Eğitimde ilk durak! Okul öncesi başarıyı artırıyor

. Yazar - Kimbilir Editör 5 Haziran 2026 Cuma

Okul öncesi eğitimin yalnızca çocukların bilişsel değil; dil, sosyal, duygusal ve öz bakım gelişim alanları üzerinde de güçlü bir etkisi var. Ayrıca çocukların; dikkat ve yönerge takip becerilerini, problem çözme ve matematiksel düşünme kapasitesini, neden-sonuç ilişkisi kurma yetisini, dil ve iletişim yeterliliklerini, akran ilişkileri ve sosyal uyum becerilerini, öz bakım ve bağımsızlık düzeylerini de destekliyor.

En geç 4 yaş

Çocuklar gelişimsel olarak 2 yaşından itibaren oyun grupları veya kreşlerle okul öncesi sürece dahil olabilir. Ancak anaokuluna başlatmak için çocuğun gelişim düzeyine bakılması şart. Hazır olma yaşı her çocuk için aynı olmamakla birlikte çocuğun anneden ayrı kalmaya alışık olması, ihtiyaçlarını konuşarak veya başka biçimlerde ifade edebilmesi, tuvalet eğitimi kazanmış olması, basit komutları alabilmesi, yürüme ve koşma gibi kaba motor fonksiyonlarının gelişmiş olması gerekiyor. Bu sayede çocuk okul ortamına uyum sağlayıp, paylaşımda bulunabilir. Çocuk 2 yaşını doldurmasına rağmen bu becerileri kazanmış ya da yaşı 4 olmasına rağmen bu becerileri kazanmamış olabilir. Bu sebeple uzmanlar, akran iletişimi ve okul olgunluğunun sağlıklı gelişebilmesi için okul öncesi eğitime başlama yaşının en geç 4 yaş civarı olmasını öneriyor.

Nelere dikkat edilmeli?

■ Okul yakınlığı: Uyku, çocuğun hem fiziksel hem duygusal hem de bilişsel gelişimi için son derece kritik bir rol oynuyor. Bu nedenle çocukların erken uyanmasını gerektirecek kadar uzak anaokullarının seçilmemeli. Ayrıca, çocuğun uzun sureli yolculuk yapması da çocuğun güne yorgun başlamasına neden olacağı için gün içerisinde çocuğun öğrenmesi olumsuz etkilenir.

■ Fiziksel ortam: Çocukların vakit geçirecekleri alanlar çocukların rahatça hareket edebilecekleri kadar geniş olmalı, havadar olmalı, yeterli güneş ışığı almalı. Çocukların temas ettiği tüm materyaller çocuk sağlığını tehdit etmeyecek malzemelerden yapılmış olmalıdır. Güvenlik önlemlerinin alınmış olduğu bir bahçe alanı mutlaka olmalı.

■ Eğitim kadrosu ve eğitim programı: Çocukları emanet edeceğimiz kişilerin mutlaka bu alanda eğitim almış, pedagojik yeterliliği olan kişiler olmalı.

99 puanlık fark

Okul öncesi eğitime katılım süresi arttıkça öğrencilerin matematik ve fen bilimleri başarı ortalamalarının da anlamlı bir şekilde yükseliyor.Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) Raporu’na göre Türkiye’de 4. sınıflarda matematik sonuçları incelendiğinde hiç okul öncesi eğitim almayanların puan ortalaması 502, eğitim alanların ise 601. Arada 99 puanlık fark bulunuyor.

Tüm Ülkeler Kategorisi incelendiğinde ise 4. sınıftaki öğrencilerden hiç okul öncesi eğitim almayanların matematik puan ortalamasının 498; 3 yıl ve üzeri alanların ise 574 olduğu görülüyor. Arada 76 puanlık fark var. Fen Bilimleri’nde de Türkiye’deki öğrenciler arasında 75; Tüm Ülkeler grubunda da 65 puanlık fark bulunuyor.