Sanayinin ilk 3 devi hızlı koştu
İstanbul Sanayi Odası (İSO), 2025 yılına ilişkin Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşunu duyurdu. İlk 3 sıraya Tüpraş, Ford Otomotiv, Star Rafineri yerleşirken; İlk 10’da otomotiv, enerji, demir-çelik ve beyaz eşya sektörleri öne çıktı.
Sanayi üretimi büyümeye devam etse de kârlılık üzerinde yüksek finansman maliyetleri, enflasyon ve zayıf dış talep baskısı sürüyor. İSO verilerine göre üretimden satışlar artarken, reel büyüme sınırlı kaldı. Faaliyet karı İSO 500 için ilk kez 1 trilyon TL sınırını aştı.
İSO tarafından 1968 yılından bu yana aralıksız hazırlanan ‘İSO Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması-2025’ sonuçları Odakule Fazıl Zobu Meclis Salonunda düzenlenen basın toplantısında açıklandı. İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan’ın ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya İSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları İrfan Özhamaratlı ve Cemal Keleş katıldı.
TÜPRAŞ yine zirvede
İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, araştırmanın sonuçlarına ilişkin şu ifadeleri kullandı: “2025 yılında üretimden satışlara göre Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu, uzun yıllardır olduğu gibi yine, 698.8 milyar liralık üretimden satışlarıyla TÜPRAŞ olmuştur. TÜPRAŞ’ın ardından 538.3 milyar lira ile Ford Otomotiv ikinci, 327.9 milyar lira ile Star Rafineri üçüncü sırada yer almıştır.
Böylece İSO 500’ün ilk üç sırası, geçen yıla göre herhangi bir değişiklik göstermemiştir. Oyak-Renault 235.5 milyar liralık üretimden satışlarıyla dördüncü sırada yer alırken, Toyota Otomotiv 206.3 milyar lira ile beşinci, Arçelik 165.7 milyar lira ile altıncı olmuştur. Üst sıralardaki istikrara rağmen, 2025 yılında İSO 500’ün ilk 10 kuruluşu içerisinde dikkat çekici değişimler yaşandığını görüyoruz.
Özellikle savunma sanayi sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin son yıllarda ortaya koyduğu güçlü performansın sıralamaya belirgin şekilde yansıdığına tanık oluyoruz. Nitekim İSO 500 tarihinde ilk kez iki savunma sanayi kuruluşu, TUSAŞ 140.9 milyar lira ile yedinci, Aselsan da 130.2 milyar lira ile dokuzuncu sıraya yerleşmiştir. Bu gelişme, yalnızca söz konusu şirketlerin büyümesini değil, aynı zamanda savunma sanayimizin son yıllarda ulaştığı üretim kapasitesini, teknoloji geliştirme kabiliyetini, ihracat performansını ve küresel rekabet gücünü ortaya koyması açısından son derece anlamlıdır.
Öte yandan, geçen yıldan farklı olarak, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı 138.8 milyar liralık, Mercedes-Benz ise 127 milyar liralık üretimden satışları ile 2025 yılında İSO 500’ün ilk 10 kuruluşu arasında yer alma başarısı göstermiştir.”
Belirgin ayrışmalar
Konuşmasında 2025 senesinin sanayide belirgin sektörel ayrışmaların öne çıktığı bir yıl olarak dikkat çektiğini dile getiren Bahçıvan, şunları söyledi: “Özellikle emek-yoğun geleneksel sektörlerimiz önemli ölçüde zorlanırken, savunma sanayi başta olmak üzere teknoloji yoğun sektörlerde güçlü üretim artışlarının yaşandığını gözlemlemekteyiz.
Diğer taraftan bugün sanayicimizin sahada en fazla hissettiği sorunların başında finansman maliyetlerinin yüksekliği gelmektedir. Son iki yıldır çok yüksek seviyelerde seyreden finansman maliyetleri, yalnızca bilançolara yansıyan bir kalem değil; üretimden yatırıma, istihdamdan rekabet gücüne kadar sanayinin bütün kesimlerini etkileyen temel bir gerçekliktir.
Türkiye’nin en güçlü sanayi kuruluşları dahi bu kadar yüksek finansman yükü altında faaliyetlerini sürdürmeye çalışırken, aynı güce ve imkanlara sahip olmayan daha küçük ölçekli işletmelerin karşı karşıya kaldığı zorlukların çok daha ağır olduğunu gözden kaçırmamamız gerekir.
Direnen enflasyon ve direnen faizler, finansmandaki bu haksız tablonun 2026’da da süreceğini bize göstermektedir.”
Tablo nasıl?
Tüpraş
2024 sıra: 1
2025 sıra: 1
Üretimden satışlar: 698 milyarTL
Ford Otomotiv
2024 sıra: 2
2025 sıra: 2
Üretimden satışlar: 538 milyar TL
Star Rafineri
2024 sıra: 3
2025 sıra: 3
Üretimden satışlar: 327 milyar TL
Oyak-Renault
2024 sıra: 6
2025 sıra: 4
Üretimden satışlar: 235 milyar TL
Toyota Otomotiv
2024 sıra: 4
2025 sıra: 5
Üretimden satışlar: 206 milyar TL
Arçelik
2024 sıra: 7
2025 sıra: 6
Üretimden satışlar: 165 milyarTL
Tusaş
2024 sıra: 11
2025 sıra: 7
Üretimden satışlar: 140 milyar TL
Türkiye Petrolleri A.O.
2024 sıra: 16
2025 sıra: 8
Üretimden satışlar: 138 milyar TL
Aselsan
2024 sıra: 17
2025 sıra: 9
Üretimden satışlar: 130 milyar TL
Mercedes-Benz
2024 sıra: 12
2025 sıra: 10
Üretimden satışlar: 126 milyar TL
Sende Yorum yap