Trump’ın Elması, Züğürdün Ağzı
‘Elmaslar ölümsüzdür’ sorusuna bilim, fizik ve iktisat kuralları “hayır” yanıtını veriyor. Ancak kuşkusuz elmas, sonsuza dek sürecek tartışmaların daimi aktörüdür. Geçmişte Fransa’nın eski cumhurbaşkanı ve Türkiye ‘dostu’ Valéry Giscard d’Estaing’e, Orta Afrika Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Bokassa tarafından hediye edilen elmaslar epey mürekkep akıtmıştı. Fransız Devrimi öncesinde de dünya edebiyatında yer alan Marie Antoinette ve onun yakını maceraperest Madame de La Motte skandalı hafızalardadır. La Motte, Kardinal de Rohan’ı aldatarak Antoinette’in gizlice elmastan bir kolye satın almak istediğini bildirir. Rohan da borçlanarak 647 (ya da 674) elmastan oluşan, toplam 2800 karatlık bir kolye satın alır. La Motte kolyeyi parça parça satarak dev bir skandala imza attığında takvimler 1785 yılını gösteriyordu.
Yıl 2026; dünya yine bir elmas skandalıyla çalkalanıyor. Belçika’nın Anvers kenti, dünya elmas borsasının merkezi. Son dönemde sentetik elmaslar ve sertifika sahteciliğiyle boğuşan Anvers elmas borsasında Anversli bir hahamın açtığı dava, piyasayı ne kadar etkiler bilinmez ama uluslararası ilişkilerde derin bir iz bırakacak gibi görünüyor. Nitekim Belçika elmas sektörü tarafından ABD Başkanı Donald Trump’a hediye edilen 321 elmaslı yüzük yargıya taşındı. Haham, Trump aleyhine açtığı davada bu hediyenin alenen bir rüşvet olduğunu iddia etti; adli bir soruşturmada siyasi nüfuz amacıyla kullanıldığından şüphelendiğini dile getirdi.
Anvers Elmas Borsası Başkanı sessizliğini korurken, yüzüğün değeri konusunda da çelişkili açıklamalar geliyor. Şikayet dilekçesini yazan Haham Moshe Friedman yüzüğün milyonlarca avro değerinde olduğunu ileri sürüyor. Fotoğrafları inceleyen uzmanlar ise değerin 25 ile 35 bin dolar civarında olduğunu savunuyor.
Benim de katıldığım ABD’nin bağımsızlığının 250. yıl dönümü törenlerinde, Brüksel’deki Cinquantenaire Parkı’nda hediye edildiğini hatırlatan mücevherciler farklı bir görüşte:Anvers elmas borsasının ABD ile sahte sertifikalar ve savaş elmasları konusunda başı uzun süredir beladaydı. Borsa yetkililerinin, ABD Başkanı’nın bu sorunları çözmesi karşılığında bu hediyeyi vermiş olabileceklerini ileri sürüyorlar. Nitekim Donald Trump da Anvers’den ABD’ye ithal edilecek elmaslara ek vergi getirmeme kararı aldı. Elmaslar ölümsüz müdür bilinmez; fakat bu tartışmanın pek hızlı son bulmayacağı kesin.
Parmigiano tehlikede!
Zamanın yavaşça işlediği, sabırla olgunlaşmış bir altın gibi tarif edilen; her kırıntısında güneşin, meranın ve sessiz bir emeğin hatırasını taşıyan, İtalya’nın rüzgârla yıkanmış ovalarından doğan Parmigiano…
Damakta ağır ağır çözülen, rayihasında eski bağların ve yaz öğlelerinin sıcak nefesini barındıran bir tat. Sert kabuğu, içindeki derin ve narin ruhu bir zırh gibi korur; lezzeti ise uzun bir yolculuktan dönmüş bir hikâye kadar zengindir. Parmigiano sofraya yalnızca bir lezzet değil; bir asalet, zamana meydan okuyan bir zarafet getirir.
Fakat bu gurur, küresel ısınma tehdidiyle karşı karşıya ve sofralarımızın kaderini değiştirecek bir eşikte. Emilia-Romagna bölgesindeki ineklerin sütünden yapılan bu peynir, mevsim normallerinin çok üzerine çıkan bunaltıcı sıcaklar ve kuraklık yüzünden risk altında. Termal strese giren inekler vakitlerini kavrulmuş meraların yorgunluğunda yan yatarak geçirirken, süt de usulca eksiliyor dünyadan.
Bir zamanlar sabahların beyaz nehriydi süt; şimdi damla damla, kırılgan bir hatıra gibi akıyor. Her azalan litre, doğanın kalbindeki kum saatinden kopup alttaki haneye düşen bir taş sanki. Her eksilen Parmigiano tekeri, kırsal bir ezginin yarım kalan notası… İklim tatları değiştirirken, asıl kaybımız yalnızca ürünler değil; bir yaşamın ritmi oluyor.
Bu sırada Tuna da tarihin susuzbırakılmış bir mısrası gibi rekor düzeyde çekiliyor. Sular çekildikçe, nehrin dibinde unutulmuş 1937 yapımı batık bir gemi yeniden beliriyor. Paslı gövdesiyle o gemi, geçmişin ağır ve ıslak bir sırrı gibi sessizce ortaya çıkıyor; nehir ise hem kaybı hem hatırayı aynı anda su yüzüne çıkarıyor...
Sende Yorum yap