İş dünyasında beceri alarmı

. Yazar - Kimbilir Editör 1 Temmuz 2026 Çarşamba

Ege Genç İş İnsanları Derneği (EGİAD) “Yaratıcı Yıkım Sürecinde İzmir Üçüz Dönüşüm Çağında İşgücü, Beceriler ve Yeni Fırsatlar” başlıklı rapor hazırladı. EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, Milliyet Yazı İşleri TV’de Milliyet Gazetesi Eğitim Servisi Müdürü Ozan Ömer Kadüker’in sorularını yanıtlarken, raporun bulgularını paylaştı.

Yeniden tasarlanıyor

Özhelvacı’nın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle: Dünya Ekonomik Forumu’na göre, 2025-2030’da dünyada 170 milyon yeni pozisyonun ortaya çıkması, buna karşılık 92 milyon pozisyonun ortadan kalkması bekleniyor. Net etki 78 milyon yeni iş. Mesele, mesleklerin ve becerilerin yeniden tasarlanması.

2025-2030 döneminde çalışanların mevcut becerilerinin yüzde 39’unun değişmesi bekleniyor. Bu, her 10 çalışandan 4’ünün beceri setinin dönüşmesi anlamına geliyor. Bu kadar hızlı değişen bir dünyayı yalnızca klasik diploma sistemiyle yönetemeyiz.

Temel soru şu: İnsan kaynağı bu dönüşümde hangi beceri ve yetkinliklerle sahneye çıkacak?

Üçüz dönüşüm

Üçüz dönüşüm, yani aynı anda dijital, yeşil ve sosyal dönüşüm yaşıyoruz.

Şirketler ‘yetenek bulamıyoruz’ diyor. Gençler ve çalışanlar ise ‘aradığımız işi bulamıyoruz’ diyor. İlk bakışta bu bir arz-talep sorunu gibi görünüyor. Ama aslında daha derin bir mesele var. Bu mesele, beceri uyumsuzluğu.

Raporda açık işlerin bir yılda yüzde 21,9 arttığını, temininde güçlük çekilen mesleklerin ise yüzde 15,3 yükseldiğini görüyoruz. Bu, çok net bir sinyal. Ekonomi belirli alanlarda istihdam talebi üretiyor; ancak bu talebi karşılayacak beceri profili aynı hızda oluşmuyor.

İş dünyası açısından bu süreçte en büyük risk, yapay zekânın kendisi değil. En büyük risk hareketsizlik.

Rapora göre temininde güçlük çekilen mesleklerde ilk üç neden toplamın yüzde 68,8’ini açıklıyor: Bir gerekli mesleki beceriye sahip eleman bulunamaması. İki yeterli başvuru yapılmaması. Ve üç aranan tecrübede eleman bulunamaması. Bu bize şunu söylüyor: Sadece okul eğitimi yetmiyor.

‘Belirsiz bir dünyadayız’

Özhelvacı şöyle devam etti:

Bugünün eğitim sistemi büyük ölçüde daha öngörülebilir bir dünya için tasarlandı. Oysa artık belirsizliğin, hızın ve sürekli değişimin olduğu bir dünyadayız.

Bugün ihtiyaç duyulan bir teknik beceri beş yıl sonra rutinleşmiş veya değer kaybetmiş olabilir. Bu nedenle sabit müfredatlar yerine, dinamik ve modüler öğrenme sistemlerine ihtiyacımız var.

Dönüşüm yalnızca gençleri ilgilendirmiyor. 35, 45, 55 yaşında olan çalışanların da beceri güncellemesine ihtiyacı var. Bu nedenle yaşam boyu öğrenme artık zorunluluk.