Her evde yapılan büyük hata!
Geçenlerde enerji tüketimiyle ilgili bir araştırmaya rastladım. Açıkçası sonuçlarını görünce ben de şaşırdım. Çoğumuz elektronik cihazı kapattığımızı sanıyoruz. Oysa birçoğu görünürde kapalı olsa da enerji tüketmeye devam ediyor. Televizyon, modem, oyun konsolu, ses sistemi, hatta prizde unutulan şarj adaptörleri... Günün büyük bölümünde kullanılmayan birçok cihaz, fark ettirmeden elektrik çekmeyi sürdürüyor.
Sıfır Atık Vakfı'nın “Yarın için beklemede bırakma, tamamen kapat” çağrısı da tam buna dikkat çekiyor. İlk bakışta sıradan bir uyarı gibi gelebilir. Oysa işin arkasında hem ülke ekonomisini hem de kaynakların verimli kullanılmasını ilgilendiren önemli bir gerçek var.
Uluslararası araştırmalara göre, dünya genelindeki elektrik tüketiminin yüzde 5 ila 10'u, kullanılmadığı hâlde enerji çekmeye devam eden elektronik cihazlardan kaynaklanıyor. Tek bir evde fark edilmeyen bu tüketim, milyonlarca konut ve iş yeri düşünüldüğünde ciddi bir büyüklüğe ulaşıyor.
Yıllardır “Sıfır Atık” konusunda yapılan çalışmaları yakından takip ediyorum. İlk yıllarda daha çok geri dönüşüm uygulamaları ön plandaydı. Bugün ise yaklaşımın kapsamı giderek genişliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan'ın himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi'nin, Vakıf Başkanı Samed Ağırbaş'ın çalışmalarıyla yeni alanlara taşınmasını da değerli buluyorum. Artık sadece atıkları ayrıştırmak değil, elimizdeki her kaynağı bilinçli kullanmak da bu anlayışın önemli bir parçası hâline geliyor.
İşin güzel tarafı ise bunun için büyük yatırımlara ihtiyaç kalmaması. Kullanılmayacak elektronik ürünleri tamamen kapatmak, prizde gereksiz yere bırakılan adaptörleri çıkarmak ve ihtiyaç olmadığı sürece cihazları açık bırakmamak çoğu zaman yeterli.
Para çöpe gitmeyecek
İşte bu yaklaşımın son örneği de dün 81 ilde uygulamaya alınan “Depozito Yönetim Sistemi” oldu. Artık üzerinde DOA (Depozitosu Olan Ambalajlar) logosu bulunan 0.10 ile 3 litre arasındaki PET, cam ve alüminyum içecek ambalajları sisteme iade edilebilecek. Vatandaş, teslim ettiği her ambalaj karşılığındaki 1 lirayı dijital cüzdanında görecek. Ancak sisteme yalnızca DOA logosu taşıyan ambalajlar kabul ediliyor ve bir kullanıcı günde en fazla 200 ambalaj teslim edebiliyor.
İade noktaları mobil uygulama veya internet sitesi üzerinden görülebiliyor. Makinedeki QR kod okutulduktan sonra ambalajlar tek tek teslim ediliyor ve ücret anında dijital cüzdana aktarılıyor. Biriken bakiye, ATM'den çekilebildiği gibi başka kişilere gönderilebiliyor ya da QR kodla alışverişlerde kullanılabiliyor. Nakit çekim ve para transferi için alt limit 100 lira olarak belirlenirken, günlük en fazla 15 işlem yapılabiliyor. Ayrıca aylık 100 bin, yıllık ise 500 bin liralık işlem limiti uygulanıyor.
Bence burada asıl mesele 1 lira değil1 Önemli olan, bugüne kadar çöpe giden milyonlarca ambalajın yeniden ekonomiye kazandırılma imkânının doğması. Sistemin yıllık yaklaşık 30 milyar liralık ekonomik katkı sağlaması hedefleniyor. Gerisi ise bize kalıyor. Elimizdeki depozitolu ambalajı çöpe değil de iade makinesine bırakırsak hem çevre kazanacak hem de ülke ekonomisi.
Sende Yorum yap