Kod kanuna doğru partilerin pozisyonu

. Yazar - Kimbilir Editör 26 Haziran 2026 Cuma

Terörsüz Türkiye sürecinin güvenlik garantisi olan MHP lideri Devlet Bahçeli, iki yıldır sanırım ilk kez 16 Haziran’daki grup toplantısında, süreci ağzına almadı.

MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay ise 17 Haziran’da Meclis Genel Kurulu’nda ‘devlet aklı’ konulu dikkat çekici bir konuşma yaptı. Meraklısıtutanaklardan tamamına bakabilir ama bir bölümü şöyleydi:

“Devlet aklı seçim takvimine sıkışmaz, manşetlerin rüzgârıyla savrulmaz, bürokratik ezberlere teslim olmaz. ..Terörsüz Türkiye hedefi yüksek devlet aklının konusudur. Bu mesele ne yalnızca güvenlik bürokrasisinin teknik dosyasıdır ne de günlük siyasetin dar hesabına indirgenebilir.”

Bahçeli, 23 Haziran’daki grup toplantısında da Terörsüz Türkiye’ye değinmedi. Bahçeli’nin tavrının izini sürerken, MHP’li bir isim “siyaset bazen konuşarak, bazen de susarak yapılır” dedi. Bu arada da Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan güçlü şekilde, bir süredir beklemede olan çerçeve yasanın kısa zamanda Meclis’e sunulacağı mesajı geldi.

Taslak partilere ulaşmadı

Edindiğim bilgiye göre; KOD ya da çerçeve kanun adıyla anılacak düzenleme taslağı henüz DEM ve MHP ile paylaşılmadı. Ancak iki partinin yetkilileri de bu hafta taslağın kendileriyle paylaşılmasını bekliyor. Taslak DEM’e ulaştıktan sonra, İmralı Heyeti’nce Öcalan’a da iletilecek. Öcalan daha önce yasaya ilişkin beklentilerini 7-8 madde olarak partiye ulaştırmıştı.

Şu açık ki en baştaki ‘silahların bırakıldığının teyit ve tespitinden sonra yasa’ aşamasından, ‘silah bırakmayı teşvik edecek şekilde, süre sınırlı yasa’ noktasına gelindi. Yasa çıkarsa hem yürürlüğe girmesi için 3-6 ay gibi bir süre tahdidi, hem de yürürlük sonrası 6 ay-bir yıl gibi bir süre sınırı olacak.

MHP ve DEM’in yaklaşımı

MHP’li yetkili yasanın stratejik olarak önemli bir hamle olacağını, silah bırakmayı hızlandıracağını ve PKK’nın ileri sürdüğü dayanakları çökerteceğini söyledi. “Bundan sonra silah bırakmayan kendi bilir” denilebileceğini kaydeden yetkili, “elde meşru dayanak olur” dedi.

DEM Parti ise hükümete yansıttığı beklentilerin nasıl karşılık bulduğunu merak ediyor. Henüz taslağı görmemiş olsalar da ‘temkinli’ bir hâl var. Bunun nedeninin taslakta örgüt üyeleri arasında ‘suça karışmış- karışmamış’ ya da ‘alt düzey, orta düzey, üst düzey’ gibi ayrımlar yapılması olasılığı, kullanılacak dil ve belirlenecek süreler olduğu anlaşılıyor. DEM Partili kaynak, “Yasa çıksın ama yürürlüğü ileri tarih olsun, o sırada gözleyelim” denmesine Öcalan’ın ve örgütün nasıl yaklaşacağını görmek gerekeceğini belirtti.

Ayrıca silah bırakanlar için bir denetim süresi öngörülmesi anlaşılabilir bulunuyor, “ancak bu sürelerin mümkün olduğunca kısa olması” gerektiği vurgulanıyor. “Dönüşümü uzun zamana yayarsanız o kadar sıkıntılara gebe olur. Ne olacağı bilinmez on yıl çok uzun bir süre” deniyor.

DEM’de üzerinde durulan bir başka konu ise silah bırakıp gelecekler için nasıl bir mekanizma oluşturulacağı. Biner kişilik kafilelerin gelmesinden söz edildiğini belirten bir partili, “nerede toplanacaklar, sınırdan nasıl geçecekler, nerede kalacaklar” gibi sorular olduğunu, bunları yürütecek mekanizmada Öcalan’ın da yer alması gerektiğini kaydetti.

CHP’nin işi zor mu, kolay mı?

Yasaya fiilen bölünmüş CHP’nin yaklaşımı ne olacak meselesi de ayrı bir soru. Komisyonda görev almış CHP’li isim, öncelikle taslağı görmeleri gerektiğini söyledi. Milletvekili önlerinde zorlayıcı bazı noktalar olduğunu ise kabul ediyor. Kurulacak yeni partinin merkezde konumlanması beklentisi, süreç karşıtı İYİ Parti ve Zafer Partisi ile ittifak olasılıkları ‘zorlayıcı koşullar’ arasında görülüyor.

DEM ve MHP, CHP’nin her iki kanadının da yasaya destek vermekten kaçınmayacağını düşünüyor. Ulusalcıların baskısı altında CHP’den bazı fireler olabileceği makul karşılanacak gibi. Ancak yasa oylamasına girmemek ya da 50-60 kadar milletvekiliyle karşı oy verme olasılıkları için, DEM’li yetkilinin söylediği “O zaman Kürtlerden nasıl oy isteyecekler?” tepkisi not edilmeli.