Kredi ile konut alamayan faizsiz modele koştu! Talep patladı
İhtiyaç dahilinde ev almak isteyen ancak yüksek banka kredi faizleri nedeniyle frene basan vatandaşlar, çareyi faizsiz finansman modellerinde buldu. Banka kredisiyle konut alımının zorlaştığı son dönemde, tasarruf finansman şirketlerinin sunduğu faizsiz ve kredisiz seçeneklere talep patladı.
Faizsiz sistemlere talep artınca tasarruf finansman sektöründe büyüme de rekor seviyeye ulaştı. 2025 yılında sektörün işlem hacmi yüzde 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar liraya, aktif büyüklüğü ise yüzde 251 artışla 323 milyar liraya ulaştı.
Peki faizsiz finans modeli nedir? Tasarruf finansman modeli ile konut avantajlı mı? Vatandaşlar sisteme girerken neye dikkat etmeli?
Konuyla ilgili tüm detayları Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı ile İyi Finans Genel Müdürü Eniz Ünal milliyet.com.tr’ye açıkladı.
ÖZELMACIKLI: SİSTEME GİRİŞTE GELİR BEYANI YOK
Mustafa Hakan Özelmacıklı’nın açıklamaları şu şekilde: “Son dönemde faizsiz sistem içerisindeki mevduat miktarı artıyor. Bu sistem araç ve konut alımı gibi bir menkul kıymete dayalı alımlar için kullanılıyor. Son dönemde başka firmaların katılmasıyla beraber müşteri kitlesinde önemli artışlar var.
Bu sistemin temel amacında bazı avantajlar da öne çıkıyor. Kişilerin bu sisteme dahil olması için herhangi bir gelir beyanında bulunması gerekmediği gibi sistem içerisinde ev alacak kişilerin mevcut durumda evi olup olmadığı gibi kriterler ya da alacağı evin değeri ile ilgili kriterler söz konusu değil. Bu nedenle gerek araç alımı gerekse de konut alımında alternatif finansal araç olarak değerlendiriliyor. Gün geçtikçe tasarruf finansman modellerine yönelenlerin sayısı artıyor.
TASARRUF FİNANSMAN SEKTÖRÜNDE REKOR BÜYÜME
Geçen yıla baktığımızda sektör büyüklüğünde önemli bir artış da var. Geçen yıl en dikkat çekici büyüme performansı tasarruf finansman sektöründe görüldü. Sektörün işlem hacmi yüzde 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar liraya, aktif büyüklüğü ise yüzde 251 artışla 323 milyar liraya ulaştı. Bu artış, tasarruf finansman modelinin finansal sistem içindeki ağırlığını artırdığını gösterdi.
‘ÇEKİLİŞSİZ MODELDE BEDELİN YÜZDE 40’ININ ÖDENMESİ GEREKİYOR’
Dahil olacağınız ürün grubunu seçmeniz lazım. Bunlardan ilki çekilişli modeldir. Diğer modelde de çekiliş sistemi dışında ödeme tarihi belli olan modeller var. Burada bazı kurallar var. Yani çekilişsiz modelde toplam sözleşme bedelinin %40’ının ödenmesi gerekiyor. Örneğin 2 milyon TL’lik bir daireye girdiniz. En az 800 bin TL’yi ödeme yapmış olmalısınız ki teslim hakkı doğsun. Burada sözleşme süreleri biraz daha kısa oluyor. Çekilişsiz sistemde de bu bedele göre size çeşitli ödeme alternatifleri sunuyorlar.
ORGANİZASYON BEDELİ NE KADAR TUTUYOR?
Burada örneğin 1 milyon TL üzerinden hesaplama yaparsak, tüketici bu sisteme dahil oldu diyelim. Müşteri bazlı tasarruf finansman sistemini veya planlı tasarruf finansman sistemini seçti diyelim. Yüzde 7 organizasyon bedeli var. Yani 1 milyon TL için 70 bin TL organizasyon bedeli ödeniyor. Diyelim ki aylık bazda da 50’şer bin TL’den 20 aylık taksitli sistem dahil olundu. Mart ayında bu sisteme dahil olduysa en erken ekim ayı itibarıyla 1 milyon TL’lik bedeli borçlanabilir. Kişi kendisi 400 bin TL’lik ödemeyi ekimde tamamlayacağı için 8 ay sonra aylık 50 bin TL’den 1 milyon TL’yi çekebilecek noktaya gelebilir.
Yine 1 milyon TL’yi bankadan çekmek istediklerinde %2.65 faiz oranıyla 1 milyon TL’yi hemen bugün alır. Taksitleri yaklaşık 65 bin TL olur, geri ödeme de 1 milyon 300 bin TL civarında tutar.
İnsanlar alacakları eve göre bunu kıyaslamalıdır. Finansman şirketinde bunu hemen paraya döndüremiyorsunuz. Vadeye dikkat etmek gerekiyor. Tasarruf finansman şirketleri vadeyi söylese de bazen erteleme yapabiliyorlar. Buna dikkat etmek lazım. Taraflar arası imzalanan tasarruf finansman sözleşmesine mutlaka bakılmalıdır. Ödemelerle ilgili gecikmeler yaşandığı taktirde tüketiciler ihtarname vb. hakları kullanmalıdır.
SÖZLEŞMEDE TESLİM TARİHİNE DİKKAT!
Tasarruf finansman şirketleri için BDDK tarafından bir düzenleme getirildi. Kurulan şirketler artık BDDK’nın kontrolünde diyebiliriz. Gecikme ve benzerlerinde sistem çok net ilerlemiyor. Sözleşmelerde teslim tarihlerini seçmekte fayda var.”
