Zeynep Dilara Akyürek Milliyet.com.tr – Sultan II. Abdülhamid ‘benim rüyam’ diye anlatır, hep kutsal topraklara giden o raylar üzerinde Türk lokomotiflerini hayal ederdi. İstanbul’dan başlayan yolculuk Şam’a ve oradan en özele, kutsal topraklara uzanıyordu. Dera, Zarka, Amman, Maan, Müdevvere, Tebük, Medâin-i Sâlih, El-Ula ve Medine… Sultan’ın rüyası hep Mekke’ye uzanmak olsa da bu gerçekleşmemişti. Yine de ‘Hicaz Demiryolu’, her türlü maddi zorluk ve dış engellere rağmen büyük ölçüde tamamlanmış ve kutsal bölgedeki rayların inşasında yalnızca Türk ve Müslüman işçiler çalışmıştı. Oraya gayrimüslimler giremezdi. Ancak yol, İslamiyet’e en çok zarar veren gruplar arasından sanki meleklerin yardımıyla geçip gidiyordu. İnşasından hemen sonra hizmete alındığı ilk yıl binlerce lira kar etmişti. Prof. Dr. Özcan Güngör, “Hicaz Demiryolu, sıradan bir ulaştırma projesi değildi. Dini, siyasi, askerî lojistik ve modernleşmenin tek bir hatta düğümlendiği büyük bir medeniyet teşebbüsüydü. Osmanlı demiryollarının önemli bir kısmı yabancı sermaye ve imtiyaz rejimiyle kurulurken, Hicaz hattı imparatorluğun kendi öz sermayesi ve geniş bağış kampanyalarıyla yürüttüğü istisnaî bir girişimdi. Bu yüzden yalnız teknik değil, aynı zamanda sembolik bir ‘biz yapabiliriz’ iddiası taşıdı. Demiryolu ve mimarisi geç Osmanlı dünyasında devlet kudretini, modernliği ve meşruiyeti görünür kılıyordu. Ayrıca bu hat hac yolunu kolaylaştırma kadar merkezin Hicaz üzerindeki egemenlik kapasitesini tahkim etme amacı taşıyordu. Bu hattın tarihî işlevi üç kelimeyle özetlenebilir: hac, merkezileşme, savunma” diyerek Hicaz Demiryolu’nu anlatıyordu. İşte bugün o yol yeniden yapılıyor. Suudi Arabistan’la yapılan anlaşmayla Hicaz, yeniden Türk vagonlarıyla geçilecek. Osmanlı’nın mirası ve Sultan’ın rüyası yeniden gerçek olacak. Üstelik de İsrail’in en çok korktuğu şekilde! Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özcan Güngör, İsrail’in korkulu rüyasını ve Orta Doğu’nun anahtarını ellerinde tutan Türkleri Milliyet.com.tr’ye anlattı.
Dünya in News
18 - Haziran • 3 min read