, Afrika, Orta Doğu ve Asya’yı birbirine bağlayan 2AFRİKA, Hindistan, Orta Doğu, Batı Avrupa’yı birbirine bağlayan IMEWE, Londra, Akdeniz, Körfez ve Hindistan arasında bağlantı sağlayan EIG, Birleşik Krallık, Orta Doğu, Hindistan, Doğu Asya arasında bağlantı sağlayan FALCON FLAG, ilk akla gelen ve kritik öneme sahip kablo sistemleri.

■ New York Times’a göre, Hürmüz Boğazı’nın en dar noktasındaki su derinliği yaklaşık 60 metre olduğundan, kablo ağlarına kolaylıkla saldırılar düzenlenebilir.Husilerin, İran’ın yanında savaşa katılması Kızıldeniz’deki Bab el-Mandeb Boğazı’nın da dijital arterleri riske sokuyor. 2024’te Husiler, AAE-1, Seacom ve EIG kablolarında hasara yol açmış ve Asya-Avrupa trafiğinin %25’ini engellemeyi başarmışlardı. Şimdi aynı risk bir kere daha ortaya çıktı.

■ En büyük endişe Körfez bölgesindeki bu kablolardan 3-4 tanesine yönelik koordineli bir saldırı düzenlenmesi. Böyle bir saldırı dünyanın en yoğun internet trafiğine sahip koridorunda benzeri görülmemiş küresel veri kesintisine neden olabilir.

■ Uzmanlar böyle bir durum için anlık, orta ve uzun vadeli zarar senaryoları hazırlamışlar. Okuduğum senaryolardan çıkardığım etkiler şöyle:

ANLIK ETKİSENARYOLARI:

■ Güney Asya, Orta Doğu, Doğu Afrika ve Avrupa’nın bazı bölgelerinde, özellikle etkilenen kablo hatlarına bağlı hizmetlerde internet kesintileri ve yavaşlamaları yaşanacak. İnternet servis sağlayıcıları tarafından yapılan otomatik yönlendirme trafiği alternatif kablolara yöneltecek ama bu işlemler saatler sürecek ve büyük gecikmelere neden olacak.

■ Video konferans, bulut uygulamaları performansı ciddi şekilde düşecek.

■ Düşük gecikmeli fiber optik bağlantılara bağımlı olan borsalar ve algoritmik işlem sistemleri, milisaniyelik kesintiler yaşayacak. Bu durum büyük mali sonuçlara yol açabilir.

■ Birleşik Arap Emirlikleri, Hindistan ve Avrupa’daki çok bölgeli trafiği yöneten veri merkezlerinde yoğunluk yaşanacak.

ORTA VADELİSENARYOLAR...

■ SWIFT, uluslararası bankacılık ödemeleri ve sınır ötesi ödeme sistemleri yavaşlayacak ve küresel ticaret finansmanı etkilenecek.

■ Teknoloji hisseleri, telekom şirketleri ve bulut sağlayıcıları sert satışlarla karşı karşıya kalacak. Kıtalararası gerçek zamanlı veri erişimine bağımlı olan bilişim şirketleri verimlilik kaybına uğrayacaktır.

UZUN VADELİSENARYOLAR:

■ Küresel kablo güzergâhlarının çeşitlendirilmesinin hızlandırılması başlayacak. Ümit Burnu güzergâhlarına, Arktik Kablo koridorlarına ve Pasifik alternatiflerine yeni yatırımlar yapılacak.

■ Denizaltı kablolarının BM Deniz Hukuku Sözleşmesi ve BM çerçeveleri kapsamında koruma altına alınması için uluslararası hukuki baskı artacak…

■ Stratejik yedekleme için alçak yörüngesi uydu ağlarına talep artacak. .

■ Körfez bölgesinde faaliyet gösteren kablo operatörleri ve telekom şirketlerinin sigorta primleri artacak.

EKONOMİDE FELAKET SENARYOLARI...

■ Modellemeler, Asya-Avrupa kablolarının 30 gün boyunca tamamen kesilmesinin, küresel ekonomiye verimlilik kaybı, geciken işlemler nedeniyle günde 10-15 milyar dolar maliyete yol açabileceğini gösteriyor.

■ Petrol fiyatlarındaki ani yükseliş ve internet altyapısındaki aksama, küresel piyasalarda eş zamanlı enflasyonist ve deflasyonist şoklar yaratabilir.

■ Apple, Meta, Google, Microsoft gibi büyük teknoloji şirketleri bulut ve reklam gelir modellerinin küresel internet altyapısına bağlı olması nedeniyle sert düşüşler yaşayabilir.

■ Körfez kablo güzergâhlarına bağımlı olan Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Kenya, Etiyopya gibi ülkeler uzun vadede ekonomik gerileme yaşayabilir.

ONARMAK ÇOK ZOR...

Denizaltı fiber optik kabloları, her biri insan saçı kadar ince olan ve çok sayıda koruyucu katmanla kaplanmış cam elyaf demetlerden oluşuyor. Bu kablolar, özel kablo döşeme gemileri tarafından döşeniyor. Hürmüz Boğazı’na döşenen mayınlar nedeniyle olası bir saldırı durumunda kabloları onaracak gemilerin bölgeye girmeleri mümkün değil. İlk olarak mayınların temizlenmesi gerekecek.

GEÇMİŞTENÖRNEKLER:

■ 2008 — Akdeniz kablo kesintileri: Mısır yakınlarında kesilen dört kablo, Hindistan ve Avrupa arasındaki internet trafiğinin %70’ini aksattı; Hindistan’ın uluslararası bant genişliği haftalarca yaklaşık %60 düştü.

■ 2022 — Tonga volkanik patlaması: Bir kablonun kopması Tonga’yı 5 hafta boyunca neredeyse tamamen izole etti.

■ 2024 — Baltık Denizi kabloları: Rusya’nın müdahalesinden şüphelenilen olaylar sonucunda Finlandiya ve İsveç yakınlarında iki kablo hasar gördü ve NATO alarm verdi.