ENİZ ÜNAL: FAİZ YÜKÜNÜN OLMAMASI ÖNEMLİ BİR AVANTAJ
İyi Finans Genel Müdürü Eniz Ünal’ın açıklamaları şu şekilde: “Faizsiz finansman modeli, bireylerin banka kredisine ihtiyaç duymadan, belirli bir tasarruf planı çerçevesinde konut veya araç sahibi olmasını sağlayan bir sistemdir. Katılımcılar, kendi bütçelerine uygun bir plan dahilinde düzenli ödemeler yapar ve sistem içindeki organizasyon sayesinde ihtiyaç duydukları finansmana ulaşırlar.
Biz bu modeli yalnızca bir finansman alternatifi olarak değil, aynı zamanda tasarruf disiplinini destekleyen sürdürülebilir bir yapı olarak değerlendiriyoruz. Günümüzde krediye erişimin zorlaştığı ve maliyetlerin arttığı bir ortamda, faiz yükü olmadan ilerlemek önemli bir avantaj sağlıyor.
Bu sistemde toplam geri ödeme daha öngörülebilir hale gelirken, kişiye özel planlama sayesinde bütçe kontrolü de mümkün oluyor. Peşinatlı ya da peşinatsız seçenekler sunulması ise konut sahibi olmayı daha erişilebilir kılıyor. Bu yönleriyle, doğru planlama yapıldığında sistem konut almak isteyenler için güçlü bir alternatif oluşturuyor.
KATILIM BEDELİ İADE ALINABİLİYOR MU?
Tasarruf finansman sisteminde alınan katılım bedeli, organizasyonun sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla tahsil edilen bir hizmet bedelidir ve sabit bir tutardan ziyade tercih edilen finansman miktarı, vade ve plan türüne göre değişiklik gösterir. Bu noktada en kritik unsur şeffaflıktır. Minimum organizasyon ücreti oranı bireysel planlarda yüzde 7, çekilişli planlarda ise yüzde 8,5.
Katılım bedelinin iadesi ise sözleşme koşullarına bağlı olarak değişir. Sistemden ilk 14 günde ayrılma durumunda tüm tutarlar eksiksiz olarak iade ediliyor, 14 günlük cayma süresinin ardından ise organizasyon ücreti hariç yatırılan peşinat ve taksit tutarları müşteriye iade ediliyor. Bu nedenle vatandaşların sisteme dahil olmadan önce sözleşme detaylarını dikkatle incelemesi ve tüm koşulları net şekilde anlaması büyük önem taşıyor.
TESLİMAT SÜRESİNE DİKKAT!
Çekilişli sistemde teslimat zamanının kurayla belirlenmesi, müşterilerimiz için bir dezavantajdan ziyade avantaja dönüşebiliyor. Bunu 40 ay vadeli bir plan üzerinden örneklendirelim: Peşinatsız oluşturulan bireysel planlarda, vadenin %40’ına tekabül eden 16. ayda teslimat yapılıyor ve bu tarih ilk günden netleşiyor. 40 ay vadeli çekilişli planda ise teslimat, 5 ile 16. aylar arasında gerçekleşiyor. Müşteri, bireysel planda olduğu gibi en geç 16. ayda teslimatını alabiliyorken; kurada isminin daha erken çıkması durumunda ihtiyaç duyduğu finansmana çok daha az ödemeyle, çok daha kısa sürede ulaşabiliyor.
Kamuoyunda tasarruf finansman sistemi denince akla genellikle çekilişli planlardaki "belirsizlik" gelse de burada aslında bir avantajdan söz edebiliriz. Kurada erken sıranın gelmesi önemli bir maliyet avantajı sağlarken; teslimatın vadenin sonlarına doğru gerçekleşmesi durumunda piyasa koşullarındaki değişimlerin etkisi daha fazla hissedilebilir. Özellikle konut fiyatlarının hızla yükseldiği dönemlerde müşterilerin bu süreci kendi risk tercihleri doğrultusunda değerlendirmesi önemlidir.
‘KİŞİLER ÖDEME PLANINI KENDİ BELİRLEYEBİLİR’
Çekilişli plandaki teslimat aralığı yerine net bir tarih tercih eden katılımcılar, en başta kendi ödeme planlarını belirleyerek bireysel modellere yönelebilirler.
TASARRUF FİNANSMAN ŞİRKETLERİ GÜVENİLİR Mİ?
Geçmişte sektörde yaşanan bazı olumsuz örnekler nedeniyle güven konusu zaman zaman tartışma konusu olsa da bugün gelinen noktada düzenleyici çerçevenin güçlenmesiyle birlikte önemli bir dönüşüm yaşandığını söylemek mümkün. Özellikle sektörün BDDK lisansı ve denetimi altına alınması, şirketlerin belirli finansal yeterlilik şartlarını sağlamak zorunda olması ve şeffaflık standartlarının yükselmesi güven ortamını önemli ölçüde artırdı.
Bununla birlikte vatandaşların tercih yaparken dikkatli olması hâlâ büyük önem taşıyor. Sözleşme şartlarının ne kadar açık ve anlaşılır olduğu, organizasyon ücreti, teslim süresi ve olası iade koşullarının netliği gibi unsurlar mutlaka değerlendirilmeli. Aynı zamanda şirketin kurumsal yapısı ve hizmet altyapısı da karar sürecinde belirleyici olmalı. İyi Finans olarak biz, bu yeni dönemde şeffaflık, güçlü altyapı ve müşteri memnuniyeti odağını temel önceliğimiz olarak konumlandırıyoruz. Ancak her durumda, kullanıcıların detaylı araştırma yaparak bilinçli karar vermesi en sağlıklı yaklaşım olacaktır.”
Sende Yorum yap