Tatlı yemeden de şeker neden yükselir?
Kan şekeri denince çoğu insanın aklına hemen tatlılar, çikolatalar ve şekerli içecekler gelir. Oysa insan bedeni yalnızca şeker yiyince değil, bazen hiç tatlı tüketmeden de kan şekerini yükseltebilir. Üstelik bunu yapan şey yalnızca yemekler değildir. Stres, uykusuzluk, hareketsizlik hatta korku bile vücudun iç dengesini değiştirebilir. Modern yaşamın görünmez yükleri, bazen bir dilim baklavadan daha etkili olabilir.
İnsan bedeni aslında hayatta kalmak için programlanmış kusursuz bir sistemdir. Beyin, kaslar ve organlar enerjiye ihtiyaç duyar. Bu enerjinin temel kaynaklarından biri glikozdur. Yani kandaki şekerdir. Vücut, dışarıdan tatlı gelmese bile gerektiğinde kendi şekerini üretme yeteneğine sahiptir. Çünkü beden için önemli olan şeker yemiş olmak değil, hayatta kalacak kadar enerjiye sahip olmaktır.
Örneğin yoğun stres anlarında salgılanan kortizol ve adrenalin hormonları, karaciğere adeta bir alarm gönderir. Karaciğer de depoladığı glikozu kana bırakır. Bu yüzden sınav stresi yaşayan bir öğrencinin, yoğun iş baskısı altındaki bir çalışanın ya da sürekli kaygı yaşayan bir insanın kan şekeri yükselebilir. Kişi o gün ağzına tek lokma tatlı koymamış olsa bile.
Benzer şekilde beyaz ekmek, pirinç pilavı, makarna ve patates gibi karbonhidrat ağırlıklı yiyecekler ağızda tatlı his bırakmasa da vücutta hızla şekere dönüşür. Çünkü beden, karbonhidratları parçalayarak glikoza çevirir.
Uykusuzluk da modern çağın sessiz suçlularından biridir. Yetersiz uyku, insülin hormonunun çalışma düzenini bozabilir.
Vücut glikozu gerektiği gibi kullanamaz ve kandaki şeker yükselmeye başlar. Gece geç saatlere kadar ekran ışığına maruz kalan, düzensiz uyuyan insanlar, bu yüzden kendilerini sürekli aç hissedebilir. Çünkü beden enerji yönetimini şaşırır.
Hareketsizlik de ayrı bir etkendir. Kaslar çalıştığında kandaki şekeri enerji olarak kullanır. Ancak gün boyu masa başında oturmak, asansör kullanmak ve hareketi azaltmak glikozun kanda daha uzun süre dolaşmasına neden olur. Yani beden kullanılmayan enerjiyi biriktirmeye başlar.
İşin en ilginç tarafı ise bazen hastalıkların bile kan şekerini yükseltebilmesidir. Grip, enfeksiyon ya da vücudun savaş halinde olduğu durumlarda bağışıklık sistemi daha fazla enerji ister. Bu süreçte hormon dengesi değişir ve kan şekeri artabilir.
Bu yüzden sağlıklı yaşam yalnızca tatlıyı azaltmakla sınırlı değildir. Dengeli beslenmek, kaliteli uyumak, hareket etmek ve zihni sakin tutmak da en az besin seçimi kadar önemlidir. Çünkü bazen insanın kan şekerini yükselten şey yediği tatlı değil, hayatın kendisidir.
Sende Yorum yap