Depremi yaşadı, çözümü tasarladı

. Yazar - Kimbilir Editör 31 Temmuz 2026 Cuma

OZAN ÖMER KADÜKER / İSTANBUL - İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Bölümü öğrencisi Sidal Karaytuğ (22), 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinde yaşadığı deneyimi bitirme projesine taşıyarak Desmos adlı giyilebilir afet haberleşme sistemi geliştirdi. Arama kurtarma ekipleri ile afetzedeler arasında mevcut iletişim altyapısından bağımsız bir bağlantı ağı kurmayı hedefleyen proje, iletişim hatlarının devre dışı kaldığı afetlerde veri akışının kesintisiz sürmesini sağlayarak hasar tespiti, koordinasyon ve arama kurtarma çalışmalarının hızlanmasına katkı sunuyor.

Zaman kaybını azaltıyor

Projeyi geliştirme fikrinin, deprem sonrası ‘Bu konuda ben ne yapabilirim?’ sorusuyla ortaya çıktığını belirten Karaytuğ, “Proje büyük çaplı felaketlerde arama kurtarma süreçlerinde karşılaştığımız altyapı problemlerinden kaynaklanan operasyonel gecikmeleri çözmeyi hedefliyor. Alternatif bir iletişim altyapısı kurmaya odaklanıyor, bu sayede operasyonlardaki veri akışı kesintisiz devam edebiliyor ve hasar tespiti, haritalaması daha hızlı yapılabiliyor” dedi.

Sistemin mevcut haberleşme altyapısının devre dışı kaldığı koşullarda kullanıcıların birbirleriyle doğrudan iletişim kurabilmesini sağladığına dikkat çeken Karaytuğ, “Sahadaki koordinasyonu destekleyen yapı, operasyonel süreçlerin hızlanmasına katkı sağlayarak ilk 72 saatte iletişim eksikliğinden kaynaklanan zaman kayıplarını azaltmayı hedefliyor. Cihaz, yalnızca profesyonel ekipler için değil siviller için de alternatif bir iletişim kanalı oluşturur” diye konuştu.

Batarya ömrü uzun

Desmos’u benzer projelerden ayıran en önemli özellikler hakkında bilgi veren Karaytuğ, “Giyilebilir bir cihaz olması, kullanıcının hareketini kısıtlamadan var olabilmesi, batarya ömrünün uzun olması, üretim maliyetinin düşük fakat performansının bir o kadar da yüksek olması, hafif olması ve kendi kendini iyileştirebilen bir ağ kurması ayırt edici faktörler” ifadelerini kullandı.

‘Daha erişilebilir bir haberleşme sistemi’

Danışman hocası Suat Batuhan Esirger rehberliğinde cihazı geliştirirken farklı kullanıcı senaryolarını da göz önünde bulundurarak hareket ettiklerini kaydeden Karaytuğ, şunları söyledi: “Arama kurtarma ekiplerinin cihazlar vasıtasıyla kurduğu ekosisteme siviller için de aynı prensiple çalışan bir cihaz tasarladık. Böylece afet anlarında daha erişilebilir, dayanıklı ve kapsayıcı bir haberleşme ekosistemi kurmuş olduk.” Karaytuğ, projeyi üretime geçirmeyi hedeflediğini de aktardı.