Gübre krizi büyüyor! Haftada 10 milyar öğün riske giriyor
İran’daki savaşta petrol ve doğal gaz krizine neden olan Hürmüz Boğazı, gübre tadariğini de sekteye uğrattığı için gıda üreritimine de darbe vuruyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, dünya gübre ticaretinin yaklaşık üçte biri normal şartlarda Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Ancak savaşın başlamasından bu yana gübre fiyatları yüzde 80 artmış durumda. Artan maliyetler, çiftçilerin üretim kararlarını zorlaştırırken, gıda arzında ciddi daralma riskini beraberinde getiriyor.
Dünyanın önde gelen gübre üreticilerinden Yara International CEO’su Svein Tore Holsether, gübre arzındaki kesintilerin haftada 10 milyar öğüne mal olabileceğini açıkladı.
500 BİN TON KAYIP
Basra Körfezi’nde artan çatışmaların Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatları aksattığını belirten Holsether, bunun küresel tarım zincirini doğrudan tehdit ettiğini vurguladı. Halihazırda dünya genelinde yaklaşık 500 bin ton azot bazlı gübre üretiminin durduğunu ifade eden Holsether, gübre kullanımındaki düşüşün bazı ürünlerde verimi ilk sezonda yüzde 50’ye kadar azaltabileceğini söyledi. Özellikle Asya, Güneydoğu Asya, Afrika ve Latin Amerika gibi bölgelerde etkinin çok daha sert hissedilmesi bekleniyor.
GIDA KRİZİ KAÇINILMAZ
Avrupa gibi zengin bölgelerin artan fiyatlara rağmen gıdaya erişim sağlayabileceği, ancak bunun küresel ölçekte bir “gıda rekabeti” yaratacağı ifade ediliyor. Holsether, bu durumun en büyük bedelini düşük gelirli ülkelerin ödeyeceğini belirterek, “Zengin ülkeler gıdayı satın alabilir, ancak yoksullar aynı yarışa giremez” uyarısında bulundu.
Öte yandan İngiltere’de gıda enflasyonunun yıl sonuna kadar yüzde 10’a ulaşabileceği tahmin edilirken, artan enerji ve üretim maliyetleri çiftçilerin üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. Uzmanlar, savaşın uzaması halinde küresel gıda krizinin kaçınılmaz olabileceğine dikkat çekiyor.
ZAM ŞAMPİYONU YEŞİL SOĞAN
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, nisanda markette 40 ürünün 18’inde fiyat artışı, 12’sinde ise fiyat azalışı görüldüğünü bildirdi. Bayraktar, “Nisan ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 48.7 ile yeşil soğan oldu. Yeşil soğandaki fiyat artışını yüzde 29.9 ile ıspanak, yüzde 29.2 ile kuru soğan, yüzde 7.6 ile nohut ve yüzde 7.5 ile zeytinyağı takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 74.3 ile patlıcan oldu. Patlıcanı yüzde 61.1 ile sivri biber, yüzde 47.2 ile elma, yüzde 38.9 ile havuç ve yüzde 37.7 ile salatalık takip etti” dedi.
45 MİLYON AÇLIK RİSKİ
Uzmanlara göre etkiler kısa vadede raflara yansımayacak, ancak hasat döneminde tablo ağırlaşacak. Özellikle pirinç gibi temel gıda ürünlerinde üretim açığı oluşabileceği uyarısı yapılıyor. Dünya Gıda Programı ise Orta Doğu’daki krizin 2026 yılı içinde 45 milyon kişiyi daha akut açlık riskiyle karşı karşıya bırakabileceğini öngörüyor.
Sende Yorum yap