S-400 PAZARINDA SON DURUM...
Türkiye’nin elindeki S-400 bataryalarının gideceği ülke konusunda herkes Birleşik Arap Emirlikleri’nin üzerinde duruyor ama BAE tek seçenek değil.
Masada iki iştahlı alıcı daha var. O iki ülke Suudi Arabistan ve Katar.
Her iki ülke de geçmişte Rusya’dan S-400 almak için müzakereler yürütmüş, iyi niyet anlaşmaları imzalamıştı.
★★★
Suudi Arabistan, 2017’deki S-400 alma girişiminden Washington’ın tehditleri nedeniyle vazgeçmiş, ABD’ye milyarca dolar ödeyerek TAHAAD füze sistemi almıştı.
2018’de Katar’ın Rusya’dan S-400 alma çabası Riyad’ı öfkelendirmiş, iki ülke arasında büyük kriz çıkmış hatta Suudi Arabistan, gerekirse Katar’ın alacağı S-400’leri vuracağını açıklamıştı. ABD, Katar’daki El Udeid Üssü’nü de bahane ederek satışa müdahale etti.
O köprülerin altından çok sular aktı.
ABD; bugün ne Katar ne de Suudi Arabistan’ın S-400 almasına ses çıkarmayacak pozisyonda zira İran saldırısı TAHAAD, Ukrayna savaşı Patriot füze sistemlerinin sayısını kritik noktaya indirdi, şu an Körfez’e satacak silahı yok. Ayrıca Türkiye ile ilişkileri tamamen düzeltmek adına Körfez’deki S-400 bataryaları katlanılır maliyet.
★★★
Rusya’nın Birleşik Arap Emirlikleri’yle arası çok iyi ama Suudi Arabistan ile arası daha da iyi zira OPEC Plus’ta iş birliği halindeler. Aralarında çeşitli sektörlerde çok sayıda iş birliği anlaşması imzalandı, Suudi Arabistan, Rus vatandaşlarına vizeyi kaldırdı, direkt uçuşları başlattı. Dolayısıyla Rusya Suudi Arabistan’a satışa da hayır demeyebilir.
★★★
Rusya, Katar ilişkilerine gelince, her iki ülke, doğalgazın “OPEC’i” olarak bilinen Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun en önemli üyeleri durumunda. Katar Devleti’nin egemen servet fonu olan Katar Yatırım Otoritesi, Rusya’nın devlete ait petrol şirketi Rosneft’in yaklaşık %19’luk hissesine sahip. FON, Saint Petersburg Havalimanı başta olmak üzere Rusya’daki gayrimenkul, altyapı, perakende ve lojistik sektörlerine milyarlarca dolarlık yatırım yapmış durumda. Bu noktada da Katar da ciddi bir alıcı olarak Rus vetosunu aşacak kapasitede.
★★★
Birleşik Arap Emirlikleri ve Rusya ilişkisinde de yabana atılmayacak çok nokta var. Rus sermayesinin yaptırımlardan kaçınma iştahından tutun da, Mubadala gibi BAE merkezli servet fonlarının Rusya’daki iş birlikleri ve yatırımlarını görmezden gelemeyiz.
★★★
Satışa karar verecek olan ülke Türkiye, Rusya, Türkiye’nin satış kararına onay verecek.
Ankara- Doha ilişkileri her zaman çok güçlü oldu, Ankara-Riyad ilişkileri altın çağını yaşıyor, bölgesel ittifaklar konuşuluyor ve en önemlisi Doha-Riyad ilişkileri normale döneli uzun zaman oldu. BAE-Türkiye ilişkilerinde kriz dönemleri aşıldı. Farklı pozisyon alınan noktalarda pozitif gündeme bakarak ilerleme stratejisi halen yürürlükte.
★★★
S-400 defterini kapatırken Türkiye-Rusya ilişkilerine de bakmamız lazım. Dışişleri Bakanı Fidan’ın dün Kiev’de yaptığı konuşmada Karadeniz’in savaş dışında tutulması uyarısı önemliydi, Moskova bu beklentisini açıkça dile getirmişti zaten.
Moskova ile aramızda ki stratejik tahammül ilişkisi, Libya ve Suriye’de karşı karşıya geldiğimiz zamanlarda zorlu testlere maruz kaldı ve sorunlar aşıldı. Moskova için şu an Ukrayna meselesi, S-400’lerin gideceği ülkeden çok daha önemli. Ankara, dengeyi korumadaki çabasını sürdürüyor sonuçta.
★★★
S-400’lerin gideceği ülke kadar gitmeyeceği ülkeler de önemli olacak. Ankara’nın konuya bakışı sadece ekonomik değil siyasi faydaları da içeriyor.
Bu uzamayacak bir karar olacak zira güçlü olduğu dönemde Trump’ı harekete geçirecek adımı atmak ve ilerlemek birinci öncelik.
Bu konu gelecek 10 günde şekillenecektir ama şu an S-400’lerin gideceği ülke halen belli değil...
Sende Yorum yap