18 yaş altına ağır ceza yolda

. Yazar - Kimbilir Editör 9 Haziran 2026 Salı

Evrin Güvendik - Mattia Ahmet Minguzzi ve Atlas Çağlayan cinayetleri ile son dönemde yaşanan okul saldırılarının ardından çocuk suçları yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. TBMM Suça Sürüklenen Çocuklar Araştırma Komisyonu’nun hazırladığı yaklaşık 700 sayfalık taslak raporda, Türk Ceza Kanunu ve Ceza İnfaz Kanunu’nda önemli değişiklikler önerildi. Raporda, ağır suçlarda yaş küçüklüğüne bağlı ceza indirimlerinin azaltılması, bazı suçlarda ise hâkimin bu indirimi uygulamama yetkisine sahip olması istendi. Ayrıca ağır suç işleyen çocukların ebeveynlerine yönelik hapis cezası düzenlemesi önerildi.

24 yıldan 27 yıla

Komisyon, özellikle ağır suçlarda yaş küçüklüğüne bağlı ceza indirimlerinin sınırlandırılmasını istedi. Raporda, “kasten öldürme” ve “neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama” suçlarında hâkimin takdiriyle yaş indiriminin uygulanmamasına yönelik düzenleme yapılması önerildi. Ayrıca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda, 12-15 yaş grubundaki çocuklar için ceza üst sınırının 15 yıldan 18 yıla, 15-18 yaş grubundakiler için ise 24 yıldan 27 yıla çıkarılması talep edildi. Rapordaki en dikkat çekici önerilerden biri de ebeveyn sorumluluğuna ilişkin oldu. Buna göre, çocuğun “Kasten öldürme, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, nitelikli yağma, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti” suçlarını işlemesi halinde, yükümlülüklerini ihlal eden anne ve babalar hakkında şikâyete bağlı olmaksızın 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası uygulanması önerildi.

Adli Süreçteki Çocuklar…

Raporda ayrıca “Suça Sürüklenen Çocuk” kavramının yerine “Adli Süreçteki Çocuk” ifadesinin kullanılması istendi. Komisyonun öne çıkan diğer önerileri şöyle sıralandı:

“● 15-18 yaş grubunda yeniden suç işleyen çocuklar için tekerrür hükümlerinin uygulanması.

• Çocuk hükümlülerin cezalarına önce Çocuk Kapalı İnfaz Kurumlarında başlaması, iyi halli olanların daha sonra çocuk eğitim evlerine alınması.
• 15-18 yaş arasındaki çocuklar için hapis cezasının ertelenmesinde öngörülen 3 yıllık sınırın 2 yıla düşürülmesi.
• Bıçak ve kesici aletlerin internetten, pazarlarda ve ruhsatsız noktalarda çocuklara satışının yasaklanması.
• Kamuya açık alanlarda usulsüz şekilde taşınan kesici aletlere yönelik idari yaptırımların artırılması.
• Dijital mecralarda suç, şiddet, çeteleşme ve suç yöntemlerini özendiren içerikler için özel suç düzenlemesi yapılması.
• Silah ruhsatı alma yaşı, atış poligonlarına giriş için 21 yaş sınırı getirilmeli.”

Okullarda kör nokta bırakılmamalı

Raporda çocukların korunmasına yönelik sosyal ve eğitim politikalarına da geniş yer verildi. Raporda ayrıca 2009’dan sonra doğan kişilere tütün ve tütün ürünlerinin ömür boyu yasaklanmasına yönelik mevzuat çalışması yapılması önerildi. Uzun vadede ise 2035 yılından sonra tütün ürünlerinin üretim, satış ve kullanımının tamamen sona erdirilmesi hedefi dile getirildi. Rapordan çocukların korunması için şu öneriler yapıldı:

“● Çocuklardaki duygusal ve davranışsal sorunların erken tespiti için zorunlu psikososyal tarama sistemi kurulmalı.

• Aile sağlığı merkezlerinde “aile terapisti” modeli yaygınlaştırılmalı.
• Çocuk suçlarının yoğunlaştığı 15.00-17.00 saatlerinde ebeveyn denetimini artırmak amacıyla esnek çalışma modelleri teşvik edilmeli.
• Okullarda mahrem alanlar dışında kör nokta bırakılmadan kamera sistemi kurulmalı.
• Okul girişlerinde kartlı geçiş sistemine geçilmeli ve veriler e-Okul sistemiyle entegre edilmeli.
• Okullar ile ilgili kurumlar arasında doğrudan bağlantı sağlayacak merkezi çevrimiçi ihbar sistemi oluşturulmalı.
• Okul terklerini önlemede alternatif eğitim modeli olarak görülen MESEM sistemi güçlendirilmeli.”