Güç kardeşliği, 6. Nesil fırtınası...

. Yazar - Kimbilir Editör 14 Haziran 2026 Pazar

Kaan, Kızıl Elma ve Anka 3...Tek başına güç aktarımında Türkiye’nin en önemli kozlarıydı, şimdi öğrendik ki bu 3 kozumuz, güç kardeşliğiyle 6. Nesilde bir başka boyutu başlatacaklar.

Hamaset gibi gözükebilir ama değil.

Dünyada 5. Nesil savaş uçaklarının dönemi bitiyor, herkes 6. Nesil savaş uçağı üretme derdinde.

Bu yeni savaş uçaklarında tek bir pilot kol uçuşu yapacağı İHA ve SİHA’larla bir filonun yapabileceğinden fazlasını yapacak.

Uçuş saati tecrübesi bin 500’i aşan, filo lideri bir savaş pilotunun yetişmesi için minimum 15 yıl ve 30 milyon dolar para harcamak gerekir.

Ülkeler bir süredir, tek bir pilotla bir filo hatta tamamen insansız bir sistemle havada üstünlük sağlama çabasında.

Bunun için de yapay zekâ destekli, görünmezliği en üst seviyeye çıkarılmış, siber saldırılara direnecek aviyonik sistemleri olan, lazer silahıyla donatılmış uçaklar üretilmeye çalışılıyor.

★★★

■ ABD’nin F-22’lerin yerine filoya katmayı hedeflediği F-47 ya da bilinen adıyla Yeni Nesil Hava Hakimiyeti uçaklarını geliştirme süreci devam ediyor. İlk açıklanan rakama göre bu uçakların birim maliyeti 300 milyon dolar olacak. Şu an mühendislik çalışmaları devam ediyor, eğer bir aksilik olmazsa test uçuşları 2028’de başlayacak.

■ Çin’in havacılık sistemi görece kapalı bir sistem ama J serisinde 6. Nesil savaş uçaklarının deneme uçuşlarını yaptığına dair çeşitli haberler çıktı. Tıpkı ABD’nin 6. Nesil uçağı gibi Çin de Pasifik’te uzun süre havada kalabilecek uçaklar geliştirmeye çalışıyor.

■ İngiltere-Japonya-İtalya ortaklığıyla üretilmeye çalışılan Global Combat Air Programme’ın üreteceği ilk uçağın 2027’de deneme uçuşuna başlaması, 2035’te filoya dahil olması planlanıyor. Takvime uygun ilerlenebilirse bu uçaklar Eurofighter Typhoon ve Mitsubishi F-2 uçaklarının yerini alacaklar. Almanya, Fransa ile anlaşmazlığı nedeniyle 6. Nesil savaş uçağında projesiz kaldı. Bu projeye dahil olma ihtimali var ama İtalyan Leonardo’nun CEO’su Lorenzo Mariani, yeni bir ortağın sisteme dahil olmasının 2035’teki teslimat hedefini geciktirebileceği uyarısında bulundu. Uçağı geliştirme maliyetlerinin karşılanması için Hindistan, Polonya ve Kanada gibi ülkelerden ön siparişler alınmasına çalışılıyor.

★★★

Gelelim Türkiye’nin pozisyonuna...

Kaan, görünmezlik başta olmak üzere 5. Nesil savaş uçağı ihtiyacını karşılayacak ama aynı zamanda gelişime de açık olacak.

Bugün uçan Kaan aslında Block 1 diyeceğimiz bir model, filoya katılıncaya kadar çok gelişecek.

Baykar üretimi Kızıl Elma zaten hava savaşlarını değiştirmek üzere imal edilmiş hava-yer değil hava-hava savaşı yapabilen ilk SİHA:

Yapay zekâyı kullanarak otonom şekilde hedef analizi yapabiliyor, dron sürüsü yönetebiliyor.

TUSAŞ’ın Anka-3’ü en az bildiğimiz uçaklarımızdan.

Mesela gelişecek olan Anka-3’lerde tanker İHA kabiliyeti de olacak ki, bu sayede Kaan ve Kızıl Elma’nın görünmezlikleri bozulmadan yakıt ikmali yapılabilecek. Derin taarruz, ortak aviyonik mimari gibi daha bir sürü özellikten de söz edebiliriz.

Sonuç olarak bu 3 nadide elmas parçası birlikte Türkiye’nin 6. Nesil savaş gücünü oluşturacaklar.

İster İHA ister SİHA ister avcı uçakları olsun dünyadaki tüm örneklerinde olduğu gibi ilk uçan sistemle envantere giren sistem arasında dağlar kadar fark olur, aynı şey bizim uçaklarımız için de geçerli olacak.

Baykar’ın dünya liderliği, ASELSAN’ın radar, Roketsan’ın mühimmat üretme kapasitesi, Tübitak Bilgem ve Aselsan’ın aviyonik hazırlama tecrübesi, Yönlendirilmiş Kızılötesi Karşı Tedbir konusunda aldığımız mesafe, Bütünleşik Elektronik Harp Süiti gibi çalışmalar, Türkiye’yi 6. Nesil savaş uçağı konusunda yarışa geriden değil önde başlayan ülke konumuna getirdi.

★★★

Gidecek yolumuz var, var gidecek yolumuz, uzun mu, çok uzun değil ama kısa da değil.

Dünyanın en iyi 5. Nesil savaş uçağı Çin’in J-20’leri, uzunca bir süre Rus yapımı motorlarla uçtular. J-20’nin babası J-17’de Rus motoruyla uçtu.

Brezilya Ordusu’nun kullandığı İsveç yapımı Saab-Gripen uçakları halen General Electric F414-GE motoruyla uçuyorlar.

Savaş uçaklarını yerli yapan şeyin motor değil başta aviyonik olmak üzere fikri mülkiyeti oluşturan sistemler olduğunu bir gün anlayacağız elbette.

★★★

Gelecek 10-15 yılda dünyada silahlanma en üst seviyeye çıkacak.

Türkiye, bugün bulunduğu noktaya gelmek için on milyonlarca saat emek harcadı, müthiş bir insan kaynağı kullandı.

Daha çok saatler ve milyonlarca dolar harcayacağız ama sonuçta 6. Nesil savaş uçaklarında söz sahibi bir ülke olacağız...