Hem tehlikeli hem değerli

. Yazar - Kimbilir Editör 1 Haziran 2026 Pazartesi

Atık deyip geçmeyin. Günümüzde atıklar hem çok tehlikeliler, hem de çok değerliler. Tehlikeleri bertaraf, ama değerleri elde edebilmek için doğru bir atık yönetimi ve geri dönüşüm sistemi yaratmak gerekiyor.

Evsel, endüstriyel, tıbbi, tarımsal, hayvansal, bitkisel, elektronik, ambalaj, cam, metal gibi pek çok atık çeşidi olduğu için, bunların titizlikle ayrıştırılması da zorunlu.

Belki çoğunuz fark etmiyordur, ancak İzmir Büyükşehir Belediyesi son iki yıldır bu alanda gücü yettiğince, sessiz sedasız ciddi çalışmalar yürütüyor.

✰ ✰ ✰

- Atıkların kaynağında ayrılması..

- Geri kazanım oranlarının artırılması..

- Çevreye duyarlı teknolojilerin kullanılması..

- Kent genelinde sürdürülebilir bir atık yönetimi oluşturulması..

- Vatandaşın da bilinçlendirilmesi hedefiyle değişik ve farklı bir modele geçildi.

Mesela..

“Dönüşüme Evde Başla” projesiyle bu değişim halkın günlük yaşamına taşındı. İlk olarak 6 ilçede başlatılan çalışmalarda önemli başarı yakalanınca, projenin tüm ilçelere yayılması kararlaştırıldı. Mart 2025’te hayata geçirilen proje kapsamında, hanelerden toplanan 2 bin 450 ton ambalaj atığı geri dönüşüme kazandırılırken, reddedilen atık oranı yalnızca yüzde 0,97 olarak gerçekleşti. Yani, vatandaşlar doğru bir atık ayrımı sağladı.

Bu arada..

Artan kapasite ihtiyacına yanıt vermek amacıyla Menemen Seyrek’teikinci bir tesisin kurulması planlanıyor. Yine Menemen Seyrek’te Atıktan Türetilmiş Yakıt Tesisi için çalışmalar sürüyor.

Bergama Entegre Atık Yönetim Tesisi’nde kapasite artışına geçiliyor. Karşıyaka Yamanlar ve Bornova Naldöken’de atık yakma ve enerji üretim tesisleri için fizibilite çalışmaları yapılıyor. Çeşme, Dikili, Foça ve Seferihisar’daki düzensiz depolama alanlarının iyileştirilmesi için de süreç devam ediyor.

✰ ✰ ✰

Kent genelinde günlük ortalama 4 bin 710 ton evsel atık, transfer istasyonları aracılığıyla düzenli depolama tesislerine taşınırken, tıbbi atıklar sterilize edilerek güvenli şekilde bertaraf ediliyor. Ödemiş Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi’nde yılda yüz binlerce ton atık işlenirken, mekanik ayrıştırma ve biyogaz sistemleri sayesinde aylık ortalama 2 bin 600 MWh elektrik üretimi yapılıyor. Aynı zamanda atıktan türetilmiş yakıt da elde ediliyor.

Bergama Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi’nde ise enerji üretim kapasitesi 9,89 MW seviyesine ulaştı. Bu üretim yaklaşık 80 bin hanenin elektrik ihtiyacına karşılık geliyor. Harmandalı Düzenli Atık Depolama Tesisi’ne atık alımı durduruldu.

Sahada yürütülen rehabilitasyon çalışmaları kapsamında depolama alanında oluşan metan gazından aylık 12,62 MWh olmak üzere 2025 yılı içerisinde 110.662 MWh elektrik üretimi sağlandı.

✰ ✰ ✰

Diyeceksiniz ki belediye, su ve enerji verimliliği alanında bir şeyler yapmıyor mu?

Aslında yapıyor.

Alınan önlemlerle su tüketimi yüzde 39 oranında azaltılırken, elektrik ve doğalgaz kullanımında da tasarruf sağlandı. Tesislerde kurulu güneş enerjisi santralleri ile elektrik üretimi artırıldı. Kurulu 21 güneş enerjisi santrali, 2025 yılında 2 milyon kilowat-saatten (kWh) fazla elektrik üretti.

Yağmur suyu hasadı ve gri su kullanımı gibi uygulamalar yaygınlaştırıldı. Kurumlarımızın eksikleri gibi, yaptıkları başarılı çalışmaları da bilmemizde fayda var.