‘Müzik dinlerken her sözü anlamaya gerek yok’
Kuzey İrlandalı rap ekibi Kneecap son yıllarda müziği kadar Filistin halkına verdiği destekle de gündemde. İrlandaca rap yapan grubun üyelerinden Mo Chara yeni albümleri “Fenian”ı anlattı
Kneecap’in konserleri bir tür miting tadında geçiyor. Bunun nedeni punk ve elektronik müziği vurucu bir şekilde bir araya getiren sıra dışı müzikleri kadar anlattıkları hikâyeler. Son yıllarda Filistin’deki soykırımı dile getiren ve burada olan bitene oldukça canlı ve yüksek perdeden bir itiraz sergileyen Kneecap içinden çıktığı Kuzey İrlanda kültürünü ve İrlandacayı yaşatmaya çalışıyor. Bunu yaparken dünyanın dört bir yanındaki ezilmiş halklarla bağ kuruyor. Mo Chara’yla yeni albüm üzerine sohbet ettik.Kneecap, 20 Temmuz’da İstanbul’da, Küçükçiftlik Park’ta konser verecek.
■ Albümünüzün adı “Fenian”. Bunun ne anlama geldiğini anlatabilir misiniz?
Fenian, kökleri 18. YY’a dayanan, İrlanda’nın bağımsızlığı için mücadele eden cumhuriyetçi savaşçılara deniyor. Çağdaş İrlanda mitolojisinde önemli yerleri vardır. Zaman içinde İngilizlerin İrlandalıları aşağılamak için kullandığı bir sözcüğe dönüşüyor. Fenian yani savaşçılar ormanda örgütleniyorlardı. Britanyalıların bu duruma gönderme yaparak İrlandalıları vahşi ve aptal gösterip aşağılamak için bu kelimeyi seçtiler. Biz albümün adını “Fenian” koyduk. Bu kelimeyi geri istiyoruz ve geri alıyoruz. Kimliğimizi geri istiyoruz. Kültürümüzü ve dilimizi geri istiyoruz. Biz “Fenian” olmaktan gurur duyuyoruz. (Fenian kardeşliği örgütü daha sonra I.R.A’ya dönüştü.)
■ Bu bana şunu düşündürdü, siz Kuzey İrlanda’dan çıkmış, kendi kuşağınızın en ünlü grubusunuz. Bu üzerinizde bir baskı oluşturuyor mu?
Aslında bunu söyleyerek bize olduğundan fazla değer atfediyormuşsunuz gibi geliyor. Bizden önce çok zor işler başarıldı. Bizden önce pek çok insan mücadele verdi ve bedeller ödedi. Biz bugün onların sayesinde sözümüzü söyleyebiliyor, yaptığımız şeyi yapabiliyoruz. Ama elbette bizim de katkımız olmuştur. Eğer böyle düşünülüyorsa bu bizim hoşumuza gider. Ama asıl iş bizden öncekiler tarafından yapıldı. Ve elbette en büyük mücadeleyi ailelerimiz verdi. Kuzey İrlanda’da kendi dillerini ve kültürlerini koruyarak yaşamayı başardılar. Bizi de kültürümüzden kopmadan yetiştirmeyi başardılar.
■ Bütün dünya İngilizce müzik yaparak derdini anlatmaya çalışırken siz İrlandaca rap yaparak dünyaya mesajınızı nasıl aktarıyorsunuz?
Başlarda sadece arkadaşlarımız ve çevremizdeki dar bir kitle bizi anlıyordu. Zaten biz de sadece onlar için müzik yapıyorduk. Sonra başkaları katılmaya başladı. Özellikle filmin ardından (Kneecap’in hikâyesini anlatan 2024 tarihli aynı adlı filmin prömiyeri Sundance Film Festivali’nde yapılmıştı) dünyanın farklı bölgelerindeki insanlar kendilerini hikâyemize yakın hissetti. Dünyada sömürgeciğin etkisini göstermediği bir yer neredeyse yok. Benim hikâyemin Avustralya’daki Aborijinlerle ortak yanları var. Kenya’daki, Nijerya’daki biri de benim yaşadıklarımı yaşadı ve mesajımı anlıyor. Hiç karşılaşmadığım, dilini bilmediğim, kültürüne yabancı olduğum insanların bu anlamda benimle ortak yanları var. Sömürgeciliğin bize yaşattıkları bizim ortak tarihimiz ve ortak değerimiz. Bu talihsiz olduğu kadar güzel de bir durum çünkü bizi bir araya getiriyor. Biz onlarla iletişime geçebiliyoruz. Dilleri neredeyse yok olmaya yüz tutmuş Aborijinler de benim İrlandaca hakkındaki düşüncelerimi öğrendiğinde, “evet bunu ben de yaşıyorum” diye düşünüyor. Benim dedelerimin, büyükannelerimin başına da bunlara benzer şeyler geldi diye düşünüyor. Ben ayrıca insanların müzik dinlerken söylenen her sözü anlamaları gerektiğini düşünmüyorum. Ben mesela çok fazla Arapça rap dinliyorum, ska dinliyorum. Her sözü anlamaya gerek yok. İnsanlar hareketlerle, seslerle duygularını aktarıyor. Bu benim için yeterli oluyor. Bence müziğin en önemli ve güçlü kısmı da burası.
■ Büyüme yıllarınızda kahramanlarınız kimlerdi?
İrlandalı bağımsızlık savaşçılarının hikâyelerini dinleyerek büyüdük. Bobby Sands bunlardan biri. Hapishanede açlık grevinde hayatını kaybetmişti. İnsanlar kabul etsin ya da etmesin, onun gibi fedakâr insanların bizim üzerimizde önemli bir etkisi var. Çocukken en çok etkilendiğimiz hikâyeler hiç tanımadıkları insanlar için kendi hayatlarını feda edebilen kahramanlardı.
‘Filistin meselesi bizim için çok önemli’
■ Albümdeki ortak çalışmalardan birinde Filistinli rapçi Fawzi yer alıyor. Bundan biraz bahsedebilir misiniz?
Moglai Bap’in (grubun diğer rapçi üyesi) kardeşi Ramallahlı bir Filistinliyle nişanlı. Fawzi’yle bu şekilde tanıştık. “Castro” adındaki şarkısını dinleyip çok beğenmiştik. İnanılmaz iyi biri şarkı. Birlikte bir şeyler yapabileceğimizi düşündük. Filistin meselesi bizim için çok önemli ve kalbimize her zaman yakın durmuş bir mesele. Biz birer İrlandalı olarak büyüme yıllarımızda hep bu mücadeleden haberdardık, Filistin bayrakları her yerdeydi. Fawzi’yle tanışmamız bize, Filistinlilere kendi kendilerini ifade edebilecekleri bir platform olma fikrini verdi. İrlanda ya da Filistin, bu ortak bir platform ve söylenmesi gereken sözler var. Fawzi sadece Filistinli olduğu için değil aynı zamanda çok çok iyi bir rapçi olduğu için albümde yer alıyor.
■ Sahneye birlikte çıkma gibi bir düşünceniz var mı?
Kesinlikle istiyoruz. Bunun için çalışıyoruz. Ancak Filistin’deki durum malum, şu an için zor görünüyor. Elimizden geleni yapacağız.
■ İstanbul’daki konserde Türkiye’den bir rapçiyi sahneye çıkarmayı düşündünüz mü?
Neden olmasın? Türkçe rap’e çok hâkim değilim ama kesinlikle dinleyeceğim.
Sende Yorum yap